Text view

JuanFlojo_part2

Recording date1993
Speaker age59
Speaker sexm
Text genretraditional narrative
Extended corpusno
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
Chekejche waatäʔ. Tzatzjaakäʔ ñyojkoy dyim. Pokpokjoʔoyäʔ dyim, i maʔmesh ñik täkä. Däk nʔyaʔm juch ech rey dyim. Däk nʔyaʔmyaj. Bweenu entonse jepeʔ pääñ maʔ duʔk. Maʔte pokpokjoʔoyeʔ chumeem. Pyokpokjoʔy. Chekejche wyat. Chyatzchyatzjak dyyoʔt asta eñdya kej. Byumbe, maʔy chyatztzatzjak dyyoʔt. Byumbe poʔoy iichaʔ byumbe kyopäk. Asta poʔoyche kyopäk. Jeksh si dyim. Eep maʔ oʔtzwäʔ dyik juch tzaʔdaʔa. ¿Chiʔ nwyatp? dyim ¿Chiʔ nwyatp ntepshkuʔ? dyim. Jeksh si wääjam ta näk täkä dyim. Dyim: Bweenu tejam. Eep maʔte meñkaakeʔ. ʔYaacha pyatztzakam. Pyatztzak ʔyaacha. Eñdye nsun bäsbäsk aacha dyim. Maʔte meeñeʔ tzooŋ. Jes upa dyyuʔk dashuku dyim: I jeksh dyim njuneʔep ta nwat? dyim ¿Tepshkuʔ njuneʔep ta nwat? dyim. No dyim, jes kdyyuʔkp dashuku dyim, tzooŋche kdyikp, dyim. Waʔ nwich pääm. Tzooŋche kdyikp. Aʔy nʔish kʔyootäyaj, nämaʔajäʔ "Waʔ meñ Wokäyajäʔ Wokäyajäʔ upuʔ dyyuʔkyaj dyim, meñpäʔ kʔyootäyaj. Bweenu, njem maʔ duʔk Biñ njem, tzooŋche biñ. Jes maʔ ishaj jente, ʔyaʔmdäkyaj dyim: Aʔmdäksäʔ dyim, njem biñ pääñ maʔpäʔ tzaktajam, maʔpäʔ däk kiʔis jikante. Jembeʔ biñ dyim. Jembeʔ biñ däʔäpeñche. Si dyim, ¡puuta! dyim. Ncheʔeñ maʔ wyatäyaj. Kreo eridu biñ, dyim. Jepeʔ ncheʔeñ maʔ wyatäyaj dyim. Kreo basta maʔ chijchijkaʔyaj. Kreo dyim jeʔktooyeʔ biñ. Maʔte meeñeʔ. Tzooŋche biñ. Byutzbutzdeʔ biñ. Tzooŋche biñ. I jesa duʔk ʔyaaŋwaʔkyaj ¿Chiʔ maʔ nwyat este njaytääw? Waʔ meñ knʔyootaʔ dyim. ¡Juuta! wokdeʔ ich dyim. Wokdeʔ ich dyim. ¿I chiʔ maʔ nwyat dyim, ke asta kdyiʔipeñche? dyim. Eñch eeche dyim. Waʔ miñ knʔyootaʔ. Maʔy knämaʔ dyim, waʔ miñ knʔyootaʔ dyim. Tzooŋche butzkbutzkdeʔ dyik. Eŋ sekida maʔ poytzuŋyaj jente. Maʔ chiʔyaj parte. Maʔ däk ʔyootäyaj el rey: Rey, rey dyim, däk aʔamäʔ jepeʔ pääñ maʔpäʔ tzaktaj dyim, däkpäʔ kiʔis jikante, jembeʔ u biñ dyim. Pero asta däʔäpeñche dyim. ¿Koomo? Si dyim. ¡Juuta!, maʔ poytzuŋyaj soldau, maʔ däk ʔyaʔmyaj. Jesa duʔk, njem biñ. Butzkbutzkdeʔ biñ pääñ. Njem biñ, njem biñ. ¿Chiʔ wyat dyim pääñ? dyim. Njaytääw dyim, waʔ meñ knʔyootataʔ dyim. Waʔ meñ knʔyootataʔ. Aa byaʔŋyoʔom dyik. Jente maʔ cheeñksaj Njem biñ. Njem biñ. Jepeʔ pääñ maʔpäʔ tzaktaj dyim, maʔpäʔ tzaktaj dyim, däk kiʔis jikante. Jembeʔ u biñ dyim. U biñ. Tuŋoʔo biñ. Tzooŋche biñ dyim. Kreo este ncheʔeñ maʔ wyatäyaj. Maʔ dyyakskechaj, maʔ kichjakyaj dyim. Poko biñ jodidu dyim. tzooŋche biñ dyim. Bweenu pero dyiiywat. ee Eñch eeche iichaʔ neecheenaʔ. Dyiiywat. jena Maʔte meeñeʔ. Maʔte dääkeʔ. Maʔ duʔk juch ech rey. ¿Chiʔ nwyat, rey? Maʔ kshyeet, dyim. Njaytääw dyim, maʔ kseet dyim. ¿I jikante? Bweenu jembeʔ ech. Däk aʔmtaʔamäʔ. Maʔya nyakaʔtokeñ. ¿Wistäk maʔ ñyakaʔtokeñ? Wistäk maʔ kaʔtokeñaj. Njem däk aʔamäʔ dyim. Maʔya ntäŋjakyaj dyim. Däk aʔamäʔ dyim. ¿Eñch knwyaʔkcheʔwaʔa däʔ? Si kyeera pa npäʔäskaʔ nweñ dyim. No. No, jembeʔ ech, däk cheeŋäʔ dyim. Jembeʔ ech cheŋktäk. Boy cheeŋeʔ. Tzakätaj dyyojkoy, dyyoʔt, kyalsuŋsiiyu. Byumbe maʔ tzakätaj dyyoʔt. Piʔispäʔäskaʔy wiñ. Jes maʔy kyak wiñ. Njem ech konkoʔ, oʔtzdeʔejäʔ. Tzakätaj konkoʔ njem, dyim: ¡Paa su gaayu! Maʔy dyyakaʔ jikante. Däk aʔmtaʔamäʔ. Njem ech, maʔy ntzak dyim. Njem ech kwartu dyim, däksäʔ däk kasdeʔejäʔ aʔy maʔ npiimkyaj. No dyim, basta maʔ kchejchejkaʔyaj dyim. Kchejchejkaʔyaj. Kʔech lastimau dyim. Ätz maʔ kchejyaj nkukpakyuku dyim. Njem däksäʔ dyim. Njem ech tzeʔes. Maʔ täkeñ jojo. Maʔ däk jente. Boy ʔyaʔmyaj juch kasdeʔ ich jikante. Basta dyik jente, däk ʔyaʔmyaj: Maʔ yajam dyim. Eñdya ee meñ ta käʔäs dyim. Maʔ yajam upchiʔkpäʔ biñ ta tzäklukwat Maʔ yaj dyim jep keʔeshkuʔ. Maʔ yaj Jeksh si maʔ yajam. Däkyajam. Maʔ duʔkyaj jente. Njem patzdeʔ ich jikante. Maʔ byoŋksayaj eech. Chyestesksayaj poʔoy chekkejche dyim juch maʔ wokchukyaj. Maas eñdye maʔ wokchukyaj. maas dyiiyjeʔnjeʔnksaj jepeʔ njeʔ. Eñdye wokchukyaj, dyiiywatam. Bweenu maʔ seet. Maʔ seechaj jente juch ich, dyim. Däkyaj chiʔyaj parte rey. ¿Ke tal njuneʔ maʔ nshyeet? ¿Maʔ dyyakaʔtokeñ? dyim. Maʔ dyyakaʔ. Maʔ dyyakatokeñ. Wistäk maʔ kaʔtokeñ. ¡Uuta! dyim, yäʔäpäʔ pääñ dyim, kabroŋ njeʔ. Iichaʔ pääm dyim. Entonse aʔy chiʔk maʔ ta matzkaʔ, dyim, ncheʔeñ chiʔk wää ta wataʔ dyim. Entonse tzuʔŋnʔeech maʔ yakweʔktaj chumeem. Maʔ yakweʔktajam. Maʔ yakweʔktajam. este Njem däk kbyooŋeʔ dyim. Dyim: Bweenu, este señor rey dyim, eñch knchiʔip waʔa lukar. Däk kbooŋeʔ. Njem aŋkäʔäm, korredor, däk kbooŋeʔ. No dyim, Jwaŋ dyim, ¿njuneʔep däk kbyoŋkaakeʔ aŋkäʔäm? dyim. Njem ech kwartu, däksäʔ, däk booŋäʔ dyim. Njem maʔya kntzaʔakjaʔ tzeʔes, byumbe, pa juch