Text view

YUC-TXT-AN-00000-02

Recording date2015
Speaker age42
Speaker sexf
Text genrepersonal narrative
Extended corpusno
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
tsikbalte ti' teen bix kuxlik ka'ach e úuchben maayao'obo' wa ma' a woojel jach bixe' mix ba'ati' chen tsikbalte ten le a woojel tu yóok'sal a ch'i'ibalo'obo' wa ma' a woojel mix ba'al tu yóok'salo'obe', tsikbalte ten bix a tukultik u tsikbalilo'ob úuchil le k-oojlo'on tu yo'lal le xch'i'ibalo'ob úuchben, uchik u chu'unul le kya'ak lu'uma' ku ya'ala'al to'on máako'ob jach yaan u na'ato'ob máako'ob jach ka'anachaj u tuukulo'ob ya'akach ba'ate'el taambalil tu'ux táakpajo'ob le je'exe ku ya'ala'al le mo'ola'ayo'o to'on maayas jach ku tsikbata'ale' leeti'o'ob chunij u jo'sa'al k'ajóoltbil le ti'al le mix ba'alo', le seero ku ya'ala'alo' <<pr>> leeti'o'ob xane' k-iko'on tak te'ej k'iinilo'oba', ya'abkach nukuch múulo'ob tu meyajto'ob tak te'ej k'iinilo'ob je'ex yaniko'ona' ku xíixta'al bix yanik ku taal máako'ob k'ajóoltik, ku táal máako'ob xokik, ku taal máako'ob xak'a'altik u ju'unil u ts'íibo'ob tu p'ato'ob leeti'o'ob je'el bix yaan tak te'ej k'iinilo'oba', te'ej tu petenil Yúukataana' jach ya'abach múulo'ob tu meyajto'ob, tu'ux tu jets'o'ob u xooko'ob, tu'ux tu jets'o'ob uu... kaajlo'ob tu'ux eee... jach a'ik aja'an u tuukulo'obe' tumeen je'el bix ti'al klu'umil to'on Kintaana Roj yaan je'ex le k'ajóolta'an Tulum, jump'éel kaaj tu líik'so'ob leti'o'ob ti'al u béeytal uu.. jóok'lo'ob táanil kex tumeen yanchaj, talam ku máasko'ob, te'el yanchaj uu... pech'óolta'alo'ob tumeen u láak' wíinko'ob ku taalo'ob tu láak' tu meyajto'ob le nuxi' múul ku ya'al'aalo', le muraaya ti' Tulum pues yéetel tu kanáantubáao'ob, yéetel tuu... jóok'o'ob xan táanil, ma' jach lúubsa'ab u yóolo'ob láailiʔ pʔaatatak e baʔax tu meyajtoʔob teʔel kʔiiniloʔobaʔ yaan xan teʔel tuu noojol klu'uma', te'ej Chetumaalo' yaan le kya'ala kojunlich, yaan le kya'ala'al esten... u láak' kaajo'ob, bix, Kóosumeel, San Jervaasio, Kankuun, ya'abkach múulo'b tu líik'sláanto'ob leeti'o'obe' tu'ux tu p'ato'ob to'one' leeti' le ba'axo'ob ayik'alkúuntik, leti' leee... e maayas, le úuchben maayaso'obo', le ma' senkech úuchbentako'obo', pues láaili' xan u tuukulo'obe' ma' kxu'ulsa'al u tuukul xan leeti'o'obe' je'el u bee... u beeytal kp'áatlo'on, kjéets'lo'on je'el bix le ba'ate'el táambal úuch te'el miil óochocieentos kuareenta y sieete ka ba'ate'eltalnaj le... maayaso'ob yéetel le máaxo' pues ma' uts tu t'aano'ob xan e kuxa'anilo'on, yaniko'on, tumeen to'on jela'anktuukul tumeen toʔoneʔ <<pr>> yaʔab e yuum k'ujo'ob ku ch'íilpoolta'al deesde úuchej tak te'el k'iinilo'oba' k-ike' beyo', tu'uxak kajalkajile' jejeláas le saantos kya'alalo' ku ch'iimpoolta'al, je'ex te'ej úuchilo' le beetik ku yaʔalaʔaleʔ póoliteiistasoʔon bin <<pr>> pues tu láakal le baʔaxoʔob beyaʔ tak teʔel kʔiiniloʔobaʔ pʔáatal te'el ba'ate'el táambal úucho', pues ya'abkach kaajo'ob xan p'áat láayli' yaan te'ej k'iio'oba' je'ex le xjo' tsuuk, je'el bix Sakalaaka, je'el bix láak' kaajilo'ob yaan te'el tu múunisiipioil Jose' Mariia Moreelos, tak way baantán le k'uch le ti'al le ba'ate'el táambalo' le maayaso'obo' jach aja'an u tuukulo'obe', pues tu kanaj bix u kanáantik u báao'ob tu tukulto'ob xan uu... u chíimpooltiko'ob le ku tukultik esten... bueeno bueeno..leti'o'obe' ku tukultiko'obe' yaan ki'ichkelem yuum, leeti'o'obe' jach tu jets'aj u tuukulo'ob ti'al le lelo' le meetik túune' ku tukultiko'obe' ku