Text view

MEW-126-20130830

Recording date2013-08-30
Speaker age73
Speaker sexm
Text genrepersonal narrative
Extended corpusno
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
dalej něnto. cele spěšnje smy je pón natwarili my my smy jano dobre dogrono dostali gmejna dostanjo kužde lěto dobre pjenjeze. a gaž buźomy źarjabne, buźo Drjenow dłujko bźez długow móc wobstaś. jano rozymne musymy wóstaś, gaž teke budu te case se někak měniś a te pjenjeze hyšći äh drobnjej no jo, derje.až do źinsajšneg wóni se wjer wjertaju a wjertaju a kužde lěto nam pjenjeze namleju derje. něnto pśiźomy na Dešno, ja by to sobu brała teke hyšći, to jo jaden drugi rěd. Drjenow. Drjenow. äh, jo, móžośo wy nejpjerwjej groniś, z kakich źělow … no, moment … no, co něnt. něnto, z kótarych źělow ta stara wjas wobstoj. móśo tak sejźeś, ak sejźiśo. jo, jo, äh Drjenow mějašo tu wjas a pón jaden źěl tam prědku wót Turnowa to su Budyn pomjenjowali tam su te małe budki něga byli, te źěłaśerje, což su do Picnja šli źěłaś. a äh howacej njejo było žednych drugich äh źělow how we to jo ta ceła wjas, ta kulowata była, wót äh pomnika až how k nam. a toś ten ta krotka droga do Hochozy tam jo teke něnto äh hyšći dalšych äh bydlenjow nastało ale howacej jo było to kompaktne kak stara a kak wjelika jo ta stara wjas była? ta stara wjas äh jo ja som we janej starej chronice äh cytał až äh deje äh su dejali äh raz pśesedliś se my mamy how jadnu äh jadnu łuku, źož gronimy stara a tam su teke pśi äh źěłanju, pśi regulě/ äh pśi regulowanju su teke stare studnje namakali. to jo wopšawdźe była ta stara wjas blisko Małksy, ale dokulaž su kužde lěto abo kužde druge lěto mokše nogi měli, pón su se äh na góru äh dali kus äh dalej wót teje Małkse. a toś jo to pón, no jo, ja by gronił někake styrista lěta buźo how wobstojaś. wšykne pola a łuki, což how su, te äh znanje hyšći wo äh kšutej serbskej äh rěcnej situaciji. to jo how to polo, což se jadnorje Pola pomjenjujo. jadna kšoma se pomjenjujo to Kamjentne. to jo to Šyroke, to jo, to su te Zagrody, to äh jo äh to Běśowe to z ta Zrubalina also to su äh Wóśechowe to su take mjenja což mě äh Rola äh teke do Hochoze tam to, což mě nadpadnjo äh how ale Drjenow njama pśewjeliki äh areal, my mamy někake towzynt hektarjow wšykno nagromadu. äh mało gole, wjele łuki a mjazy něco role. ta rola něnto äh jo dosć äh dosć derje äh njaso dokulaž su äh tšošku ähm wurownali a jo tšošku regulěrowane ta wóda. jo take pušćadło we Małksy nastało, wóni mógu woblewaś, ale wóni tek mógu dyž äh jo pśewjele wódy äh tu wódu zas wót/ äh /wóźowaś, wótwódowaś a no jo, to jo Drjenow. jo, a äh w Małksy su ryby byli něga. jo. ale te äh rybaki, te, což je teke mam, te serbske rybaki, te skjarže, to njejo wěcej äh wjele äh wjele äh za äh ryby a za niźi někake äh organizmy we tej to jo ta cysćona wóda z teje äh elektrarnje, z Janšojc howkol. a toś jo ta wój/ wóda ryjna. a wšykne ryby su se jo su wu <<wip>> łojone abo wu <<wip>> wuźone a a, ale …ja njewěm kak to jo ja som to skjarženje znejmjeńša wót nich słyšał ta wóda jo pśecysta a kak jo to raz było? raz jo było how wjele, wjele äh we kuždej małej groblicy su byli ryby, te su äh se teke bejnje