Text view

jn_lotu

Recording date2005-06-19
Speaker age54
Speaker sexm
Text genretraditional narrative
Extended corpusno


Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.


Bo ni? Lole? Eo. Am ailo rongorongoe lo a lotu lova ba ave gnomata saraghu zu a supu mapagha na elakati pale buka la padali zeze lolomi tai a palea zaqigha; pai kia lotu lova tokoghu ata Zu aveva eneli lau ba sua rongorongoe kagnika negha sua pale lo lo buka A; sere sogha ze silelitu lo bukagha Telo te lo aveva enelitu lo na te ave kukuagha ave kulaghagha ave mama maugha zemata ave eneli lau ba sue tei Am 1898 la lo lo a patere Bouillon na a neu lo magnigha la paba latu alua telo ba Fiji a memere sodu Tulola ota alua telo lova a February kalo te ba Ruasura Lova doi laughu pai a lo lo latu ota doi loghoalighu lo lova rongorongogha na Zu ave na lo lo maitei sua ba zabaghulo te lotu na ata Savo la palai; teighu la Tulola lo a February 1898 la Ruasura palea- a tokoa telo 1898 1898 lova December la a lova ota zaka pale sua palea katekistogha; lo Fijigha; kuava katekistoghaze te savulizu a Bishop Bidle laka Teze ota patu ailo ai savulitu lo lo manga la; December 1898 la edo Fiji sua katekistolo to otatu seloa teto Teto Tulaghi bo sara ze oma ota ghoi matatizu. Otatu to te seloa teto ata neti Lalavela ba tokoghue lo Aito edo Fiji sua mapalo tona; lo Mario zu lo Costatino tova Te tova ota ba saratu lo mangagha la a Utukoba na te ailo magnigha leghe sala palei pozogho lo lo ma; magnigha lova dui Telo memere lia sua te a; ghanaghana na a zabai lo ivaghu la mananae lo tadagha ze te raghevitighu; Zu lova liaghu ai savulighue lo tada mapagha lo; titina mapagha lo; lo dui mapagha na Tulola zeva te vaitulamighue lo lo kabu daki mapagha: "Bolu me na; zeme sighoi; bo Sokilu. Lo apoi to rongoto te lau bai Zeme mane ba ave gnaka savuli." tei. Tulola zeva te boghue lo na ailo kabu daki Lo a kabu voghae; tave la pono soghae lo ivaghu la; oma Oma ailo lo maiva qod kongali lau ba soghae ze Bona momou majaligha lo; teitu lo vatae ze pala sua. Koi Buka kona pale; koi Sodokeke Koi Sanavele kona ota; koi Koje Saemata kona ota; koi Sabiri kona pale; lo daki mapaghae ze Supurongo na otatu; lo zeva ghanamia teze rongorongomi savumitu lo zepo te Ze na bua zeze bo a tegheghue lo na ailo lo Mario zu lo Kosi tova ota Kiaze elakati bo toko kiato elakati lo rosario to raghili suali tai zeto tova zaughali lametighue lo na to kakau la tei Elakati ailo zazagha daki mapagha na leghe zeze elamoka koi "lo maghanie" tei Levolevo la ite sue; omaze mapamapa lolomizu apoize kati ata sogha na savuli kia to na Apoi kati to na savuli kia ata sogha na eneli Teighu la lo kakau la te ze ghoi lo padapada Pozogho dologhu pai kia zughuzughu abagnighu pai kia maitei sua keva kapisie kakau pono laze te lo la levolevozu Zu ze na ailo lo rosario leghea teze elamoka lo kekeve tei; lo maghanie Teighu laze te ghasea teze te bua teze bo tititirotia teze; tabotabotia teze; rajetia teze; ite tei soghae; lo ailo ai savulitu lo zazagha daki Tulola zeva te raghe liazaghue lo na. Raghe liaza teze ba lo dui mapa laka savulizu; ailo lo Utukoba. Tulola lova "M; lo vatae;" tei. Lova te- teighue lo na; "O lo dai mapaghae;" tei; ailo lo "Lo dai ghanaghanaze te lau bai. Lo dai toa maghanize te lau bai. Lo lova zuighu la lo zeva a lau maghani sua ela rongo; lo kekeve." "Ae; zu tei kiame bo ngoimi teze ba;" tei. Teze ngoimi- ngoiti tau ka tulola lova lo augha te lo zaqighue lo "Zeva pa vaevae sua ela erongo palalu;" tei. Tulolaze pa babale pala te, tova ota bo vaevaeghue lo Izi iva tulola lova zaqighue lo "O; lo tei sua ghanaghana to te lau bai tei kia, daie, meva to pa gnari babale tuvi pakaghu. To pa tuvi paka." Tei te ela sua lotu sua tuvi ze ota lo vunuza lo atati te palazu. A; maiva ota paleghu monei kati aghe na sukili lamemia- lamegniale atae te lo ela sua vale Tova kualae, kia kati sukili tai ataliae te tova kuala; tei tai. Zeva lo pala laju tulola lova te ighia laqa sua mapagha memere madomadoke sua mapagha tote vilimighue lo na; pale ailo Zepoe lo ela sua mapagha na to zau Ailo Mario zu lo Kosi tote ailo pa aghava mapagha zau jajarighue lo Lo Samora na otatu; lo Langura na ota; lo Balegho na ota; Zepoe ela sua mapagha ata Lalavela elakati ailo rosario lova dulo keva kapisi lolomi soghae ze Zeze ghoi a zeva dui mapa na kati zeva gnaghoa mapa; pozogho zeva kagnika lighuza sua madomadoke mapae te ailo lo a Kialo elakati Samora na te pozogho pale lo lo zeva jajari la lole te zau Pozogho lole lighuza sua memere madoke lavae tekei taki apoi ghanali lolomighu a; apoi lau loghoalighu teitu lo vata Samora. Te lo vilivili lo te lo epilighue Samora na ekati te aiko gnagnai mison kova kova gnaghoa mapa; lo na te elakati zau gnagho tai; teitu lo vata; ailo a pale lo aghavagha la Samorae te zeva Telo aito edo tona zau jajari bua bua bua bua aiva savuli tuite apoi Samorae memere madomadoke sua; te lo lova te gnaghognagho toa A; ailo Samora; te ze Petero la ngoilighue Petero Samora la to na te lo batisimulia teto M; patu patu patu; pa ighia aghava kughegha na baboa elakati ailo ighiva ze mane batisimughue Lole lo lo Langura ze lo Isaia la ngoilizu; to lau Isaia Langurae lo Lo Baleghoto Nicola la ngoilizu; lo Nicola Lo Kaopia batisimuli tulola to Andrea la ngoilizu; Andrew Andrea Kaopiae Telo ailo lo a; teighu lo buringa ka tova ailo magnigha bosolia teto to Ruasura liazaghue Ota Ruasura to liaza boghu la omave lolomizu alaliato Ruasurato moka avei, bo to magnigha la to liazai lo lo ghoma pa na lolomiatu ailo Lole; to to buringa ka ailo Samora na aiko gnagnai mison a; aiko gnagnai zazagha kau gnagho telo aqutua Am lo Kaopia na aiko a; rosario lova aquaqutu laua telo mata Kaoqele Am lo Samora na a pa ngai va- a lotu sua tuvi Taghoba lau laghaluzu neti Sesepi la mata telo pa ngai boko; lo boko lo matae lo lo ngai vale lotu lo te tarai sua tuvilo ota Lo Balegho na tagha Reko lau bozu; lo lo Tulolalo bua bua bua lo bo Koela sara telo a; pozogho a Rekolo bo lovui, telo otatu lau Reko boi, otatu lau Koela boi, omalo kati Baleghosa tai omalo kati Langurasa tai; zu lo ota sua lotu lolomighu na te elakati tavatavatu bo te bo te bo telo lo bo Tsapaniata Kialo elakati nova leghe lau boghu moneilo elakati Kaoqele Sesepi Reko a; Koela Tsapaniata; ara mavutughae pozogho ailo lo Mario zu Kostatino tova jajari latu kama a lotu lolomi soghae Tei. Okay. M Kaopia lova kata Kaoqele lo lo lotu lau botu