Utterance view

mc_tabasaran_work

Recording date2010
Speaker age52
Speaker sexm
Text genretraditional narrative
Extended corpusno



showing 1 - 100 of 252 • next


[1]
sar aba.jiz aǯi šulu šubur baž, pirimna kerimna selim.
An old man had three sons: Pirim, Kerim, and Selim.
sar aba.jiz aǯi šulu šubur baž, pirimna kerimna selim.
[2]
mu aba.ji murar hacːi uˤrχuˤru.
This old man brought them up in this way.
mu aba.ji murar hacːi uˤrχuˤru.
[3]
sab darval sab aˤzjat fuvušq’a aˤjdarǯi aba uǯub zehmetkeš aji insan vuǯi šulu uǯub devlet aji uǯur hadmuq’an čan qurq’uvalar aǯi
Not knowing either need or pain or anything, the old man was a good, industrious man, who had good wealth, had such good achievements.
sab darval, sab aˤzjat, fuvušq’a aˤjdarǯi, aba uǯub zehmetkeš aji insan vuǯi šulu, uǯub devlet aji, uǯur hadmuq’an čan qurq’uvalar aǯi.
[4]
sab.ǯikanq’a fikir ktːarǯi mu bažar aˤχuˤ šulu.
The boys grew up without worrying about anything.
sab.ǯikanq’a fikir ktːarǯi mu bažar aˤχuˤ šulu.
[5]
čpːi fu fu ʁip’nuš fu ʁubqnuš aˤjdarǯi naʔna ʁafnuš q’adar adarǯi hamcːi čpːiz guni si dulanmiš šulaǯ šulu murar
They didn't know what they ate, what they drank, able to go anywhere and they were living the way they wanted.
čpːi fu ʁip’nuš, fu ʁubqnuš aˤjdarǯi, naʔna ʁafnuš q’adar adarǯi hamcːi čpːiz guni si dulanmiš šulaǯi šulu murar.
[6]
hacːib
****
****
[7]
insan.ǯin uˤmur hacːib u aˤχir adrub dar, varib.ǯiz aˤχir ajib vu.
Human life is not such that it does not have an end, there is an end to everything.
insan.ǯin uˤmur hacːib u aˤχir adrub dar, varib.ǯiz aˤχir ajib vu.
[8]
jiʁar.ikan sad jiʁ.an aba aldaknu aˤru raˤhmat.ǯiz.
One of those days the old man fell down and passed away to the Merciful.
jiʁar.ikan sad jiʁ.an aba aldaknu aˤru raˤhmat.ǯiz.
[9]
aba raˤhmat.ǯiz ʁušnu, bažar.i vari aˤdat dap’nu, čpːin abara kivnu, salamat dap’nu, sadaq’ara tuvnu dusru.
The old man passed away to the Merciful, the sons performed all the customs, buried their father, laid him to rest, distributed alms, and continued their lives.
aba raˤhmat.ǯiz ʁušnu, bažar.i vari aˤdat dap’nu, čpːin abara kivnu, salamat dap’nu, sadaq’ara tuvnu dusru.
[10]
c’ib vaχt.nalan dadara raˤhmat.ǯiz aˤru.
After a little while, their mother also passed away.
c’ib vaχt.nalan dadara raˤhmat.ǯiz aˤru.
[11]
mura salamat ap’uru.
They also buried her.
mura salamat ap’uru.
[12]
muvanra k’an k’ul dap’nu čpːin vari aˤdatar duˤrχnu lamus duˤbχnu čpːin jasra duˤbχnu dadajinra adašinra hamcːi vaχtːar ʁušnu
(They) buried their parents, preserved all their customs, preserved their dignity, and mourned for their mother and father, this is how time went by.
muvanra k’an k’ul dap’nu, čpːin vari aˤdatar duˤrχnu, lamus duˤbχnu, čpːin jasra duˤbχnu dada.jinra adaš.inra, hamcːi vaχtːar ʁušnu.
[13]
qana čpːin dulanmiš ap’uri dusru.
And they continued to live.
