Utterance view

FM13_35_1

Recording date2013-10-20
Speaker age67
Speaker sexf
Text genrepersonal narrative
Extended corpusno



showing 1 - 100 of 104 • next


[1]
nyila-ma kankulupal-a ngarlaka-ma, kuya karrinyana.
This is a story about when my father and his cousin escaped along the top of the cliff.
nyila-ma kankulupal-a ngarlaka-ma, kuya karrinyana.
[2]
nyawa-ma kurlarnimpal-a-ma kuya-ny igin.
Along the southside of the cliff.
nyawa-ma kurlarnimpal-a-ma kuya-ny igin.
[3]
Ngima-ma nyawa na ngulu tal panana Neave Gorge-ma.
This is about Ngima but whitefellas call this place "Neave Gorge".
Ngima-ma nyawa na ngulu tal panana Neave Gorge-ma.
[4]
kankarra nyila Warlakula Kurrpkarrala.
Upstream is where the dogs ripped a kangaroo apart in the Dreaming.
kankarra nyila Warlakula Kurrpkarrala.
[5]
nyila-ma kankapa.
That place is upstream.
nyila-ma kankapa.
[6]
warlaku-lu nyamu-lu kayikayi-pani nyampayirla.
where the dogs chased a kangaroo.
warlaku-lu nyamu-lu kayikayi-pani nyampayirla.
[7]
kurlarra yala-nginyi, karlaniyin ngu-lu kayikayi pani warlaku-lu-ma.
Then dogs chased it from there in the west.
kurlarra yala-nginyi, karlaniyin ngu-lu kayikayi pani warlaku-lu-ma.
[8]
kanyjal ngu-lu payarni.
They bit it down there.
kanyjal ngu-lu payarni.
[9]
warlwarl-arra majul-ma ngu-lu payarni purrp.
They totally ripped it guts out.
warlwarl-arra majul-ma ngu-lu payarni purrp.
[10]
ngirilirrng ngu karrinya kuya kanyjurra, nyila-ma wirnangpurru-ma.
He was lying sideways (with his guts hanging out).
ngirilirrng ngu karrinya kuya kanyjurra, nyila-ma wirnangpurru-ma.
[11]
jangkarni-wan nyamu-lu kayikayi pani warlaku-lu.
The dogs had chased a big kangaroo.
jangkarni-wan nyamu-lu kayikayi pani warlaku-lu.
[12]
murla-ngkurra-rni kankarra warlaku-la kurrpkarra-la nyawa na, Ngiima.
This was directly upstream from here at the place where the dogs ripped its guts out.
murla-ngkurra-rni kankarra warlaku-la kurrpkarra-la nyawa na, Ngiima.
[13]
kartiya kal-im Neave Gorge.
It's called Neave Gorge in English.
kartiya kal-im Neave Gorge.
[14]
yala-ngka na, majul-ma-lu warlwarl-larra payarni.
It was there they ripped its guts out.
yala-ngka na, majul-ma-lu warlwarl-larra payarni.
[15]
nyilarra parnkarrang warlakuwalija ma kulalu yani yikili
Those dogs were murderers. They haven't gone far from that place.
nyila-rra parnkarrang warlaku-walija-ma kula-lu yani yikili.
[16]
kuyanyja na jimpirila ngulu kayinimpala nginyi na karrinyana
They're in a that kind of hole [a cave] from the northside [of the gorge].
kuya-ny-ja na jimpiri-la ngu-lu kayinimpal-a-nginyi na karrinyana.
[17]
nyila-rra-ma warlaku parnkarrang nyamu-lu payarni nyila-ma kankarra.
Those murdering dogs which bit [the kangaroo] to death upstream.
nyila-rra-ma warlaku parnkarrang nyamu-lu payarni nyila-ma kankarra.
[18]
lupu-ma nyamu-lu warlwarl-larra jeya manana yalu-wu.
