Utterance view

NB041016-01_A

Recording date2004-10-16
Speaker age70
Speaker sexf
Text genretraditional narrative
Extended corpusno



showing 1 - 100 of 140 • next


[1]
gǁain tcuinya a nǀaa nǁang,
hyena sits and watches the house
gǁain tcuinya a nǀaa nǁang,
[2]
ng ǀai ng roomsi ng ǁʼaaʼa
I take the cream, I bring (it) toe ...
ng ǀai ng roomsi ng ǁʼaaʼa
[3]
ng stasie,
to the station
ng stasie,
[4]
a nau hooke ng ki a, ng si moo au xa ǃʼoasi nǁang,
possibly meaning: "when I come back, I want to meet you here (as) you guard the house'
a nau hooke ng ki a, ng si moo au xa ǃʼoasi nǁang,
[5]
ha nǁae ǁain nǃoon,
then he climbs on the dune
ha nǁae ǁain nǃoon,
[6]
gǁain see ng ǃUbuka, ha see, ha ku nǁaa,
hyena comes to ǃUbuka?, he comes and says to him
gǁain see ng ǃUbuka, ha see, ha ku nǁaa,
[7]
"ǃʼaa naa ki, ng ǁʼaa ng ǀae gǁain, ha si ng tsee ng ǀai ng gǀa",
"stand here, I go and send for hyena, he shall come and fetch you"
"ǃʼaa naa ki, ng ǁʼaa ng ǀae gǁain, ha si ng tsee ng ǀai ng gǀa",
[8]
gǁainya nǁae ǁʼae, gǁain nǁang ǀʼee,
wolf het (net) gekom, toe kom gaan hy in die huis in?
gǁainya nǁae ǁʼae, gǁain nǁang ǀʼee,
[9]
ha ǁʼae gǁain, ha ku ng gǁain, "gǀa ǁxae ng xa maa ǀoba, ng ǀaeki xa maa ǀoba,
he (J) goes to hyena, he says to hyena "do you know I have gotten a child, my wife has gotten a child"
ha ǁʼae gǁain, ha ku ng gǁain, "gǀa ǁxae ng xa maa ǀoba, ng ǀaeki xa maa ǀoba,
[10]
ng kidye a xa ǃoo nǀaa,
where did you put down (your) head? (= where did you lie?!)
ng kidye a xa ǃoo nǀaa,
[11]
hm, maar ha ǀeen, ha ǀeen ng tsipi
but his name, his name is '?first hoep'
hm, maar ha ǀeen, ha ǀeen ng tsipi ǂoqna,
[12]
hm, a ha ǃuun ng ǁʼaa, ha ku ng gǁain, "ǁhaa a tcuinya, ng si ǃxae
then he goes (?away), he (J) says to hyena "sit first down, I will come (right) now"
hm, a ha ǃuun ng ǁʼaa, ha ku ng gǁain, "ǁhaa a tcuinya, ng si ǃxae see",
[13]
a gǁain tsee ng ǂxain suin, ha ʘunn,
hyena comes and sits relaxed, he sleeps
a gǁain tsee ng ǂxain suin, ha ʘunn,
[14]
a ha ǁʼaa, ha ǁʼaa ng ǀai ng ǁhaing ng,
he (J) goes away, he goes and takes the cream
a ha ǁʼaa, ha ǁʼaa ng ǀai ng ǁhaing ng,
[15]
roomsi, a ha kxʼaan,
the cream, he (J) drinks (it)
roomsi, a ha kxʼaan,
[16]
a ha sumu xa kxʼaan, ha sii ng ǃhoo uu gǁain, gǁainya ʘunn,
when he has finished to drink, he comes wakes up hyena, hyena sleeps
a ha sumu xa kxʼaan, ha sii ng ǃhoo uu gǁain, gǁainya ʘunn,
[17]
ha ku, "gǁain, khui-nǁnga,
he (J) says "hyena, get up!
ha ku, "gǁain, khui-nǁnga,
[18]
ǁxae xa kxʼaan ng ǀʼhuun ǃqxʼabesi
do you know (that you) drank the Boer's cream?
