Utterance view

T34

Recording date2010
Speaker age70
Speaker sexf
Text genretraditional narrative
Extended corpusyes



[1]
Nechjisꞌo eto ñechjisꞌogneeꞌi ñi Pireri , eto nechjisꞌoyre .
I am telling what Fidel had told, this is what I am going to tell.
Nechjisꞌo eto ñechjisꞌogneeꞌi ñi Pireri , eto nechjisꞌoyre .
[2]
tkoyꞌeeꞌiji rotepaꞌi ee ... teꞌ to ... manjeꞌe ...
He had a piece of land in... um...
tkoyꞌeeꞌiji rotepaꞌi ee ... teꞌ to ... manjeꞌe ...
[3]
taa to taejare pjoñgi ñechjisꞌogneeꞌi eñi @ te ... Villa Tunari .
What is the name of that place that he talked about ? In… Villa Tunari.
taa to taejare pjoñgi ñechjisꞌogneeꞌi eñi @ te ... Villa Tunari .
[4]
eneriyoro te Villa Tunari to towꞌo to ñiyeꞌe ꞌpogꞌe
His living place, his land, this was going to be there in Villa Tunari.
eneriyoro te Villa Tunari to towꞌo to ñiyeꞌe ꞌpogꞌe .
[5]
ñiyeꞌepaꞌyooriꞌiji ꞌpogꞌe to ñikemtoneeyore , ñinosꞌoyre to ñesaneyre , ñinosꞌoyre to ñipenoyore , snisnoyre su ñiyenoyore , ñechjisꞌooꞌi eñi .
It was (going to be?) his land, they say, where he was going to work, he was going to prepare his field, he was going to build his house, where his future wide would eat, he was saying.
ñiyeꞌepaꞌyooriꞌiji ꞌpogꞌe to ñikemtoneeyore , ñinosꞌoyre to ñesaneyre , ñinosꞌoyre to ñipenoyore , snisnoyre su ñiyenoyore , ñechjisꞌooꞌi eñi .
[6]
ñechjiriiwooꞌi eñi tyupechjiriiwooꞌi .
He told so, his speech was long.
ñechjiriiwooꞌi eñi tyupechjiriiwooꞌi .
[7]
eñi ñechjisꞌooꞌi ñiporapenviono .
He told about his older siblings.
eñi ñechjisꞌooꞌi ñiporapenviono .
[8]
ñi ñipórape ñiwooꞌiji tyonyore te to ... tchowyore , teꞌ to ꞌtsekre .
His older brother wanted to go to the... go back to the Sécure river.
ñi ñipórape ñiwooꞌiji tyonyore te to ... tchowyore , teꞌ to ꞌtsekre .
[9]
tkemtoneyore , ñinokyore to ñesaneyre to ñipénoyo .
He is going to work, he will prepare his field, his house.
tkemtoneyore , ñinokyore to ñesaneyre to ñipénoyo .
[10]
" nwooꞌo to nakésane ; pero wo naatoꞌo nakemtone .
"I want to prepare a field, but I cannot work.
" nwooꞌo to nakésane ; pero wo naatoꞌo nakemtone .
[11]
nawroꞌo nakemtone tkotipo to njuꞌe .
If I want to work, my stomch hurts.
nawroꞌo nakemtone tkotipo to njuꞌe .
[12]
pero nwooꞌtsero nakemtone , nyuchchechepuerigia te to kaecha , eto nrótoꞌo .
But I want to work, if I weed with the shovel, I can.
pero nwooꞌtsero nakemtone , nyuchchechepuerigia te to kaecha , eto nrótoꞌo .
[13]
tituro ... woꞌiro najranrusi to nechjisra ... pnaekchawre ñi Pireri
I can't speak up. Start again about Fidel.
tituro ... woꞌiro najranrusi to nechjisra ... pnaekchawre ñi Pireri
[14]
Nnaekchawre ñi Pireri to ñechjisꞌo ,
I'll start again about Fidel, what he said.