lo mangagha la lo lae Bonalagha zu lo Monagho laghae ota te ghoi ba nanaghiza tei kia Te lo bua bua bualo Bonala ghoi lau bozu. Okay; lo lova buringa ka; a Tiaku zu koi Boli tona Pogholauka lotu Lole ailo lo mai papale tone tokagha lo lo inglishie lo 1902 lato te ota lomaqa Aghava eleghogha lo buringa ka Mario Kosi to kama ata tokoghue Tulola zeva teighue lo Lo maiva tone tokagha na leghea teze tei: Zu ai lole oma pa perongo oma oma olie om- baighoe lova olioli na pale mai legheghu; oma pa lia keza sue;" "Lo pade aje ghanaghaname te leghetu. Kamati lo sughui Kaoqele boghu; lovua. Teme ata pono kama;" tei. Tulola otatu boghu zeva kama Boli zu Tiaku sateghue lo Lo lo inglishie lo Patu patu patu 1907 patere Bouillon lo mane baghue lo na a ata Savo la lo mane Lo na te elakati pale buka la pale tai apoi lo ivaghugha la sere soghae ghoma kagnika boboragha ave gneghe gnau duisai pai kia ghanavigni ave Teighu la aito edo Fiji sua mapaloe to boboragha mapaloe Tulola te pale lo rekoti la baighozaghue Patere Bouillone buringa ba sua zu pepa lalo Teitu lo vata keva; ni? Ma lo ivaghu la boboragha ave oma pa daighae ave na; teitu Tulola lo lo baghue lo Patere Bouillon na pale pepa la lova ninie zaba sua a 1907 Telo 1907 lova ka ba tulola lo ba Kalaka te ka epi. Lo mangagha la ailo magnighagha ze ka lotughue lo na; gnu- lotuze Posto- pozogho Christianity na kama pale; ave Lo baia telo ota Kalaka pa musanga la lova epia telo kulo qele bo telo kulo Leosa; kulo Aba la lo keda lo pudopudolovughu leghea telo ngai toa; oma Tulola lova te teighue lo na; Zu agni mane ata maramane la pa kaunga mapae agni "Tovizi sua ara kasologha lavae agni na;" tei Ma ara kasologha; lole lo lo Kaoqele Sesepi Reko Koela Tsapaniata. Leghei? Zu lo oghi sua ghanaghanaghalo te savumitu lo lova kasoloe; tei. Oma loloe. Lo na elakati Kalakale piliza zelo bo a; Sisiaka mane logho- lo n- lo lo te mane laghalu sua kasoloe Zu ghoma ailo aragha. Ailo araghae lo na oghi sua la te Aito boboragha mapalo aito Fiji solo tau baighoza tulola lo lova te lo nini lo ba zabaghue. Tei. Teighu lave te ave na savulizu ela sua a; lotu lo ba ka alughue ata neti Lalavela Tei. Lole kati inglishi na ghoi gnaghoi ba Kia mane Bishopi Bouillon lo ba kati a a patere Bouillon; sore; patere Bouillon lo mane kati ba Tubuka ka epighue lo Kiaze ota kati ghoma matali tai Panueligha Katize lali zeze ghurolighu matali tai. Pai kiaze ka palai. Tulolalo kabua telo neu Subegho lomata boghue lo Subegho lomata lo patu; lo vaevae ota patu ze ghoma ghoi ota leghe matalizu. "Ave na kama lotu soghae ave na; apoi no te pala lau Tei tulola mata neuta Sisiaka lo Ioane Maria Demele lova batesimu teze te Ioane Maria la ngoili; zu lo Demele lo Sipiriano Uri lova te gnubae. Lo lova te ngeighue lo "Lovua mau; ngoimia; aiva kakami;" tei. Tulola patere Bouillonze lau bo neuta Sisiaka lovu te lova ota mane lo lo lo mane lo misaghu lo lo mane ota palaghue lo Zu lo rosario kama ba gneqazu. Pa poghoro kui tei kia kuava elegho lo buringa ka lo kama rosario na ata Teighue ko memere rongorongo kona Claudi lo lo aveva kukuagha ave mamagha ave maugha ave kulaghagha zemata ave eneli lau Teighu ponoe.
Waveform viewInterlinear Glossed TextUtterance view