Text view

nalta103

Recording date2016-04-22
Speaker age42
Speaker sexf
Text genrepersonal narrative
Extended corpusno


Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.


ten araw mabilay sepla magulang owi may pon ni kamaragui inay ami ni haponesa-i a duwa ad saka a uwah sidde in elan miyi a minangutʔut ten essimolan mid a uwah essimolan mid a utʔutan yay aaaa tatlo a sinag o apat mi a inutʔutan hangan ti dinompeni ti hang hangani siʔe ay diyaʔyay maʔuna maʔuna in issa in hapon meʔuna siya diʔami mebiʔen nen a maʔalap aidi meʔuna siya meʔuna ami aidi mapiya kong malap tammeʔ piyad la a pemenhatiyan ibig sigudo may medu ʔes sid a isip diʔami kaya ten mebiʔen nen a uwah dahil betuʔ namud a codrado in eʔitan mi ten ebut ibig sabihin siya namud yay in puwede a meʔegʔang para itan dyaʔyay ten iʔyay a betuh ay ellokmaten ded ginomsa waget-i, minatno in ebut, awon mi minalap tiʔsen a parte kaya meʔunad in magulang ʔo sigudo may eden sid ʔo meduʔes a isip kaya ami sigudo umansay a minatno ti waget-i kaya awon mi minalap in isay sen tapos may pon sen ni may pon ni uwahi senai santol a deʔel pang di trenta di kwarenta te pon a in angoʔan de a in in in deddeʔel a santol a bangkok pero isay de sen a istoria ni mennaʔem mi sid a ninuno a lellaʔay isay an sen inelbeng in in five tons a penetno ti ti uwah-i sid badil tapos sidden gamit ni hapon-i salokut sid tiʔsen a banda digdig-i en tapos tiʔsen kasi, ten araw ay binalebbeli ni alta-i tiʔsina suluk-i iʔe tapos ado sela sid sen a tanem a gugulay amoti aaa kasi awon sid te elsotan a papunta ta barrio kaya inomegʔang sid sen oma ʔen ten araw iʔina a meʔiddipaning oma siddina pero ti gagawi ni waget-i dahil awon sid te elsotan a bumbili ti a anen miyi tinomepde ami ta barrio umalang say hangan dyaʔyay awon nen ta linomuway a tinomira sen kase awon nen te meʔelsot a papunta ta mangalap ti bagas-i isay ami sen dinomʔel isay ami sen dinomʔel, minegkaʔisip hangan mineʔatid in magulang mi ibig sabihin, awon mi hangan dyaʔyay mebilay sep la ad saka pati aaaa inanting mi-i sen a talaga waget awon ami wadi sen umʔegʔang dahilan nangi ti hirap sela ngi ni bilay inumosol amid ten araw kasi meʔhilig magulang miyi sid a meʔaliyo ti giginto-i tiʔsen pero mineʔati kasid in ninonod de ama de ina de a sidde meʔennol-i ten meʔelbeng sid sen a puwesto pero bisad la sen tiʔsina sep dingato-i ina ado sep tiʔsen taʔpo-i ina maiwadde sep tiʔsina parte-i ina a inateʔnagan ni eroplanoi ten araw iʔina mudung-i ina isay sina minateʔnag in eroplano ten araw a service ni hapon-i sid ten panahon ni guerra-i tiʔsen taʔpo-i ina isay sinad minateʔnag kaya tiʔsina peʔaliyoʔen ded in eroplano in tambutso na dahil gintoʔan yay hangan dyaʔyay awon de sep la sina taʔpo-i ina a kapatagan tapos bisad la a tiʔsina kase tiʔsina dipaning-i ina a papunta sen a Dupinga-i maiwadded sina a in engoʔan de a uwah in a umingan yay kong engoʔan mi a mudung sela, inateʔnagan ni eroplano-i kasi melakas in magnet na diʔaw a yay a lamesa a betuh deʔel a betuh melapad siya pero diʔaw a ubulan deʔel lamesa a pero mekapal siya pero kapal naʔi mga kwatro pie kapal naʔi nen betuh dyaʔyay iʔyay kasi tinomapat say in eroplanod mannen kaya minateʔnag minateʔnag siya inegop nen magnetic nen betuh aaaa meʔunad man in in ninuno mi sid a sidden mangaso meʔaliyo ti laman-i ni uwah-i mudumudung