Nnaekchawre ñi Pireri to ñechjisꞌo ,
[15]
eñi to ñiwooꞌo tkemtóneyo , ñinokyo to ñesaneyre , ñipénoyo ,
He wants to work, to prepare his field, his house.
eñi to ñiwooꞌo tkemtóneyo , ñinokyo to ñesaneyre , ñipénoyo ,
[16]
ñiwooꞌo to takésane , takemtone , teꞌ to ñiyeꞌeriꞌiji ꞌpogꞌe , te ñiyeꞌepaꞌriꞌiji rote , teꞌ to ñiyeꞌeriꞌiji ... teꞌ to ñiyeꞌeyo rote teꞌ to ... taa taéjare ?
He wants to have a field, to work, in his land, in his lot, in his... his lot in... what is it called ?
ñiwooꞌo to takésane , takemtone , teꞌ to ñiyeꞌeriꞌiji ꞌpogꞌe , te ñiyeꞌepaꞌriꞌiji rote , teꞌ to ñiyeꞌeriꞌiji ... teꞌ to ñiyeꞌeyo rote teꞌ to ... taa taéjare ?
[17]
nemtiskojnopo .
I forgot.
nemtiskojnopo .
[18]
Villa
Villa Tunari.
Villa Tunari
[19]
Villa Tunari , to ñiyeꞌepaꞌi ꞌpogꞌe eñi , ñikemtoneeyore , ya escucha ?
Villa Tunari, his land where he was going to work, are you listening?
Villa Tunari , to ñiyeꞌepaꞌi ꞌpogꞌe eñi , ñikemtoneeyore , ya escucha ?
[20]
Bien ; tyuri meme .
Good, this is good, Lady.
Bien ; tyuri meme .
[21]
étoro eto , to jwooꞌogne pechoyore ; eto pechoyorepo ?
This is it, what you wanted to know. Is this what you wanted to know?
étoro eto , to jwooꞌogne pechoyore ; eto pechoyorepo ?
[22]
Pechapotsero eto ( viti to ) vemtonerepi viti trinranono .
Listen the way we Trinitarios work.
Pechapotsero eto ( viti to ) vemtonerepi viti trinranono .
[23]
Piti to pechjiriiwo wo pawroꞌo pechjisꞌawokowriꞌi .
You, your speech (language?), you don't want to tell us.
Piti to pechjiriiwo wo pawroꞌo pechjisꞌawokowriꞌi .
[24]
Viti , to vechjiriiwo no trinranono , jeꞌe pechoriꞌi to pechjisꞌoyreeꞌi to piomyooriꞌi teꞌ to piowsa , eto .
We, our language of the Trinitarios, right, you know what to tell and carry to your town, that's it.
Viti , to vechjiriiwo no trinranono , jeꞌe pechoriꞌi to pechjisꞌoyreeꞌi to piomyooriꞌi teꞌ to piowsa , eto .
[25]
Juiti jwachampotsero .
Now, pay me.
Juiti jwachampotsero .
[26]
Viti trinranono , viti vechjiriiwórichu viti .
We are Trinitarios, it's just our language.
Viti trinranono , viti vechjiriiwórichu viti .
[27]
Tajpuka takoyemo @ najomrachriꞌi no ꞌchañono , to naechjiriiwo , ñechjiriiwo ñi Viya , Trinra te anumo (@) Santísima Trinidad .
Why is it so ? The people desire their language, the language of God, Trinidad in the sky, Santisima Trinidad.
Tajpuka takoyemo @ najomrachriꞌi no ꞌchañono , to naechjiriiwo , ñechjiriiwo ñi Viya , Trinra te anumo (@) Santísima Trinidad .
[28]
Nuti trinrannu ene to nowsa Trinra .
I am Trinitario, here is my town Trinidad.
Nuti trinrannu ene to nowsa Trinra .
[29]
Piti , éwire piowsa piti .
You, your town is far away.
Piti , éwire piowsa piti .
[30]
Ja , ja , ja , jeꞌchu .
Ah ah ah, it's true.
Ja , ja , ja , jeꞌchu .
[31]
Jeꞌchu pitekpopo te pjoka ꞌwósare , piomyórepo to nechjiriiwo teꞌ to piowsa .
It is true, you arived in this town, you are going to take my language to your town.