When they took its guts out.
lupu-ma nyamu-lu warlwarl-larra jeya manana yalu-wu.
[19]
kuya-ny na papapart karrinyana-ma, makin janyja-ka nganta wumarawumara-la.
It was slaughtered and lay on the rocks.
kuya-ny na papapart karrinyana-ma, makin janyja-ka nganta wumarawumara-la.
[20]
marntaj, kuya na nyila-ma karrinyana.
OK - that's about this place.
marntaj, kuya na nyila-ma karrinyana.
[21]
larrpa-nginyi nyawa-ma, nyamu-yinangulu panani yu nou, kartipa-lu.
This is a story about the olden times when the whitefellas were killing everyone.
larrpa-nginyi nyawa-ma, nyamu-yinangulu panani yu nou, kartipa-lu.
[22]
panani ngu-yinangkulu.
They were shooting everyone around here.
panani ngu-yinangkulu.
[23]
wal kankulupal-a murla-rniny na rarraj-ma-lu yani.
So they ran for their lives this way up the cliffs.
wal kankulupal-a murla-rniny na rarraj-ma-lu yani.
[24]
ngaji-ma ngayiny ngaji an najan marluka-yayi Kilkil-ngarna ngu-wula rarraj yani.
One was my father, Jerry Wangkali Jangari, and another was a bloke who has now passed away who was a traditional owner of Gordy Springs. His name was Georgie Kurrami Janama
ngaji-ma ngayiny ngaji an najan marluka-yayi Kilkil-ngarna ngu-wula rarraj yani.
[25]
kankulupal-a ngu-wula kuya na kurlanimpal-la yani, ngu-yinangulu pani, turlwak.
The two of them climbed up on the southside [of the cliff], but the whitefellas kept shooting at them.
kankulupal-a ngu-wula kuya na kurlanimpal-la yani, ngu-yinangulu pani, turlwak.
[26]
+"wartayi!
Hey.
+"wartayi!
[27]
"pani-warla ngu-ngkulu marntaj.
Did they shoot you?
"pani-warla ngu-ngkulu marntaj.
[28]
+"lawara nyawa-ma-rna marntaj.
No, I'm OK.
+"lawara nyawa-ma-rna marntaj.
[29]
+"yanku-rli rarraj.
You and I should run.
+"yanku-rli rarraj.
[30]
yani na ngu-wula rarraj na kujarrap-pa-rni na.
So the pair of them ran off.
yani na ngu-wula rarraj na kujarrap-pa-rni na.
[31]
ngaji-ma ngayiny-ma kamparra-la na rarraj.
My father ran ahead.
ngaji-ma ngayiny-ma kamparra-la na rarraj.
[32]
marluka-kari-ma nyila-ma-rla ngumayila-la yanani.
The other boy ran behind.
marluka-kari-ma nyila-ma-rla ngumayila-la yanani.
[33]
ngu-wula yani na karlangkarla nyawa na kankulupal-la ngu-wula yani.
The two of them ran and ran. They went west along the top [of the cliffs] and then down to the creek.
ngu-wula yani na karlangkarla nyawa na kankulupal-la ngu-wula yani.
[34]
karlarra jawurruk, kankarra nyawa nganayirla-mayin ngu yani.
They ran west and down to the river again - upstream near Langkarrij.
karlarra jawurruk, kankarra nyawa nganayirla-mayin ngu yani.
[35]
Ngima nyawa-ma ngarlaka-la nganayirla-mayin.
This cliff area is called Ngiima which is near Langkarrij.
Ngima nyawa-ma ngarlaka-la nganayirla-mayin.
[36]
karlangkarla nyawa na ngu-wula yani, nganayirla-yirri, kankapa nyawa, Langkarrij.
They ran upstream, west and down to Langkarrij.
karlangkarla nyawa na ngu-wula yani, nganayirla-yirri, kankapa nyawa, Langkarrij.