wót rybow how žywili. to jo było Małksa, to jo było how äh ta Cartojska grobla how na Majberk. to jo była ta Goramśica how. a pón äh we wšyknych tych mjeńšych äh źělkach teke we tej Kanawje jo było wjele, wjele rybow. äh my smy juž śi jaden źeń wó tom wulicowali a, ale źinsa dej zasej tam něco byś. škóda äh jo nastała ako su tu krowjecu groź Turnowje měli a te su pón äh gaž su te mlokowe äh rěd äh cysćili su tu wótwódu cele jadnorje do Kanawy pušćili a toś jo była äh ta wóta kisała a wšykno jo se äh wuśěgnuło do hmm, a kuždy, kužda wjas jo měła raz gat? srjejźa. äh jo, to smy Drjenowje teke měli. ja wěm, až te stej grońśo hyšći raz, gat …stej byłej taki gat, dwa gata stej byłej, nic jano jaden, jadnogo som ja hyšći zeznał. ale tam su pón äh cełe lěto gusy broźili, něga su tam teke gaž te äh pastyrje su äh z tych łukow pśišli, pón su te krowy załožyli a su se tam napili. to ga njejo było tak z tej wódu wšuźi. to su musali pón póceraś z tych studnjow. a äh te krowy äh na <<wip>> pojś gaž su pón z tych äh łukow tam pśi teje Małksy pśišli a äh toś äh no jo, jo to äh te njejsu se pón wěcej do togo dali, pśewjele gusow a kackow jo tam äh plěło. plěło, a toś su jen zachytali. jano hyšći jaden, jaden taki, jaden, jadna taka studnja jo tam wóstała. aby mogali měriś, kaka wusoka ta wóda jo. hmm, äh kaka rola jo how kołowokoło, co su how kubłali? äh něga a źinsa.žyto žyto wows äh hyšći, móśo hyšći raz, äh su kubłali …kulki äh wóni su kubłali žyto, wows a j/ jagły na kuždy pad a wšaku rěpku, golonkowu musym groniś, golonka jo była wjelgin wažna. pón äh su to byli te głuby, kolawy su wóni teke sami jědli. marchwej. ale to su musali juž wubraś źož su te äh druge wěce měli pšenica njejo tak wjele było jeje ale wóno dawało teke äh lěpše kuse, źož pón äh jo to a druge lěpjej rosło, ale to su te burja tencas znali. hmm, a kaki skot? no jo, ja cu chopiś z tymi kónimi. gjardy jo był kuždy buŕ, což jo te kónje měł. a tych jo wótwardował a gaž su te krowy teke byli äh ryjne, a su dejali dawaś mloko, to jo było pón taki směch pla ma/ młogego äh su se na äh nješykowanosć äh tam äh smjali, gaž te luźe su äh mało źěła měli, ale weto dwěju kónjowu dosć rědnje wufutrowanych, až su byli samo tolarikowate. ja njewěm, wec wy to znajośo, gaž ja kóń jo wjelgin, wjelgin rědnje wufutrowany, pón se äh su take äh su take äh źož te žyły su dołojce byli, to su pón byli take äh te, we tej äh we tej kožy take äh śamne, śamne äh se linije su byli. a ja to hyšći se dopominam, ja som takich kónjow teke hyšći zeznał. hmm. jo, moment. howacej moment. Ja wótcynim jano něnto äh njejo ta kokoš wěcej how. pón jo to, ten głos jo pše/ jo, kak zbóžo hyšći a tak? hmm. no jo, pór swinjow su měli a krowy. a howacej gusy, kokošy, kornikele njejsu pla tych burjow byli tak äh rad wiźane äh te su äh gótowali źěło a wóni su měli drugego źěła na polach a äh we groźi dosć. wóni su äh wšykno z ruku móga/ měli źěłaś, samo to žyto su sekli z ruku a sekanje su gótowali pón z teje äh zez cepami młośoneje słomy. a z tymi kuskami äh głuby a rěpku a kolawu, což su äh tam zesekali, su wobměšali tšošku tšawy, až äh togo futra było tšošku wěcej. jo tak som ja to teke hyšći