Jeꞌchu pitekpopo te pjoka ꞌwósare , piomyórepo to nechjiriiwo teꞌ to piowsa .
[32]
péchopo @, péchopo veno Pransiska ?
You know that ? You know, Lady Francisca ?
péchopo @, péchopo veno Pransiska ?
[33]
" néchopo " pakꞌe .
Say "I know".
" néchopo " pakꞌe .
[34]
Néchopo .
I know.
Néchopo .
[35]
nemtiskojnopo ; wo tonapiiꞌi pjo nchuti ; ꞌnuuji to nemtisko .
I've forgotten once more; my head isn't good; I forget immediately.
nemtiskojnopo ; wo tonapiiꞌi pjo nchuti ; ꞌnuuji to nemtisko .
[36]
Eneripkayo to ñaatoꞌo takemtone porke eñi : " wo naatoꞌo nakemtone manjeꞌeriꞌi , to nkotjejiriꞌi , tkoti to njuꞌe .
It must be like this, that he can't work because he (said): "I cant work um... I have stomach pain, my belly hurts.
Eneripkayo to ñaatoꞌo takemtone porke eñi : " wo naatoꞌo nakemtone manjeꞌeriꞌi , to nkotjejiriꞌi , tkoti to njuꞌe .
[37]
Ene wo naatoꞌo nakemtone ,...
And I can't work.
Ene wo naatoꞌo nakemtone ,...
[38]
nwooꞌotserini to nakemtone ene wipo naatoꞌo ," ñikoꞌe .
but I would like to work and I can't", he said.
nwooꞌotserini to nakemtone ene wipo naatoꞌo ," ñikoꞌe .
[39]
" Nwooꞌopo to ... nakésane ene ntupararegia nae ꞌpomri ꞌchañonono to naetsínanu to wkugi eto ,
"I wanted to prepare my field and ask other people to fell the tree, this,
" Nwooꞌopo to ... nakésane ene ntupararegia nae ꞌpomri ꞌchañonono to naetsínanu to wkugi eto ,
[40]
eto to ... to mponrerikriꞌi nuti .
this is what I have been thinking.
eto to ... to mponrerikriꞌi nuti .
[41]
Nwooꞌotserini to nakemtone .
But I wanted to work.
Nwooꞌotserini to nakemtone .
[42]
Eto meriogirena to ꞌsanti , eto to nwooꞌo to nakemtone " ñikeeꞌiro eñi ñiwooꞌo tkemtoneyooriꞌi .
I wanted to work half of my field", he said he wanted to work.
Eto meriogirena to ꞌsanti , eto to nwooꞌo to nakemtone " ñikeeꞌiro eñi ñiwooꞌo tkemtoneyooriꞌi .
[43]
Ene teꞌ to pochinapuini to nesanena ene noosamrepuini , eto naksukrerekpo (???),
And when I would have finished my field, I would have been happy, this would have been planted.
Ene teꞌ to pochinapuini to nesanena ene noosamrepuini , eto naksukrerekpo (???),
[44]
nkoskureyore to keeno , kujpa , arusu , ene eto nwopnogneyre , nuti nisororopuégiapo .
I am going to cultivate plantain, manioc, rice, and this is what I will admire, I will weed.
nkoskureyore to keeno , kujpa , arusu , ene eto nwopnogneyre , nuti nisororopuégiapo .
[45]
Eto nitko , eto to nisororopuesrena , nkemtonérena teꞌ to ꞌsaype , to kaecha , eto nrótoꞌo eto
This I know, weeding, working with the machete, the shovel, this I can;
Eto nitko , eto to nisororopuesrena , nkemtonérena teꞌ to ꞌsaype , to kaecha , eto nrótoꞌo eto
[46]
pero to mrakagiene pjo ꞌmotneko wipo naatoꞌo nuti .
But the work that is really hard, I can't any more.
pero to mrakagiene pjo ꞌmotneko wipo naatoꞌo nuti .
[47]
Wipo porke nkotjejripo nuti ."
I can't any more, because I have stomach pain."
Wipo porke nkotjejripo nuti ."