meʔuna sid ay iʔyay an in engoʔan de a engoʔan de a, asenod en aaaa marmol a betuh kaya yay isay say pero iʔyay gagawiʔan sela sid ni hapon ad kastila-i ten araw kaya ado sen sumesdep-i a aseseno a bumbalak kayad ep eppendingen mi sid kasi awon mi budi a meʔawen yay sid diʔami budimi-i siʔami mekenabang-i a awon iba a taʔo siʔami a mismo in meʔeʔinta ad siʔami a mismo in mengisurrender siʔamid bahalad in pengisurrenderan mi kong aʔaʔdan de ami o awon basta in taʔos puso ami a mangisurrender diʔde pag minalap mi dahil annolen mi a iʔyay ay awon para diʔami para ti gobierno-i kaya kong malap mi man bilang iʔyay a inetanem ni hapon-i sid a inomay sen ten araw baka puwede a isurrender mi bahalad sid kong aʔaʔdan de ami o awon importante siʔami a mismo in meʔeʔinta tapos tiʔsen tiʔsen sela a parte tiʔsinai landslide-i a deʔel maiwadde sena a simento simento siya a melapad pero may kandado siya a deʔel a padlak na a deʔel, tiʔsina dyaʔyay dahilan sela ti landslide-i minataʔbo nen diʔomano meʔedton ti pon ni katmoni katmon a deʔel a ayuh meʔedton yay, dyaʔyay ineʔitan yay nena a tiyama a tena ten menlatih sid sina ineʔitan de yay a kandado peros in kandado na ay deʔel a talaga deʔel kodrado sela pero in semento na deʔel sela pero isay ti pentiʔedan ni landslide-i a umansay isay sela say a ineʔitan ti tinagaltagali dahil minatid in magulang ʔo a tatlo epat a bagiyod dinommani minataʔbonan siya kaya awon nen dyaʔyay etan pero may etan ami sina a diʔaw a salamin pag isay ami say dilod-i at lumelseng ʔa sena talaga a m messilaw ʔa awon mo kaya a elsengan messilaw ʔa a talaga itan mo siya duwa meʔiʔunod sid yay duwa issa ten taʔpo, issa ten tepde kaya budi-i a mangyari niden umeʔay sen a gumgagawi ti many dam-i essdepen de ʔen eggagawiyan de ti dam-i sen eggagawiyan de sela tiʔsina diyabobo-i dyaʔyay meʔuna sid pagkaʔan halimbawa minalap de yay payongan de ami ti eskwelahan-i ialapan de ami ti aaa paʔaralan ni anaʔ-i hangan ti awon mi sid mentapos sidded bahala-i ibig siyad la yay in plano de para diʔami in uwah in iʔina isay-i sen tapos tiʔsi na kasi dipaningi maiwadde sela sina peros isay isay ten alteia fals iʔyay, pero awon mi say annolen kong adino say a in issa minalap ded, inalap ni nana Inga kayadla inikarga de ti elikopter-i in elikopter de yay ibbide na a mensoli awon man minensoli, dahil minalap ded in budi de a alapen kaya medla amid a menpapasok ti uman-i say kasi kong baga eggamiten de amid a bilang a elan de a meʔaliyo pero pag minaʔaʔaliyoʔ nen dihde namud awon de amid a aʔdan aaaa minsan siyad yay uwah miyi karanasan mi ti bilay miyi a awon mid a budi essoliyan kasi adod menlokoi diʔami kaya awon mid budi a maiwadde sen a sumesdep a uw ah aduwan a taʔo masbudi in siʔamid meʔeʔinta-i para mesolo mi kong aaaa para diʔami a talaga isay diʔami yeʔated ni mahali a panginoon bisa a ti aduwani tapos aaa dapat awon mi ʔen puwede a anig niʔnina-i wadi uwah-i dapat ina diʔami a alta bisa a siʔami diyaʔyay a meʔunaʔe meʔuna sid awon an dapat a awon an dapat a ipegbawal mi ʔen dahil a para an ti lahat-i awon puwede dahil kasi Altad la Alta-i ten araw ti kapatagan-i minaʔawon na ami kaya diyaʔyay man a siʔami ay siʔamid ay minegkaʔisip o uwah kaya hangan ti mudumudung-i pinomayag ami namud a minegkaroon hangan addiyo ibig sabihin maiwadde ami sela a karoonroonan hangan