dožywił we tych piwnicach te su how wu nas we Drjenowje na tyma äh wobyma końcoma togo wuskego dłujkego doma byli. smy se mógali jano na kólenach äh tam äh dalej äh póraś. te su byli něga raz wětše, ale dokulaž ta wóda jo tak wusoko how stojała, su pón äh poł metera kiesa nutś äh nachytali, aby äh nej äh weto pśi někakich äh mokšych lětach mógali tam kuski chowaś aha, do teje piwnice. jo. jo. no jo, äh Drjenow jo pón äh äh wót togo lěta äh źewjeśnasćopołsta do źewjeśnasćošesćźaseś smy my how mójeje mójej stary nan a stara mama tej stej byłej cho äh starej a njejstej ten äh za cas DDR äh wocakowany soll mógłej społniś. a toś jo äh rada wokrejsa se wo to starała, až naš nan äh dej how äh tu äh to rolnistwo sobu wobźěłaś. my ga smy měli małe äh małe äh mały wirtschaftchen we Liškowku. äh z mjenjej ako pěś hektarami a how smy měli äh bližej źaseś hektarow. a toś smy pón źaseś lěta to wobźěłali äh dłujkož njejo ta LPG była a prědne lěta smy teke hyšći äh jěli a na tom prodrustwje how źěłali ale äh no jo ja ga som tencas juž był na tym s studiumje a pón äh ga njejsu wóni wěc trjebali, su chopili z mašinami źěłaś. a kak jo to, how jo wjele swójźbow, familijow, ak jo pśez generacije äh jo how wjele małych burjow abo su teke wjelike burja byli? te Drjenojske. Drjenojske hyšći raz.su äh Drjenojske äh wobydlarje togo starego äh no äh centruma, te su byli äh wětše burja äh mało pód pěś hektarow, z nejwěcej äh do źaseś hektarow a do dwaźasća hyšći wěcej. how su äh wjelike burja byli samo te dwóry su byli wjelike z äh äh šyr šyrokimi äh äh domami äh ně, teke […] wrotami? jo no jo wrotami ale ně wosebje źo wo to wóni su měli bejnu bejnu šyr äh pśi tym äh äh wejsańskim naměsće wóni njejsu byli take wuske su šyroke byli pśi gr/ pśi droze. te chromy? te chromy a teke äh zagrodki a tak dalej. a äh to jo hyšći źinsa äh tak. my ga smy pśed äh žednymi lětami smy how äh naše äh naše äh domowe cysła äh musali äh wobnowiś. to jo było wot jaden do stopěśźaseś. ale wšykno z/ zaměšane a my smy měli jano Dorfstraße a něnto smy my Hochosku drogu, Luborasku drogu äh š/ do Sportowskego doma abo Namšarsku drogu pomjenjowali. a něnto ma kužda äh droga äh nowe cysła. a stakim äh s mamy teke hyšći wjele << fp>>äh lichych možnosćow źož by mogał hyšći jadno äh jadno take derje jaden taki dom nastaś a to smy pon wuwostajili. my smy dosć äh na äh pśichod glědali. kak, kótare drogi su te nejstarše? móžośo dwa, tśi, styri pśikłady groniś. na serbske. no jo, Drjenow äh jo äh jana äh jana wjas což jo měła äh taki äh taki taki šyroku take šyroke naměsto wót äh wóttud how äh z teje dwojneje kśiwule, {NN} a na drugem boce äh {NN}, źož ten pomnik a to jo była äh ta głowna droga. ta ź/ äh źěšo pón na jaden bok do Hochozy, na drugi bok do Picnja. a toś jo wšykno było a wšykno druge jo potom nastało. te dwóry, kak su te äh we kuždej jsy njejsu jadnake. kak su te dwóry how se twarili? no jo, pśi droze jo był äh był ten bydleński dom. pón jo był na jadnym boce su byli te groźe slězy prěki how jo był äh była ta brožnja młogi raz hyšći äh jana brožnja a hyšći jana äh taka äh jadno take kšywo bźez äh sćěnow źož su wóze pón póstajili a pón na drugem boce jo teke