[48]
Tomuire ñitnaaꞌini teꞌ to kampo .
Also he is used (to it) in the countryside.
Tomuire ñitnaaꞌini teꞌ to kampo .
[49]
" Nitna , te pjoka ꞌwósare wo ... woꞌrichu naetnawo " ñikoꞌe .
"I am used to it, here in town they are not used to it", he says.
" Nitna , te pjoka ꞌwósare wo ... woꞌrichu naetnawo " ñikoꞌe .
[50]
" Porke teꞌ to kampo eto nitna , nitna to nkemtone , nwooꞌo to nkemtoneriꞌi nuti ."
"Because in the countryside, I am used to it, I am used to work, I want to be working.
" Porke teꞌ to kampo eto nitna , nitna to nkemtone , nwooꞌo to nkemtoneriꞌi nuti ."
[51]
Nñoserikriꞌi su nati , ene wo tisópanu .
I was asked mu sister, and she hasn't left me.
Nñoserikriꞌi su nati , ene wo tisópanu .
[52]
Wo tisoprigianriꞌi to nñana teꞌ to kampo
She is not leaving me go to the countryside.
Wo tisoprigianriꞌi to nñana teꞌ to kampo
[53]
Nwooꞌotsero ꞌchochporichu , nwooꞌo nñana , porke woꞌgiene to naetnawo te pjoka ꞌwósare .
But I want to in the next days, I want to go, because I can't get used to this town.
Nwooꞌotsero ꞌchochporichu , nwooꞌo nñana , porke woꞌgiene to naetnawo te pjoka ꞌwósare .
[54]
Porke nuti wo nitnagnena to nowrigia te pjoka ꞌwósare .
Because I am not used at all to being in this town.
Porke nuti wo nitnagnena to nowrigia te pjoka ꞌwósare .
[55]
Nitna teꞌ to kampo , nowriko ... nkemtone to ꞌsanti ", ñikeeꞌiro .
I am used to the countryside, I live... I work in the field," he was saying.
Nitna teꞌ to kampo , nowriko ... nkemtone to ꞌsanti ", ñikeeꞌiro .
[56]
Ene naa ñipuegneꞌyore ?
And who is he going to go with ?
Ene naa ñipuegneꞌyore ?
[57]
Najpuka , taemꞌarine , najpuka no mpuegneꞌa .
With who would it be ? One has to see, with whom could I go.
Najpuka , taemꞌarine , najpuka no mpuegneꞌa .
[58]
No enjognena tyanano .
With those that could be and would go.
No enjognena tyanano .
[59]
Nuti , njichpo nuti : " kaerapo nawroꞌo tyomapionriꞌi porke piuchkogneripo teꞌ to kampo @", njichpo nuti .
Me, I told him: "why would they want to take you because you have already left the countryside?", I told him.
Nuti , njichpo nuti : " kaerapo nawroꞌo tyomapionriꞌi porke piuchkogneripo teꞌ to kampo @", njichpo nuti .
[60]
" Woꞌi , nuchkoyre nñonñore nimtannikwoyre to ... no mpuegneꞌgieneyore , ñijichpo .
"No, I will go out, I will go, I am going to look for... who I could go with", he said.
" Woꞌi , nuchkoyre nñonñore nimtannikwoyre to ... no mpuegneꞌgieneyore , ñijichpo .
[61]
**** Te protoꞌognena , pyana .
-If you can, just go!
Te protoꞌognena , pyana .
[62]
**** ( Teꞌ to ...) ntupiiyo teꞌ to Kokinal ", ñikoꞌe (...)
-Where I will go is Coquinal", he said.
( Teꞌ to ...) ntupiiyo teꞌ to Kokinal ", ñikoꞌe (...)
[63]
" ene nnosꞌoyre to nésaneyre ", ñikeeꞌi ; Ya, ya está .
"There I will have my garden", he said; "yes, this is so".
" ene nnosꞌoyre to nésaneyre ", ñikeeꞌi ; Ya, ya está .
[64]
Rusrupaya .
Thanks.
Rusrupaya .
[65]
Rusrupaya .
Thanks.
Rusrupaya .

Text viewInterlinear Glossed Text