preston

ok then, I greet you all

hįha eegi hanąącį eegi hinįkaragiwi

I am called Eagle King

wąąkšik raašra Caaxšep Hųųkga hįįgaire

when I first came to this land the Hoocąk language was all I heard

nąga ceek teʔe eegi mąą eegi hajigają Hoocąk hoitʼaakre žeʔe_šąną eegi hanąąxgų hanįhe

my parents used to say, when the Hoocąk language is lost the world will end

xʼooke waanįra eegi eesge aajiiregają Hoocąk hoitʼaakre eegi hagoreižą žeejągi mąąra žeejąkjene airešųnųną žeʔe

****

****

I kept it and I used the Hocank language all along

žeʔe eegi nįge tuucgusnąga yaakarakʼų Hoocąk hoitʼaakre eegi yaakarakʼų eegi hanįhe

I went all over this island and I even went overseas

nąga eegi wiicnąkre eegi hanąąc hanąacį eegi waagiwe teeją aak eejašge hegų hahianąga

I was soldier and on the side I went to school again

mąąnąąpe hakį eegi žige eegi hikijąija hahianąga žige eeja waagax_haca eegi hanįhe

I’ve always been trying to do what my elders did

hegų hoišipži teʔe eegi xʼooke eegi hanįra žeʔe jaagu ajiiregi eegi žeʔe eegi waakarakiʔų eegi nąąʔį hanįhe

white men talk to me I’m wondering what they are saying, I think about it, that’s when I start talking

mąąhįxetenąąkre hųųkitʼairegi eegi jaagu aanąąkųnį peewįanąga žige eegi jaagu hihekjenegi žige eeja žige eeja peewįanąga eegi eeja mąąhįxete eegi yaatʼetʼe eegi hajiitešųnų

I still do that today

hąąpteʔe hegų eegi eesge haajee

they’s what they’ve been saying

žige eegiži wąąknųnįkra eesge aajiiregają

the Hoocąk language is real sacred

tee eegi Hoocąk hoitʼaakre eegi wakącąkži eegi waʔųąkšąną

****

****

if you are going to say it then you should think about it, you don’t want to break their heart or hurt their feelings, try not to do that

eegi hišʔųkjenegi eegi jaagu hišʔekjenegi eegi šewewįanąga šewewįanąga eegi hąke eegi hižą eegi nąącge gitek hanįąka eegi hąke eegi gišerek eegi hanąąʔįnį eegi waʔųhajee

if believe it then think about and then you say i and my elders said that all along, as I came along and I went to school where white people were going

nągųnį eegi eesgešge airegają žeʔe eegi teʔe eegi wažįįža eegi hisgexjį eegi hiranąšʔįgi eegi žee eegi šewewįanąga eegi hišeną eegi wąąknųnįkra eegi eesge aajiire <> eegi haʔųhajegają eegi waagax_haca eegi mąąhįxetenąkre eeja waagax_hacanąkrešge eeja haʔų hanįhe

they didn’t use the Hoocąk language where I went to school

nąga eegi Hoocąk hoitʼaakre eegi žeʔe eegi <> hąke eeja hiʔųiranį

when I first went to school the teacher came from across the ocean, my elders, they were called Italians and they only used it at home, then when I went to school she knew how it was and what I was going through

nągųni ceek waagax_hacaregi eegi hižą eeja hįgigųsikjenewira teeją aakeja howaji waʔųjeenąga nągara xʼooke žeʔe haanįra Italians eegi wigairenąga cieja žeʔešąną eeja hikarakʼųirešgųnį eesge teʔe eegi eegi hišge waagax_hacagają eegi jaasge waagiwekjenera eegi žeʔe eegi hiperesšąną

so my grandmother went there and learned the white man’s language and then she would use her spoken Hoocąk, then she would talk the white men’s language

eesgešge hikorooke eegi haara eegi žeʔe eegi eeja hianąga eegi Hoocąk hoitʼaakre eegi žeʔe eegi žee eeja gigųsire eesge waagax_hajagają eegi žeʔe eeja jaagu eekjenegi Hoocąk hoitʼaakre eeja hikarakʼųanąga eegi žige eeja mąąhįxete eeja hitʼetʼešųnų

so that’s why I used to think they are teachers because they know something, she respected my language (she made it sacred ’wrong!!’)

eesge eesge eesgegają žeʔe eegi teʔe <> eegi eegi waagax_haja wagigųsjeegi eegi žeegų wažą hiperes waʔųjeešgųnį yaarešųnų nąga eegi hižą eegi Hoocąk hoitʼaakre eegi wakącąkšge eegi hįgigi waʔųšgųnį eegi yaagirešųnų

first the Hoocąk language is spoken and then the white man’s language, she stood there and taught me the white man’s language and I thought that was pretty good

Hoocąk hoitʼaakre eegi coonįanąga žige eegi mąąhįxetenąkre eegi jaaguanąga žeʔe eegi hįgigųs eeja nąąžį nįhe žeʔe pįįgųnį yaarenįįsge