baʔik na tiʔsina kasi ten araw tiʔsina kapatagan-i wadi ten mebilay sepla ninuno miyi sid a magulang ni magulang miyi dapat sidde wadi in sidde wadi in in didde wadi ʔena, kapatagan-i pero m a minengyarii a inalap ni uldin-i sid pinalitan ded la ti alak-i siyoktong ti lolo lola miyi pinomayag nen sid o hangan meʔepidot nen sid ti paletan ded la ti siyoktong-i yeʔated nen ninuno mi sid kasi, awon sid te pinegʔaralan uman na say in budi de a mangyari ti Alta-i hangan diyaʔyay siya sep la budi de-i a mangyari iʔyay kaya meʔunaʔe kasi m minaʔapeʔaraleʔ sela minaʔatungtungeʔ ti hangan grade four-i a budi-i a mangyari in bilay niden ni ninuno mi ten awon ded eggagawin diʔami siʔessiami namud sela in mangepayong ti sarili miyi a tiʔed a a a budi de-i a mangyari diʔami kung nidden tagalog-i budi dei aʔapi ami namud siya namud sidde namud budi a mabilay ad siʔami kung iyowahi de ami namud pag maiwadded a yeʔabilayan tapos tiʔsen sela budi sep umeʔaye sina sata ni bilay owi umalang a 16 diyaʔayeʔ mannen time mannen a diyaʔyayeʔ na a inomay sen diyaʔyay ʔod mannen a minadateng ʔen a lugar pero isayeʔ sen dinomʔel explain mo iʔen diʔami a uwah ʔen iʔen ay alapen mi ʔen puwede ʔen a ibbenta kayad la awon ʔen in tunay a a ginto bisa ʔen in tunay a ginto etay na ʔen ni ginto-i sid a inomapet ti kung baga in minetaʔpeg ten inetamen ni hapon-i siyad sid ʔen in inomapet in kulay de inomay sen betuh-i diyaʔyay iʔen puwedem ʔen a pelusaw eggamaten mo ʔen ti penglusaw-i tapos malap mo ʔen a monmon puwede a pengbetuh ni singsing-i sid ad a pegagawim a bracelet ni relo-i hikaw puwede sid ʔen kasi sidden uman-i sen kung baga in inetaʔbon de ti ebuti diyaʔyay inalap ni waget-i inotutan, mineʔanod siyad siden minekalat nen awon tam annolen kong adinod siden a banda inomalang peros taʔpeg sidina ni ginto-i sid siyad la ʔen in etay de kong angoʔan ay etay kasi ado gul a uwah sen inelbeng ni hapon-i awon tam annolen baka mebineʔ tam aduwan-i kasi ten araw usuh guerra-i basta iyedton de namud ina kong dahil awon ded man meʔdenan a ʔelan in kayamanan a dedden de awon tam annolen kong iʔen a mudung ay minatno iʔen, sina, tiʔsina hangan tiʔsen awon tam annolen kong talaga a maiwadde kasi istoria ni ninuno-i sid ten araw talaga a isay de sen, ado sen minelbeng-i hapon-i ten araw kaya menewala sela kong minsan kasi ado sen menbalak-i dahil uman sigudo say ado sid a ittibeng a ado sen a mineuwah inetanem ni hapon-i ad kastila kaya sid budi a sumesdep ad diyaʔyay awon mi budi a pesdepen sid kasi gul budi mi in siʔami sela makenabang-i in ngadden na o gul nen ad ti nana Inga, minaʔaʔalap ta Diyabobo mesmo a elan de pero ginagawid de-i hapon sela yay minaʔaʔinta sid inesakay de ti elikopter-i ineʔuli de hangan diyaʔyay awon ded inaʔtdan ti nana Inga minaʔaʔalap sid ti duwa-i a bar a ginto pero awon ded in inaʔtdan in beʔes a elan de ten tiʔsina Diyabobo-i kaya tiʔsen siya ʔen edmon de-i eʔeppayongan ti many dam-i pero siʔami awon mi talaga a budi kasi siyad la yay plano dei sen a annolen ʔo in aduwan diʔami a Alta budi ded budi ded a pasdepan para magkatrabaho sid meʔuna siʔen hinomad langi kong budi miyo hangan iʔissaʔ ipaglaba ʔo kasi karap may karapatan may karapataʔ itam ti mudumudung-i pareparehas itam a may karapatan o sige, payagan miyo sid meʔuna pero siʔen awon ʔo budi kasi awon miyod la annolen