[37]
Langkarrij-nginyi-ma-wula yani, nganayirla-yirri, kankarra kuya nyila yawu-waji na manu-waji ngurra-witi nyila-ma.
From Langkarrij they ran upstream to Kurruwu or Bucket Hole whhich is a good fishing spot.
Langkarrij-nginyi-ma-wula yani, nganayirla-yirri, kankarra kuya nyila yawu-waji na manu-waji ngurra-witi nyila-ma.
[38]
nganayirla nganayirla
****
****
[39]
yala-ngka-wu na ngu-wula yani.
They ran for that place.
yala-ngka-wu na ngu-wula yani.
[40]
rarraj ngu-wula murla-nginyi-mayin.
They ran from near this place.
rarraj ngu-wula murla-nginyi-mayin.
[41]
ngu-wula yani jarrwa-ngkurra.
The two of them ran towards a big group of people.
ngu-wula yani jarrwa-ngkurra.
[42]
jarrwa na ngu-lu yani yala-rniny-ma.
The whole of them had ran that way too.
jarrwa na ngu-lu yani yala-rniny-ma.
[43]
Langkarrij yard karlangkarla partaj ngu-lu yani kankarra Ngawurrakala na karlangkarla.
They had all run west down to Langkarrij on the creek and then upstream to Topsy Bore.
Langkarrij yard karlangkarla partaj ngu-lu yani kankarra Ngawurrakala na karlangkarla.
[44]
Ngawurrakala na ngu-lu yani.
They ran to Topsy Bore.
Ngawurrakala na ngu-lu yani.
[45]
Wankulu all around nganyirla Jewel Drop Wankulu.
They ran through Wankulu in the Riveren Station area.
Wankulu all around nganyirla Jewel Drop Wankulu.
[46]
Jimirij all around na.
And Jimirij in the Inverway area.
Jimirij all around na.
[47]
kankulupala nyawa na ngulu yani nyarrulunyja nung nungkinykula na
They ran to where their family were.
kankulupal-a nyawa na ngu-lu yani, nyarruluny-ja nungkiny-kula na.
[48]
kanyjurra kurlarra Nangkurra-yirri pina ngu-lu yani.
They went down and south to Nongra Lake where a big group of people where camped.
kanyjurra kurlarra Nangkurra-yirri pina ngu-lu yani.
[49]
jarrwa-ngkurra na ngu-wula yani, ngayiny-ma ngaji-ma ankaj kujarra.
They ran up to a large group of people - my father and the other bloke - poor things.
jarrwa-ngkurra na ngu-wula yani, ngayiny-ma ngaji-ma ankaj kujarra.
[50]
wanyji-wu ngu-wula yani.
They had run for their lives.
wanyji-wu ngu-wula yani.
[51]
marntaj yala-ngkurra na ngu-wula yani, kanyjurra jawurruk.
Ok they ran down there.
marntaj yala-ngkurra na ngu-wula yani, kanyjurra jawurruk.
[52]
kuya.
That's how it was.
kuya.
[53]
yirrap-pari ngu-lu yani kayirra
Another lot ran north.
yirrap-pari ngu-lu yani kayirra xxx.
[54]
murla-nginyi-ma, murla-rra karlarra ngu-lu yani.
From here this other lot ran west.
murla-nginyi-ma, murla-rra karlarra ngu-lu yani.
[55]
yani ngu-lu nganayirla-yirri na, nyila na nyarruluny-ja kantri-la kanyjupal-la.
They ran to whatsitcalled - their country down there.
yani ngu-lu nganayirla-yirri na, nyila na nyarruluny-ja kantri-la kanyjupal-la.
[56]
nganayirla-mayin na Kurlungurru.
Whatsitcalled is near Riveren.
nganayirla-mayin na Kurlungurru.
[57]
nyanuny kantri nyamu-yina nyanuny
That country for their cousins.
nyanuny kantri nyamu-yina nyanuny xxx.