hyšći něco było młogi raz su to byli äh te wuměńkarske äh te wuměńkarske bydlenje młogi raz to su pón byli äh mjeńše groźe a tak dalej. wóni su byli zwětšego wobzamknjone wóno jo dało teke te wrota we tym äh äh we tym äh bydleńskim domje prědku how nam napśeśiwo źož su pón měli wšykno wobtwarjone a jano wjacor su měli äh pón te äh wrota z kulowatej äh wjelbje wjelbu tam äh a to jo było pón dosć derje wobzamknjone wót styrich bokow. aha. jo. hmm, derje äh rucnikarje. jo, co jo how tradiciona była we Drjenowje? rucnikarje, äh wóni su äh měli how gaž ja myslim tak šlodarje wóni su měli äh äh twarce, murjarje wósebito äh burja äh su we wě we wětšem byli äh z pcołkami jo se pśecej ceptaŕ zaběrał äh pózdźej, ak jo, ako su nastali äh how äh wěce ako mon/ no jo, äh kowalnja kowalnja jo była na kuždy pad. jaden stellmachaŕ jo był, což te wóze jo twarił. to groni, we tej jsy su se te sami zastarali? wóni su se ze wšyknym sami zastarali. to jo było wšykno äh ja wěm äh ta äh babka ta jo pśišła z tej smy měli ekstra pśez tu Kanawu jaden móst a jadnu sćažku äh natwarjony. wóna jo ga měła dosć cyniś how Drjenowje. a toś äh znajomy my ten äh tu Babcynu drogu Hebammenweg źo jo to było? to jo pśi Kanawje. chylu na drugem boce teje Kanawy, pón ten móst jo tam był a pón äh na našym boce a to jo była taka sćažka, ta jo akle pśed někakimi pěś lětami za/ äh zastała. my smy tam jaden nowy móst twarili äh pśi tym sportnišću. to jo było äh taka njedisciplinowanosć tych Drjenowarjow. my njejsmy pšašali wó twarsku dowolnosć. my smy za pěškarjow a kólasarjow kśěli taku drogu natwariś a toś jo se tak stało. jo, a gaž groniśo, ta babka jo měła dosć cyniś. dlacog to? kak wjele źiśi jo we tych familijach … no jo, gaž ja myslim, äh mój nan äh abo mój, mój starki a starka, tej stej měłej wósym źiśi. dwě źowći a šesć kjarlow. hmm, źo su te do šule šli? no wšykne su do Drjenowa do šule šli a nejwěcej su niźi někaku profesiju nawuknuli. wóni su äh źěłali ako äh ako dwa flejšarja stej byłej, jaden šejc jo był, jaden äh šlodaŕ jo był. äh naš nan, ten staršy, ten jo wóstał doma we rolnistwje. jo ab hyšći jaden jo źěłał na takej firmje źož su äh z betona wšak äh wšake äh äh źěle gótowali Picnju tam su te äh rinki za te studnje lali abo äh pśigotowali. gaž sćo gronili, až jo było šula. jo se how niźi raz serbske wucyło, jo był ja/ abo jo był jaden serbski ceptaŕ how? äh how su šuli serbske powědali, how hyšći raz. how su šule serbske powědali. naš nan jo se stajnje źiwał, až jo naša mama ta ś/ což jo se äh źewjeśnasćostowašestym lětu naroźiła. až ta jo skjaržyła, wóni njejsu směli we šuli serbske powědaś. how Drjenowje jo to było z wašnim, how su äh te ceptarje to serbske rozměli. a su pomałem jim teke to nimske äh nawucyli. a gaž ja hyšći wěm, äh ja som mógał, naš nan jo how teke šuli nimske nawuknuł. a gaž ja som pón do šule šeł wón jo měł dosć der dobru äh gramatiku a jo wón mě doma cho pomógał pśi mójich domacnych nadawkow gaž my smy tencas te słowa skłonjowali a musali we tabelicach napisaś to äh som ja äh wót togo hyšći äh wěsći äh lěpšyny měł. we nimšćinje. musymy raz wótšaltowaś. kak jo ten …
• Interlinear Glossed Text • Utterance view