kbyoŋp dyim. Kntzaʔakjaʔ chumeem. Ke Ke Ke ench ke a madäk ke wää Maʔ kasdeʔ juch byoŋ rey. Tuŋkak jaa maʔte eecheʔ. Maʔ boŋ jembeʔ. Tzuʔuñche dyyombaa dyimaʔ jiga- esde rey: Däksäʔ tzuuŋaʔajäʔ Jwaŋ dyim, kisa weʔkp dyim. ʔYukp kyapee. Tzuuŋaʔajäʔ Jwaŋ, eñaʔam ʔyukp kapeebaa. Maʔ däk dyyombaa. Jwaŋ, Anda Juan baŋtzuuŋäʔ. Jwaŋ, baŋtzuuŋäʔ. No dyim, upnaʔ ntuʔytuʔyksaj nweñ, dyim. upnaʔ ntu... Upa näk njem dyim. A bweenu eñche maʔ ʔyootaʔ. Maʔ däk njem. ¿Papa, chiʔ nwyat? dyim. ¿Maʔ nchyuuŋaʔ? Maʔ ntzuuŋaʔ dyim. Dyim: Upnaʔm chyuʔytuʔyksaj wiñ. Aa dyim, tzaakäʔ, tzaakäʔ. Eñch ta nʔeshp chiʔyoo njeʔ dyim, cheʔkaʔy wyat jeʔyaʔa dyim. Tzaakäʔ. Entonse maʔte eecheʔ. Däk aʔamäʔ. Upa dyyaj, ya tardejam. Däk tzuuŋaʔajäʔ eñch nʔishp aʔy ʔyukp kapee dyim, aʔy weʔkp. Eñaʔam dyyuʔukaʔ pobre pääñ dyim, dyyuʔukaʔ dyim. Bweenu, eep maʔ däkak dyyombaa. Jwaŋ, Jwaŋ, baŋtzuuŋäʔ. No dyim, upnaʔ ntuʔytuʔyksaj nweñ dyim. upnaʔ ntuʔytuʔyksaj nweñ dyim. Aa bweenu. Eep maʔ chyak: ¿Chiʔ wyat? dyim. Upnaʔ chyuʔytuʔyksaj wiñ. Aa dyim, tzaakäʔ. Tzaakäʔ. Eñch ta nʔeshp Tzaakäʔ. Eñch ta nʔeshp Ätz u näm tardejam. Aʔy dyyuʔukaʔ wääjam meñ weʔekeʔ. Eñch ta nʔeshp cheʔkaʔy. A ber. Bweenu, maʔ wiʔŋjaam tzeʔes juch kasdeʔ ich. Wiʔŋjaam, ponche. Maʔ wiʔŋjaam. ¡Juuu! dyim, ntäkä eñdye moŋ jeʔyaʔa dyim. Asta yäʔäm meñ kbooŋeʔ. I a ber dyim, juch byoŋ rey, njem moŋ nee kʔätz dyim. I a be ke wää juch moŋ. Aʔy chiʔk jeʔyaʔap moŋ joyejoye dyim ke chiʔk wää dyim. ¡Uuta! dyim, pero duʔkp tyempu eñch nʔeshp njuusaʔ, dyim. Pero ya entonse eep maʔ däkam dyyombaa. Däk tzuuŋaʔajäʔ Jwaŋ dyim, aʔy weʔkpa. Eep maʔ duʔk. <<on>Taŋ> <<on>taŋ> Taŋ taŋ taŋ taŋ. taŋ. taŋ. ¿Jwaŋ maʔ kbyaŋtzuŋ? Si dyim, maʔ kbaŋtzuŋ dyim. Upa ta näk dyim. Bweenu, byumbe soldau jyoʔkyaj njuʔchʔee weʔkp Jwaŋ. Jepeʔ oora weʔkyaj byumbe. Byumbe weʔkyaj, dyim. Eñch eenaʔ weʔk, upa jyoʔkyaj jepeʔ njeʔ pa weʔkp. Jes weʔkyajp byumbe. weʔkyajp Maʔya patztaj meesaʔ juch weʔkyaj byumbe para ʔyaaŋwaʔkyajp njunu njunu maʔ dyyakaʔjam. Dyyakbaŋtzuŋtaj totay. Byumbe dyyakbaŋtzuŋtaj. Waʔyche ech put njem Tzakätaj däʔ; chyeʔtzeʔkaʔy wiñpak, kiʔ, byumbe. Shapuun maʔ cheʔtajam. Maʔ däkam. Meeñäʔ, Jwaŋ dyim, meeñäʔ, Jwaŋ dyim, njem koonäʔ juch ech rey, dyyuuñeʔ. Njem oʔtzwäʔ dyik dyyombaa tum laar. Njem ech su jenerale. Njem echaj Njem echaj puuru kopkpääñchaʔ. Entonse