pangyayari-i yay meʔuna kasi in uwah sid siddina a budina sena a sumesdep-i meʔuna awon miyod la annolen in budi de a mangyari pag minalap ded ina lawan de itam iwala a diʔaw maʔuna pag minalapded in kagustuhan de a alapen o diyaʔyay siʔetam magmukhang kawawa itam mannen kasi minalap ded in budi ded a alapen magmukhang kawawa itam mannen sidde meʔuna, masarap mannen te bilay a ti Bernandinod mannen esdepen nad mannen wadid ʔen a lugar pero siʔamid mannen inomadlang-i didde kasi siyad man yad in balak na ad saka awon mid budi a talaga kasi mati ami a tiga tiʔsen a pagkasi ginamitan ded ʔen ti dilamita-i in pempapdoʔ sid a pangwasak ti bisad la a siʔamid dla mati-i hangan Baler matid uldin-i sid awon ta mabuway diʔami dahil pagka dimmananan ni baguiyoi a minsan oʔudden a melakas wasak ʔed a ʔelan annolen miyo bisaʔ man a bisaʔ man a ibbide a metapang bisaʔ man a ibbide mebaʔit awon ʔod man budi a ibbide a ipeʔibut ʔo mudung-i pero talaga a ipeglaba ʔod la in Karapatan Karapatan mi a Alta pero in a in katribu sid budi de-i a talaga maiwadded a sumesdep para magkaroon ti trabaho-i meʔuna normal na ina ti issa-i a taʔo meghirap-i isay na ina diʔetam peghihirap tami may kanyakanya etam a principio ipayong tam sarili tam-i a abde dahil dinomʔel itam ti kahirapan-i a hangan diyaʔyay maʔuna mebilay itam sep la pansinen miyo ti laʔaw ni panahon-i hangan diyaʔyay mebilay itam sep la bakit? dahilan ti uwah-i katangahan tami meʔuna didde kasi awon itam wadi meghirap kong siʔetam ay mesipag a anig ti tapeʔ-i sid a ipembenta de anig tiʔsina ʔo pag mamayʔarid man inad ni Alta-i inebentad de diyaʔyay ni dila-i apuling iʔen a tapeʔ pero pag mamayʔari ʔen ni Alta-i a ninuno iʔina a tapeʔ diyaʔyay ti kagustuhan man-i ni uldin-i sid a sidde megkaroon ti mebiʔen-i pinalitan ded man inad ti begas nangi siyoktong kong asesenod la in inepalit de ten beʔes minangibenta kayad diyaʔyay isay nen didde awon sep inad awon na ina te libu a bayad na kong baga ina ay parsial diya inaʔdan ded la ti tatlo-i a boti a siyoktong inaʔdan ded la ti begasi a epat a kilo o limma asin, kape, asucal o siyad la yay palit na-i minaging ti uldin nen-i awon nen ti awon nen ti Alta-i ten uldin inad a muddung iʔen a oma a tiʔsinad man parte-i ina ado sen a may pegmamayʔari-i a Alta sela pero iʔina ay eppayongan mi tu nursery-i siyad ina in in engaddenan mi a p a papunta ta Magdalenas umʔahon a uman-i tapos sumsaidkad ʔa siyad yay in Nediʔdiʔan ina-i pag isay sina mudungi ina a pinentiʔdan niʔnina duwa-i tapos umʔikod ʔa tumtelde a umʔikod a Magdalenas selad yay tapos umʔahoʔad mannen menelde ʔa siyad yay in angadenan mi a Magdalenas ad Lanaw tiʔsina taʔpo-i ina siyad gul inad in Singnan-i siyad man ʔen in Mapolud iʔiʔe parte-i iʔe papunta iʔiʔe a may tibag a deʔel siyad ina in Mapolud siyad ʔen in Minero a mesmo Mapolud tapos Singnan, Nediʔdiʔan, Magdalenas, Lanaw siyad sidina a mudung siyad man ʔen in peʔay sina project-i iʔen a mudung papunta sen a project-i iʔina pero iʔen mebiʔen na ʔen kong ellaʔaden mo mebiʔen kayadla mineʔsiyan gul nen gagawi ni mentitistis-i sid minamin nen ta ado a ayuh kaya minaʔsiyan nen in waget kaya uwad awon nen te waget inbes a may waget ʔen ten araw diyaʔyay awon nen kasi minamin nen in deddeʔel a ayuh sid a menbilay ti uwah-i waget
Waveform viewInterlinear Glossed TextUtterance view