(...) ǁxae xa kxʼaan ng ǀʼhuun [...] ǃqxʼabesi,
[19]
gǁainya ku, "ng ǁu xa ǁʼae ki a", ha ku, "ke, a xa ǁʼae tyoxoe, want ng hooke ng nǀng ǀaeki,
hyena says " I didn't go to this place (where the cream was), he (J) says "yes, you went there, because I come from my wife
gǁainya ku, "ng ǁu xa ǁʼae ki a", ha ku, "ke, a xa ǁʼae tyoxoe, want ng hooke ng nǀng ǀaeki,
[20]
ng ǀaeki xa ǃaan ǀoba ʘoa,
my wife has borne a little child
ng ǀaeki xa ǃaan ǀoba ʘoa,
[21]
ha ǀeen ng tsipi ǂkharau,
his name is ?first/second hoop
ha ǀeen ng tsipi ǂkharau,
[22]
ng ǃxae ǁʼaa, nǀa ng si ǂinnki tsee",
I go now, I will come tomorrow"
ng ǃxae ǁʼaa, nǀa ng si ǂinnki tsee",
[23]
haʼa, ha ǃuun, ha ǁʼae,
then he (J) goes, he goes away
haʼa, ha ǃuun, ha ǁʼae,
[24]
ha ǁʼng moo ha ǀaeki,
he goes and meets his wife
ha ǁʼng moo ha ǀaeki,
[25]
ha ku ng ǀaeki, "kyoo ǀai au kxʼain",
he says to the woman "take and drink"
ha ku ng ǀaeki, "kyoo ǀai au kxʼain",
[26]
ng xa kua ng gǁain, ha xng kxʼain,
I said to hyena he drank (the cream)
ng xa kua ng gǁain, ha xng kxʼain,
[27]
a gǁain gǀoe tsee
he (must?) come again
a gǁain (...) ha gǀoe tsee,
[28]
ha see ng nǀaa, ha ǃqhaike",
he (H) comes and sees his diarrhea (or: (that) he has diarrhea?)"
ha see ng nǀaa, ha ǃqhaike",
[29]
ha ǀai ng cunn ha ʘxuu gǁain ǀuutyuu
he (J) takes the fat, he smears (it) at hyena's buttocks
ha ǀai ng (...) tcunn, ha ʘxuu gǁain ǀuutyuu,
[30]
ha gǁain ki kua, ha khuuǁʼng, "dyisi xae ha ǀkxʼui gauke ng ǀuutyuu",
???, he (H) stands up "what is this that has wetted my buttocks?"
ha gǁain ki kua, ha khuuǁʼng, "dyisi xae ha ǀkxʼui gauke ng ǀuutyuu",
[31]
ha ku, "nǃoʼe, ǀʼhuun tcunn ke a xa kxʼain,
he (J) says "no, it is the Boer's fat you have drunk"
ha ku, "nǃoʼe, ǀʼhuun tcunn ke a xa kxʼain,
[32]
want e ǁʼoe a kxʼain ǀʼhuun ǃqxʼabesi",
because this is you alone, you drink the Boer's cream"
want e ǁʼoe a kxʼain ǀʼhuun ǃqxʼabesi",
[33]
gǁain ku, "ng ǁu xa ǁʼae ǃqxʼabesi", ha ku ng ǀʼhuunsi, "ng si ng ku ng ǀʼhuunsi a xa ǁʼae ǃqxʼabesi",
hyena says "I did not go to the cream", he (J) says to the Boer, "I will say to the Boer (that) you went to the cream"
gǁain ku, "ng ǁu xa ǁʼae ǃqxʼabesi", ha ku ng ǀʼhuunsi, "ng si ng ku ng ǀʼhuunsi a xa ǁʼae ǃqxʼabesi",
[34]
a ǀʼhuunsi tsaa,
then the Boer comes
a ǀʼhuunsi tsaa,
[35]
ǀʼhuunsi see ng ku, "ǃʼhoonguwe",
the Boer comes and says "hello, you"
ǀʼhuunsi see ng ku, "ǃʼhoonguwe",
[36]
ha ku, "ǃʼhoonga ǂxuu,
he (J) says "hello, baas"
ha ku, "ǃʼhoonga ǂxuu,
[37]
gǁain ke xa hooka ng gǀa ǃqxʼabesi, ha xa ǁʼae kxʼaan ǁuni,
hyena comes from your cream, he went and drank (it) up
gǁain ke xa hooka ng gǀa ǃqxʼabesi, ha xa ǁʼae kxʼaan ǁuni,
[38]
ng hooke ng nǀng ǀaeki,
I come from my wife
ng hooke ng nǀng ǀaeki,
[39]
ng ǀaeki xa ǃaan,
my wife has given birth
ng ǀaeki xa ǃaan,
[40]
ha gǀoe ki ǀoba, ha gǀoe ki ǀoba ʘoa,
she again has a child, she again has a little child
ha gǀoe ki ǀoba, ha gǀoe ki ǀoba ʘoa,
[41]
ǀoba ʘoa ng tsipi ǁoqra",
the little child is the last hoop!!??"