[58]
yala-rniny na ngu-lu yani.
They ran that way.
yala-rniny na ngu-lu yani.
[59]
kanyjurra jawurrujawurruk kurlarra nyawa ngu-lu yani, nganayirla
They ran downhill south of here to Nongra Lake.
kanyjurra jawurrujawurruk kurlarra nyawa ngu-lu yani, nganayirla Nangkurru.
[60]
yala-ngkurra na ngu-lu yanani.
They were running there.
yala-ngkurra na ngu-lu yanani.
[61]
kamparrijang-ma ngu fire-ma nganta kayirniyin-tu na nyanya ngu-wula kanyjurra.
Ahead from up in the north they saw a fire burning.
kamparrijang-ma ngu fire-ma nganta kayirniyin-tu na nyanya ngu-wula kanyjurra.
[62]
jurlujurlup-karra faya-ma, jiyarnani.
Smoke was rising from a fire.
jurlujurlup-karra faya-ma, jiyarnani.
[63]
kuya-ngku-ma-lu yani na kankuliyit-tu-ma-yinangulu nyanya kanyjal-ngurlu.
So they ran like mad from on top they saw them from down below.
kuya-ngku-ma-lu yani na kankuliyit-tu-ma-yinangulu nyanya kanyjal-ngurlu.
[64]
ngaliwanguny ngamayi.
It was their mother, Tunyngarri and her husband Kurrangan.
ngaliwanguny ngamayi.
[65]
jawurruk.
They headed down.
jawurruk.
[66]
karlarra-said-pa-rni jawurruk-ma-lu kuya-rniny crossing-said.
They descended on the westside this way where the crossing is.
karlarra-said-pa-rni jawurruk-ma-lu kuya-rniny crossing-said.
[67]
jawurruk ngu-lu yani, kanimparra ngawa-ngkurra.
They headed downstream then to the water's edge.
jawurruk ngu-lu yani, kanimparra ngawa-ngkurra.
[68]
kukij-karra ngawa water-im-bat ngarlaka nyampa ngu-lu_nyunu mani marntaj.
They drank some water and doused their heads.
kukij-karra ngawa water-im-bat ngarlaka nyampa ngu-lu_nyunu mani marntaj.
[69]
yala-nginyi-ma-lu yani warrij.
Then they left.
yala-nginyi-ma-lu yani warrij.
[70]
jarrwa-ngkurra na, kurlanimpal-la-side that's all nyamu-lu karrinyani.
They went to a big mob on the south side of the lake where they were camping.
jarrwa-ngkurra na, kurlanimpal-la-side that's all nyamu-lu karrinyani.
[71]
ngayiny-ju-ma ngapuju-lu-ma nyanya na.
My father's mother, Tunygarri saw them.
ngayiny-ju-ma ngapuju-lu-ma nyanya na.
[72]
+"warta Jangari nyawa-rni kayiliyin yanana.
"Hey it's just Jangari coming from the north".
+"warta Jangari nyawa-rni kayiliyin yanana.
[73]
+"yuu.
"Yeah.
+"yuu.
[74]
+"lawara ngu-ja yani wanyjirrik ngayirra-ma rarraj, kujarrap.
Nothing - the pair of us ran for our lives.
+"lawara ngu-ja yani wanyjirrik ngayirra-ma rarraj, kujarrap.
[75]
+"ngayiny papa-purrupurru, kuya, +"yani ngu-ja
"Me and my brother," he said, "We just ran".
+"ngayiny papa-purrupurru, kuya, +"yani ngu-ja
[76]
+"wayi, kuya, "aah nyila-ma ngayiny igin ngu-rna kanya, papa-ma.
"Really?" she said, "I brought my brother," the boy said.
+"wayi, kuya, "aah nyila-ma ngayiny igin ngu-rna kanya, papa-ma.