jóok'lo'ob xan táanil yéetel je'ex way tu kaajil Káarriyo Pueerto, yaan leeti' le Kruus Parlaante ku ya'alalalo', le Kruus ku t'aano' pues leetiʔ bin u tsikbatik e nukuch máakoʔoboʔ toj táan tu beelo'ob leeti'o'ob tia'l ma' u lúubul u yóolo'ob ti'al le ba'ate'el táambalo', ka u... oksaj óolto'ob kex tumeen tu jaajil ya'ab máak kíimi, ya'ab máak sa'at u kuxtale pues... p'áatlo'ob tak te'el le k'iinilo'oba', je'el bix ti' le e... e Saanto kaajo'obo', ti' k -ilike' kuxa'an le nukuch máako'obo' le jach u oksaj óolmo'ob leti' le... le chíimpoolal ti'al le ki'ichkelem kyuum, le kya'ako'ob le káatolisiismo maayao', pues kuxa'an tak te'ej k'iino'oba', ti'al le saanto kaajo'obo' yaan way te'ej tu lu'umil Feliipe Karriiyo Pueertoe' je'ex yan te'ej Tuulumo' pues leeti'o'obe' láaili' ku chíimpoltiko'obe', láaili' jeets'el tu tuukulo'obe' ku chíimpoolalo'ob ma' chen ti'al le e... ki'ichkelem yuum, ku tukultiko'ob xane' de ke yaan u yuumtilil je'ex le sijnáalila' ku ts'áako'ob u nib óolil le ku meyajko'ob kool, ku ts'áako'ob u níin óolil e... uu... síibil ti'al leti'o'ob u... meyajo'ob te'ej k'áaxo', entoonses pues ya'abkach ba'alo'ob yaan ti'al úuchben maayaso'ob, te'ej maayaso'ob je'ex le yaan te'ej k'iinilo'oba' k-u'uyko'on xan jach ki'ichelem u tsikbaltiko'ob, leti' le tutustsikbalo'obo', eúuchben tsikbalo'ob u yojlo'obe' tak bejla'ake' ku ts'áako'ob k'ajóotbil tak e le paaxo' yaan p'áatal tak te'ej k'iinilo'ob ichilo'ona' je'el le maaya páaxo' jach chen way ti'al u lu'umil Karriiyo Pueerto ku meyajta'ale' mina'an u láak' tu'ux ku chíimpoolta'al le maaya paaxo' jach chen waye' leti' ku paa'xal tak ti' le k'iinilo'oba', ti' le ee... kaajo'ob pues táakpaja'ano'ob te'el ichil Seentros Séeremoniaaleso' ku... ku ya'ala'alo' to'on te'ej k'iinilo'oba' pues le ilik xan túun meyajtik lak knuuktakilo'on leeti' xan kchíinpooltik, kchíimpoltik xan le fieestao'obo' kreejtik xan le ch'a'a cháak, jets'lu'um tu láakal le ba'axo'b yaan u yil yéetel kuxtal maayae' tak bejla'ake' ku meyajchajal u jaajile' ma' jump'éelilo'on je'el bix way maayaso'on Kintaana Roo, maayas Yúukataan, Mayas Caampech chen ba'ale je'ex u kreero'ob leeti'o'ob, je'ex u chíimpoolalo'obo', bey xan le to'ona' yaan wa ba'axo'ob ku k'éexel ti'al leti' chen ba'axe' pues... ma'ak béeykili'o' koomo jump'éel kaaj ma' jeets'el jump'éelilie' túun bin u k'éexel kaada j'ab kumáane' túun k'éexel, túun k'éexel, pues... leetiʔ tun meetik jelaʔanoʔon jun pʔíit pero ktuukuleʔ in waʔake oliʔ jumpʔéeliliʔ tumeen baʔax ktukultikeʔ maʔ u ma' u sa'atalo'ob le ba'ax tu p'atajto'on knoolo'ono' le beetike' je'el bix ten tu'ux kin meyaj way te'ej chíikula' uts tin wich tumeen ku ts'áaik u páajtalil in tsikbal yéetel le nukuch máako'obo', le xuuna'ano'obo', le táankelemo'ono', paalalo'obo', pues láayli' leti' xan kts'áako'on k'ajóoltbil ti' le chíikul je'ela'le beetike' jach... uts tin wich le meyaj je'ex le kin máak'anatik te'ej k'iin je'elo'ob ts'o'ok u páajtal in k'ajóoltik laakʔoʔob wa maʔ yoʔlal le meyaj jeʔelaʔ in waʔakeʔ maʔan in kʔajóoltik tu láakal le mejen kaajoʔoboʔ maʔatʔáan in kʔajóoltik xan bix u sukbeʔeniloʔob bix u cha'anil u kaajlo'ob, bey tsikbalo'ob ku meyajtiko'obo', bix u kajlo'ob, bix u kuxtalo'ob sáansamal tumeen kaada baatsile' jela'an u kuxtal kex ti' jump'éelili' kaaj yan jela'an te'el xan tak múunisiipioa', jela'an xan ti'al le estaadoa', jela'an xan ti'al le peniinsula chen leti'.
• Waveform view • Interlinear Glossed Text • Utterance view