ǀoba ʘoa ng tsipi ǁoqra",
[42]
gǁain ku, "nǃoʼe, ng ǁu xa ǁʼae", ha ku, "a ke, gǁain
hyena says "no, I didn't go (I was not there where the cream is)", he (J) says "it is you, hyena
gǁain ku, "nǃoʼe, ng ǁu xa ǁʼae", ha ku, "a ke, gǁain
[43]
nǀaaʼa ki a ǃqhaike, a ǃqhaike ǃqxʼabesi,
look at your diarrhea, the cream??
nǀaaʼa ki a ǃqhaike, a ǃqhaike ǃqxʼabesi,
[44]
nǀaaa a ǀuutyuu"
look at your buttocks"
nǀaaa a ǀuutyuu"
[45]
gǁain ku,# "maar ng ǁu xa ǁʼae", ha ku, "a ke"
hyena says "but I did not go (there)", he (J) says "it is you"
gǁain ku,# "maar ng ǁu xa ǁʼae", ha ku, "a ke"
[46]
ha ku ng ǀʼhuunsi, "nǀaaʼa ng ǀaia ng nǃaresi,
he (J) says to the Boer "look, fetch the whip
ha ku ng ǀʼhuunsi, "nǀaaʼa ng ǀaia ng nǃaresi,
[47]
a ǁoe
you (must) ?beat ...
a ǁoe
[48]
gǁain",
hyena"
gǁain",
[49]
a ha ǀkxʼaike gǁain, ǀʼhuunsi ǀkxʼaike gǁain,
then he beats hyena, the Boer beats hyena
a ha ǀkxʼaike gǁain, ǀʼhuunsi ǀkxʼaike gǁain,
[50]
gǁain ng ǃae ng kora gǁainya kora gǁainya kora
hyena runs, hyena jumps around, hyena jumps around, hyena jumps around
gǁain ng ǃae, (...) ng kora, gǁainya kora, gǁainya kora,
[51]
nǁaa ǀʼhuunsi ǀkxʼai, ha ku, "hey, gǀa ǁu nǀai gǁain ǃqhaike ǃqxʼabesi,
the Boer beats, he (J) sê "hey, don't you see the hyena's diarrhea cream
nǁaa ǀʼhuunsi ǀkxʼai, ha ku, "hey, gǀa ǁu nǀai gǁain ǃqhaike ǃqxʼabesi,
[52]
ku ke xa aan ǃqxʼabesi ki",
it is him who has eaten the cream"
ku ke xa aan ǃqxʼabesi ki",
[53]
ha ǀkxʼui ǀhaa gǁain nǀa ha,
he (J) makes hyena fight with him (the Boer)
ha ǀkxʼui ǀhaa gǁain nǀa ha,
[54]
gǁainya kxʼaa gǁainya ku a xuua kxʼaa
hyena crys, he (J) says "don't cry
gǁainya kxʼaa, gǁainya ku, "[...] a xuua kxʼaa,
[55]
ǀkxʼaike, ǀʼhuunsi moet ha ǀkxʼaike a, want a xa kxʼaan ha ǃqxʼabesi",
beat, the Boer must beat you, because you have drunk his cream"
ǀkxʼaike, ǀʼhuunsi moet ha ǀkxʼaike a, want a xa kxʼaan ha ǃqxʼabesi",
[56]
gǁain ǁu xa kxʼaan ǃqxʼabesi,
hyena did not drink the cream
gǁain ǁu xa kxʼaan ǃqxʼabesi,
[57]
nǃoʼe, a ku ke xa kxʼaan [si] koro,
no, it is jackal who drank (the cream) jackal
nǃoʼe, a ku ke xa kxʼaan [si] [...] koro,
[58]
koro ku ng gǁain ǀhuika
jackal says to hyena "? ? ?, keep quiet"
koro ku ng gǁain "(...) ǀhuika",
[59]
[nǀa] a ǀʼhuunsi ǀʼee,
then the Boer goes into the house
[nǀa] a ǀʼhuunsi ǀʼee, (...)