[77]
+"yeah marntaj ngu-npula yani, kuya.
You two of us just ran," she said.
+"yeah marntaj ngu-npula yani, kuya.
[78]
+"ngunpula yani marntaj.
You two of us just ran," she said.
+"ngunpula yani marntaj.
[79]
jarrwa-ngkurra na ngu-lu yani.
They ran up to a large group of people.
jarrwa-ngkurra na ngu-lu yani.
[80]
jarrwa-ngka na ngu-lu.
There were a lot of people there.
jarrwa-ngka na ngu-lu.
[81]
ngayiny nungkiying-kula na nyanuny-ja nungkiying-kula na.
My family and his family.
ngayiny nungkiying-kula na nyanuny-ja nungkiying-kula na.
[82]
ngamayi-la nyampa-ka jaju-ngka na, nyanuny-ja ngaji-ngka.
He was with his mother Tunyngarri, granny and his father Kurrangan then.
ngamayi-la nyampa-ka jaju-ngka na, nyanuny-ja ngaji-ngka.
[83]
nyanuny-ja jaju-ngka, karrinya nungkiying-kula na.
He was with his granny and his whole family.
nyanuny-ja jaju-ngka, karrinya nungkiying-kula na.
[84]
nyila na Jaru-said na karlarra-said olabat bin jidan.
They were all Jaru people living west of here.
nyila na Jaru-said na karlarra-said olabat bin jidan.
[85]
yuwayi, purrp na ngu-lu karrinya xxx ngajik-pa-rni
Yes they stayed there for a long time then.
yuwayi, purrp na ngu-lu karrinya xxx ngajik-pa-rni na.
[86]
nyamu-wa karrinya ngurra na.
He stayed there.
nyamu-wa karrinya ngurra na.
[87]
Jinparrak Murnturluk-kula kankarra ngu-wula karrinya.
Later the two of them were at Catfish.
Jinparrak Murnturluk-kula kankarra ngu-wula karrinya.
[88]
hawuj
****
****
[89]
hawuj na kuya-ngka na ngu-lu wartwart-ma
There was an outstation there which is why they returned from Nongra Lake.
hawuj na kuya-ngka na ngu-lu wartwart-ma yani, Nangkurru-nginyi.
[90]
marntaj dats al na Nangari.
That's the end of the story Felicity.
marntaj dats al na Nangari.
[91]
yuu yinangulu yalanginyi mani na puntanup na
After that they gathered Aboriginal people together.
yuu ngu-yinangulu yala-nginyi mani puntanup na.
[92]
nyamu-lu yani wart, ngu-yinangulu mani.
When they came back, they made an outstation for them.
nyamu-lu yani wart, ngu-yinangulu mani.
[93]
kanya ngu-yinangulu.
They brought them back.
kanya ngu-yinangulu.
[94]
kanya na ngu-yinangulu yala-ngkurra na, ngurra-ngkurra na.
They brought them there to country.
kanya na ngu-yinangulu yala-ngkurra na, ngurra-ngkurra na.
[95]
ngu-lu karrinyani na.
They were living there then.
ngu-lu karrinyani na.
[96]
punyu-ma marntaj ngu-lu karrinyani.
They lived in peace there.
punyu-ma marntaj ngu-lu karrinyani.
[97]
&kula-nyjurra kurrupartu karrinya lawara na, kuya.
You mob can't live by boomerangs now.
&kula-nyjurra kurrupartu karrinya lawara na, kuya.
[98]
langa Murnturluk na ngu-lu mani waruk.
They all worked at Catfish then.
langa Murnturluk na ngu-lu mani waruk.
[99]
kuya na.
That's what happened.
kuya na.
[100]
wal kula-rna-yina pinarri yalu-wu-ma kartipa-wu-ma
Well I don't know the whitefellas names
wal kula-rna-yina pinarri yalu-wu-ma kartipa-wu-ma

Text viewInterlinear Glossed Text