I went with the same teacher to school first, second and third grade and I thought she knew Hoocąk and in the fourth year there was a different teacher standing there, I am glad to see you this morning and I am called Eagle King.

gaaja žeʔe waagax_hacaregi eegi cooweejanąga eegi žige winųųpra eegi žige witaanį eeja eeja hakižu eeja haʔųgają žige eegi mąą joopahągają žige eeja waagax_haca hocieja hinųkižą hiją eeja nąąžįjeenąga žee eegi hįgigųsikjenewi eegają eegi jaagu Hoocąk hoitʼaakre žeesge hanąąc hiperes waʔųnąkųnį eegi wayaagireanąga eegi hąįnį teʔe eegi žige hanįcara eegi haipį eegi Caaxšep Hųųkga hįįgaire

I said my name is Preston Thompson you are in America, so you better speak English

nąga Preston Thompson hįįgaire eegi hihegają eegi Americaregi eegi wašʔųrajee mąąhįxete hoitʼąkre eegi hįįge eegi eesgerakjenegi eegi mąąhįxete hitʼetʼere

I went home and I told my parents and this is what they said to me today you are in Amerika you have to speak English because that’s their language, I said to them I thought this Hoocąk language is sacred, you said

eesge eegi hige nįhenągašge mežegų ee hųųgirakgają <> žeežesge eegi hįgišerekšąną nąga ciieja hagigają xʼooke waanįną teʔešge eegi wąągipąąx eegi hanįhe eegi žeʔe jaasge eegi waaganąk jaagu Hoocąk hoitʼąkre eegi wakącąkjee eegi hįʔawianąga nąga gooja hahiigająnąga gooja hahiigają eegi

the teacher said to me if you are going to school here you only have to use English in the future and my grandmother said the white men are speaking for themselves

waagax_haja wagigųsjeera žeʔe eeja eesge eegi hįįge eegi šʔųųrajeera waagax_hašjakjenegi eegi English aanąkre žeʔešąną eeja cooweregi howaregi eegi žeʔe yaaʔųkje eegi eesge eegi eegigają hikoroke haara eegi eesge ee eegi mąąhįxetenąąkre eegi žeʔe wakiganąąk

what the creator planned for the Hoocąk is what he says we will be using it from now on, we hold the language sacred , they don’t know anything and then my granny said, I talked to my little granny, why did they say that to me, she said what I’ve just said

nąga wąąkšik hoocąkjene eegi jaagu teʔe eegi waxopįnįra eegi mąnąc eegi nįhera eegi žeʔe eegi hikarakʼų eegi hanįhekjanawinąga Hoocąk hoitʼąkre eegi wakącąk eegi hįįkaragiwi hįyaʔųhajawi ke eegi wažąižą hiperesnį eegi waʔųnąąkšąną nąga žige eegi hikorokeįk haara kaaka xųnųnįkra žeesge eeja hiroakitʼegają hą eegi žeʔe jaaguʔųšge eegi waįgegųnį hįhegają eegi eegi eegi jaagu hihanąkre eesgexji ee

the white men don’t know anything about the hocank language and they don’t know about the Indian way of life, all they are after is money

eegi mąąhįxetenąkre eegi Hoocąk hoitʼaakre eegi ke hanąąxgųirenį wąąkšik hoʔįąkre eegi žeesge ke eegi hiperesirenį hegų žuurašąną eegi ruxe eegi waʔųnąąkšąną

old men and our elders said hold that sacred, that’s what they have been saying

nąga wąąknųnįkra xʼookįk eegi hįįnįwiną eegi eesge eegi aajiiregająži Hoocąk hoitʼąkre eegi wakącąkži eegi waʔųąkšąną žeʔe hiʔųnįhajee

I talked to my little grandfathers about it and they said the same thing that I was saying, I’ve been questioning about it he Hoocąk language, why they have been saying that it was sacred, why are the white men kicking about it, they got up with it, that’s what I used to think, I guess I don’t quite understand, I have been working with it, today what I’ve learned I’m teaching to the Hoocąk children

cookaįk wahara eegi žeesge eegi wiiroakitʼegają eegi eesgešge eegi eesgexjį eegi jaagu hihanąkre eegi žige aaire nąga eegi žige eegi žige žeʔe eegi hipąx eegi hanįhe eegi jaaguʔų tee eegi Hoocąk hoitʼąkre eesge aajiiregają eegi wakącąk waʔųąkje aireanąga eegi mąąhįxetenąkre eegi jaasge woošgą eegi haanįwiną jaagu eegi haanį hikikawaʔųire žeʔe eegi nąąxjaknąąkųnį yaarešųnų jaagu žeʔe eegi ke eegi hanąąxgųjeenį eegi waʔųnąk nągųnį eegi žeʔe hišge yaakišere eegi hanįhegają eegi hąąpteʔe eegi jaagu teʔe eegi nąąxgu eegi hanįhera žeʔe žeʔe Hoocąk nįįkjąknąąkre žeʔe eegi waagigųs eegi nąąʔį eegi wahanąkgają žeʔe