[60]
nǀaaʼa ng ǂao ng ǁʼaa ng ǃʼoasi gǂaru
(H) "look, I want to go and watch the sheep"
"nǀaaʼa, ng ǂao ng ǁʼaa, (...) ng ǃʼoasi gǂaru",
[61]
ǀʼhuun gǁain ǁʼaa ng ǃʼoasi gǂaru
??? "hyena goes and watches the sheep"
(...) ǀʼhuun "gǁain ǁʼaa ng ǃʼoasi gǂaru,
[62]
a gǁain, gǁain ke hooke ng gǂaru, ha ku ng ǀʼhuunsi, "gǀa ǁxae dyisi,
then hyena, hyena comes from the sheep, he (J) says to the Boer "do you know what
a gǁain, gǁain ke hooke ng gǂaru, ha ku ng ǀʼhuunsi, "gǀa ǁxae dyisi,
[63]
gǁain ke xa ǀhaa a gǂarusi,
hyena has killed your sheep
gǁain ke xa ǀhaa a gǂarusi,
[64]
ha gǃai kyaa nǃoon,
he (H) lies on the dune
ha gǃai kyaa nǃoon,
[65]
ku ke",
it is him (who has killed the sheep)"
ku ke",
[66]
gǁain ku, "nǃoʼe, a ke", ha ku, "ng ǁae",
hyena says "no, it is you", he (J) says "it is not me"
gǁain ku, "nǃoʼe, a ke", ha ku, "ng ǁae",
[67]
ha ǀkxʼui ǀhai gǁain ng ǀʼhuunsi,
he causes hyena to fight with the Boer
ha ǀkxʼui ǀhai gǁain ng ǀʼhuunsi,
[68]
ha tsee ng klaar ǀkxʼui ǀhai gǁain ng ǀʼhuunsi,
he has now finished to ? the hyena and the Boer
ha tsee ng klaar ǀkxʼui ǀhai gǁain ng ǀʼhuunsi,
[69]
[gǁain a] gǁain, ha ǃuuke ǀʼhuunsi ǃuuke, gǁain ǁu, ha ka,
hyena, he puts on the Boer's shoes, ? ?, he says "hey
[gǁain a] gǁain, ha ǃuuke ǀʼhuunsi ǃuuke, gǁain ǁu, ha ka, "hey,
[70]
a si tyxann
(...) you will shit (= you will be in the the shit, in trouble)
(...) a si tyxann,
[71]
a si tyxann ng ǀʼhuunsi", gǁain ku, "nǃoʼe, ng ǁae
you will shit at the Boer (= you will be in trouble with the Boer)", hyena says "no, it's not me
a si tyxann ng ǀʼhuunsi", gǁain ku, "nǃoʼe, ng ǁae
[72]
ng ǁae, ng ǁae, ǂhuu", ha ku, "ku ke, ǂhuu
it's not me, it's not me, boss", he (J) says "it is him, boss
ng ǁae, ng ǁae, ǂhuu", ha ku, "ku ke, ǂhuu
[73]
want ng xa gǀoe moo ǀoba ha ǃxaeki
I have again gotten a new kind
want ng xa gǀoe moo ǀoba (...) ha ǃxaeki,
[74]
ng gǁain ke, ng ǃʼoasi ng ǀaeki,
it is hyena, (because) I look after my wife
ng gǁain ke, ng ǃʼoasi ng ǀaeki,
[75]
gǁain ku nǁae ng ǀʼhuunsi, "ku ke",
?then hyena says to the Boer "it is him"
gǁain ku nǁae ng ǀʼhuunsi, "ku ke",
[76]
ha ku, "nǃoʼe, [ku] ng ǁae,
he (J) says "no, it's not me"
ha ku, "nǃoʼe, [ku] ng ǁae,
[77]
[ha ku] ha ku, "gǀa ǁu nǀai (kua
he says "don't you see his (H) diarrhea cream?"
[ha ku] ha ku, "gǀa ǁu nǀai (kua ...) ǃqhaike ǃqxʼabesi",
[78]
ha ku, "ng ǁu ǃqhaike ǃqxʼabesi",
he (J) sê "I don't shit cream"
ha ku, "ng ǁu ǃqhaike ǃqxʼabesi",
[79]
a hoo, a kora soo,
****
a hoo, a kora soo,
[80]
a ng gǁain, a ǂxain soo, a kora,
you are hyena, you sit relaxed, you jump around
a ng gǁain, a ǂxain soo, a kora,
[81]
hey, si si moo a",
hey, we shall get you"
[...] hey, si si moo a",
[82]
(hm) ha ku, "hey, gǁain, ng ǁʼae ng ǃʼai
he (J) says "hey, hyena, I go and call the hare"
(hm) ha ku, "hey, gǁain, ng ǁʼae ng ǃʼai nǃaun",
[83]
ng ku, "nou a see ng ǃabi a",
I say "come now, I ride you"
ng ku, "nou a see ng ǃabi a",
[84]
ha kxʼuu a haasi,
he (J) makes you (H) (to be) a horse
ha kxʼuu a haasi,
[85]
nǃaun nǁae sii ng ǀaruke suin gǁain ǃoqe,
****
nǃaun nǁae sii ng [...] ǀaruke suin gǁain ǃoqe,
[86]
gǁainya ng oro gǁainya oroa oroa nǀa ng nǀaa
****
gǁainya ng oro, gǁainya (...) oroa, oroa, nǀa ng nǀaa,
[87]
gǁainya oro, ha ǃqhaike, gǁainya oro, ha ǃkhaike, ha ku ng ǀʼhuunsi, "gǀa ǁu nǀai, ha ku ǃqhaike,
the hyena jumps, he shits, the hyena jumps, he shits, he (J? or HA?) says to the Boer "don't you see he/his ?
gǁainya oro, ha ǃqhaike, gǁainya oro, ha ǃkhaike, ha ku ng ǀʼhuunsi, "gǀa ǁu nǀai, ha ku ǃqhaike,
[88]
want ku ǃqhaike a ǃqxʼabesi
****
want (...) ku ǃqhaike a ǃqxʼabesi",
[89]
o, ǀʼhuunsi ku, "o a ǃqhaike ng ǃqxʼabesi",
oh", the Boer says "oh, you shit my cream"
o, ǀʼhuunsi ku, "o a ǃqhaike ng ǃqxʼabesi",
[90]
hm, ha ku, "a ǀkxʼaikea
he (J) says "beat him
hm, [...] ha ku, "a ǀkxʼaikea ku",
[91]
ǁae ǃau ǃau ǃau ǃau
****
ǁae (...) ǃau, ǃau, ǃau, (...) ǃau,
[92]
ǃau a ǁʼaa
?hyena runs away
[a] a (...) ǁʼaa,
[93]
ha ǁʼng gǃai kiin nǃoon,
he goes and lies down on the dune
ha ǁʼng gǃai kiin nǃoon,
[94]
a ha gǃai kiin nǃoon ha gǃai kiin nǃoon ha ng ǃʼaru soo ha ng ǃʼaru soo ha ng ǃʼaru soo ha ng ǃʼaru soo
he lies down on the dune, he lies down on the dune, he ?
a ha gǃai kiin nǃoon, ha (...) gǃai kiin nǃoon, ha ng ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo,
[95]
ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo,
****
ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo, ha ng ǃʼaru soo,
[96]
ha kxʼainʼin gǁain,
he (J) laughs about hyena
ha kxʼainʼin gǁain,
[97]
hm, gǁainya
hm, hyena shits
hm, gǁainya tyxann,
[98]
"hey, a ǁxae ng ǀʼhuunsi,
(J) " ? the Boer"
"hey, a ǁxae ng ǀʼhuunsi,
[99]
ǀʼhuunsi ku, "nǃoʼe, ng ǁala tsaaʼa ǀkxʼabaǂʼao, a ǂau a,
the Boer says "no, I will not bring the police, ? beat you(rself)"
ǀʼhuunsi ku, "nǃoʼe, ng ǁala tsaaʼa ǀkxʼabaǂʼao, a ǂau a,
[100]
a ha ǀai ng gǁain, ha ǀʼee,
he takes the wolf, he goes inside
a ha ǀai ng gǁain, ha ǀʼee,

Text viewWaveform viewInterlinear Glossed Text