oʔtzdeʔ ich Jwaŋ. Pwe ta weʔkp dyim. Weʔekäʔ dyim, Jwaŋ. Weʔekäʔ, byumbe. Eñdyeenaʔ kʔweʔktaʔ dyim. Bich u knjoʔktaʔ dyim, asta ke ta weʔkp dyim. Aa bweenu, pwe. Tej ta weʔekeʔ entonse. Ätz upam nyuʔukaʔ dyim. Na ma upchiʔk ntuʔytuʔyksaj nweñ dyim. Aaa, bweenu dyim, wää ich. Maʔte weʔkyajeʔ. Maʔte weʔkyajeʔ. Byaʔyoʔykaʔyaj. Maʔye wiʔkyaj byumbe, chyeʔtzeʔkaʔyaj kiʔ. Oʔtzdeʔyaj njem. ʔYukyaj kapee. Bweenu, Jwaŋ dyim ¿njunu maʔ ñyakaʔ jikante dyim. ¿Pwe, njunu?, ¡maas jwaasil! dyim. Upa te nyakaʔ dyim. Primeeru dyim, maʔ nuʔnkduʔkkaʔ dyim wächedaʔapäʔ dyim. Jeʔbaʔa maʔ kʔweñwokchuk dyim. Nuʔnkduʔkkaʔ dyim. Aa, si dyim, maʔ kcheʔ yoos waʔyche dyim. Pero eñch eeche kʔwataʔap ätz dyim. juchʔ man Jes maʔ nchejkaʔ kaia maʔ nchejkaʔ. Maʔ pokeñjakam. Njem chiʔk biñkak tuŋkak, jisäbaapäʔ, nee njeʔ, maʔy meñpäʔ kdep. Jeʔktoo nʔeechaʔ golpe dyim npuyuku dyim, porke jep maʔ kdep. Jisäbaapäʔ dyim maʔpäʔ kdep dyim. Maʔ nwat dyim Maʔ nwat deskwida nweñ dyim. Jeʔktoo maʔ kdepkaʔ jisäbaapäʔ dyim. Pero eñch eeche kʔwataʔ ätz. Maʔy kdepkaʔ dyim. Bweenu nee njeʔ maʔ nchejkaʔ dyim. Njem maʔ pokeñjak, maʔ kaʔ. Jeksh maʔ kaʔtokeñaj wistäk. Lo ke cheʔ maʔ nwat maʔ << ui>ntäŋtäŋjakäyaj << ntäŋtäŋjakäyaj; pa däk nʔyaʔmtaʔ dyim, para waʔ nkiʔŋtaʔ dyim, para ke waʔ ñimtaʔ aʔy echnaʔ biibu. Bweenu maʔte eecheʔ. ¡Uuta!, dyyakbaŋtzuŋtaj totay. Jep dyyakbaŋtzuŋtaj byumbe njunu maʔ dyyakaʔjam, njunu maʔ kyaʔyajam, njunu maʔ wyokchuk. ¿Bweenu, Jwaŋ, njuʔutza knäʔäksjaʔ? dyim. Ätz eñdyee kñiʔiksjaʔ nee tum siŋko. Ni tum tumeeñ. Eñdye kñiʔiksjaʔ. ¡Komo no! dyim, knäʔäksjaʔ dyim. No dyim, eñdyee kñiʔiksjaʔ dyim. Ätz u meñ juʔum dyim. Juʔum maʔ kbeñ dyim, u meʔtz tuŋkak pääñ dyim maas iichaʔpuʔ pääm dyim. ¿Pero juchnaʔ npyaʔtp? dyim. Eñdyachee jepeʔ njeʔ dyim Yäʔäp njeʔ dyim, iichaʔpäʔ maas pääm dyim. Pwe jepeʔ upuʔ meʔtz dyim, tuŋkak maas dyim. kpuʔkspuʔkskaʔpaapäʔ dyim. A ber aʔy kpuʔkspuʔkskaʔ. Eŋ fin: no dyim, eñdyachee, dyim. Entonse maʔ näm rey: Bweenu aʔy te nyakkäʔŋkom jeʔbaʔa te nyombaa, ¿chiʔ wyat? Wää. Wää dyim, te nyakkäʔŋkom dyim. Poko joye nwästäkä aʔy mejp tuŋkak jikante, jep te ncheʔep däk dyyakaʔ. Jepeʔ upa dyyakaʔkak dyim. ee Eñdya ta nwat gastar tumeeñ. Jeksh jente eñdya jiikdas dyim. Poko jep upuʔ ta jääkdasaʔ jente yäʔäm. Si dyim, mejor te nyakkäʔŋkomp dyim. Entonse Jwaŋ, ¿chiʔ ¿chiʔ nwyat pensar? dyim. ¿Cheʔkaʔy? dyim. Pwe, ätz u nsun No dyim, njuneʔepish kntopkaʔyaʔap ñyombaa, dyim, no sea eñdye maʔ kbeñ pa meñ kntopkaʔyaʔap ñyombaa. dyim, No ätz u meñ dyim u njak dyim. Näk dyim. Juʔum u nwech dyim, u meʔtz dyim ee iichaʔpäʔ maas pääm ke kʔätz dyim. A ber asta ee kʔyakaʔap dyim. Poko nsun nʔaʔam jushpäʔ pääñ maas iichaʔpäʔ pääm. ¿Pero juchnaʔ npyaʔtp? dyim. U knämaʔ dyim: eñdyachee dyim. Eñdyachee maas pääñ iichaʔpäʔ pääm. iichaʔpäʔ pääm. Jep njeʔ dyim, maʔpäʔ ñyakaʔ Wäsnaʔ maʔ ñyakaʔ dyim. Aʔy mej tumche entonse jwaasil ñyakaʔap, dyim. Si dyim pero no. Nsun tuŋkak maas iichaʔpäʔ pääm. ¿Pero juchnaʔ npyaʔtp, dyim, juch ech maas pääñ iichaʔpäʔ pääm maas. Pwe ätz jepeʔ däk meʔtz. Ätz eñdye maʔ kbeñ meñ kkäʔŋkoomeʔ dyim. Pwe kkiʔŋkomp dyim. Knyakkäʔŋkomtaʔam yäʔäm. Dyim: Bweenu. Pero ätz eñdye nʔeechaʔ tumeeñ dyim pa kkäʔŋkomp. No dyim, ätz nwattaʔam gastar dyim. Bweenu. Aʔy bich nwyattaʔ gastar, bich njyaam. Ätz eñdye nsun kkäʔŋkomp. I adema ätzäʔ eñch nʔeechaʔ tumeeñ pa kkäʔŋkomp dyim. Poko ätz u meñ däk nwech juʔum dyim. Ätz eñdye ntzäkbej tumeeñ dyim. Eñdye nsun tumeeñ dyim. Ätz u meʔtz pääñ dyim. Ee kchejchejkaʔpaapäʔ dyim. Bween, pwe, kkäʔŋkomp. Bweenu aʔy kñyakkäʔŋkomtaʔam, bich njyaam. Kkäʔŋkomp jeʔbaʔa ñyombaa, rey. Bweenu maʔ duʔk tyempu. Tal diia kkiʔŋkomp. Wää ich. Entonse njem tzäkbatäŋtaj byumbe reyebetz pa meñaj ʔyaʔmyaj jeshesh käʔŋkomp. Jes käʔŋkomp, meñ ʔyaʔmyaj. Ese diia käʔŋkom. Byumbe reyebetz maʔ meñajam. Duʔkyaj njem. Eeŋduʔkyaj reyebetz. Meero kiʔŋkom. Jepeʔ njeʔ upuʔ kiʔŋkom jep njeʔ maʔpäʔ dyyakaʔ jikante. Jep njeʔ. Jeksh maʔ däk, dyim, tuŋkak rey, maʔpäʔ meñ maas juʔum. Dyyosʔaʔmyaj dyim: Pero yäʔäpäʔ eñdye numkpäk aʔy yäʔäpäʔ maʔ dyyakaʔ. ipshiʔ njep bich njem Eñdye numkpäk aʔy maʔ dyyakaʔ Si dyim, maʔ dyyakaʔ dyim. Wäsnaʔ maʔ dyyakaʔ dyim. Maʔ pyuʔkspuʔkskaʔ dyim i maʔ chiŋjak dyim jeʔbaʔa aacha dyim. ¿Komo ba a ser? dyim. Si dyim, maʔ dyyakaʔ dyim. Ätz si numkpäk dyim. Si dyim, maʔ dyyakaʔ dyim. Poko ätz boy nʔaʔmtaʔ dyim. Boy nʔaʔmtaʔ asta juch ech dyim, juch maʔ dyyakaʔtokeñ dyim. ¡Pwe, si aʔy chiʔk nʔish! dyim. Nee yäʔäp pääñ dyim, maʔ dyyepkäyaj dyim. Maʔ dyyepkäyajam pyuyuku dyim. Maʔ dyyep, dyim, Maʔ chijyaj nee njeʔ. Pero eñch eeche maʔ wyatäyaj njeʔ dyim.
• Waveform view • Interlinear Glossed Text • Utterance view