qana čpːin dulanmiš ap’uri dusru.
[14]
χabar naʔna?
What was next?
χabar naʔna?
[15]
čpːizra aˤjdarǯi, bažar.in devlet šulu c’ib gudubk’ura.
Without them realizing, the boys' money was shrinking, then ran out.
čpːizra aˤjdarǯi, bažar.in devlet šulu c’ib gudubk’ura.
[16]
vah, liguru, amdar.
They look: Ah, there is nothing left!
vah, liguru, amdar.
[17]
ja pirim, ja kerim ja selim, hap’ru, ficːi ap’uru?
Perim, Kerim, Selim, how are we doing, what are we going to do?
ja pirim, ja kerim ja selim, hap’ru, ficːi ap’uru?
[18]
pirim.ǯi k’ur javašir k’ur, uzu aˤχuˤr vuza k’ur
Pirim said, Hold on, I am the oldest.
pirim.ǯi k’ur javašir k’ur, uzu aˤχuˤr vuza k’ur
[19]
uc̊u ʁuzir k’ur uzu k’ ur uxuz laˤχin abguz aˤrza k’ur
You stay (at home), I am going to search for work for us.
uc̊u ʁuzir k’ur, uzu uxuz laˤχin abguz aˤrza k’ur.
[20]
ibšri k’ur
They say: Ok!
ibšri k’ur
[21]
ligir ha uc̊u, ix χal k’ul.i ʁejebχir k’ur, aji adrub.ǯiz ligir k’ur
He said: You look after things, take care of our house, look after everything!
ligir ha uc̊u, ix χal k’ul.i ʁejebχir k’ur, aji adrub.ǯiz ligir k’ur
[22]
uzu uxuz laˤχin abgurza
I will find a job for us.
uzu uxuz laˤχin abgurza k’ur.
[23]
pirim ʁadabʁnu čaz čan alabxru palatra huˤǯuˤχru palatra ʁadabʁnu erčnu čan hirbin ʁuˤni uc̊’ru likri düz šahur terefnaz aˤru mu
Pirim took the clothes that he was wearing, took clothes to change into, put his saddle bag on his shoulder, set off, and headed right in the direction of a city.
pirim ʁadabʁnu čaz alabxru palatra, huˤǯuˤχru palatra ʁadabʁnu, erčnu čan hirbin ʁuˤn.i, uc̊’ru lik.ri düz šahur teref.naz aˤru mu.
[24]
adaquru šahr.iǯi.
He found himself in the city.
adaquru šahr.iǯi.
[25]
šahriz adaqu pirim ergru
Finding himself in the city, Pirim was exhausted.
šahr.iz adaqu pirim ergru.
[26]
gašra dubxnajir javaš javašǯi abguri abguri adaquru sab čajχaniǯi
Hungry, he slowly searched and entered a teahouse.
gašra dubxnajir, javaš javašǯi abguri, adaquru sab čajχani.ǯi.
[27]
dusnu hadinǯi, sab čajnik’ra ʁadabʁnu, fikrara ap’uri jarabala, hap’zajk’e? ficːi ap’uzajk’e, f.ǯila gaˤbʁzajk’e? laˤχin ʁap’ur dar, fu kavuk ʁapige, k’uz šuladar kespira, hap’za k’ur, hamcːdar fikrara ap’uri uquri čajra dusnege.
He sat there, ordered a teapot, and thought: O, my goodness, what am I going to do, how am I going to do it, where am I going to start, one who's never worked? If they ask: What can you do, I can't name a profession, what am I going to do? He had such thoughts and drank tea while sitting.
dusnu hadinǯi, sab čajnik’ra ʁadabʁnu, fikrara ap’uri jarabala, hap’zajk’e? ficːi ap’uzajk’e, f.ǯila gaˤbʁzajk’e? laˤχin ʁap’ur dar, fu kavuk ʁapige, k’uz šuladar kespira, hap’za k’ur, hamcːdar fikrara ap’uri uquri čajra dusnege.
[28]
qa havaz ʁanšarna dusnaǯi šulu sar uǯur zurba, uǯur admi.
It happened that a rich, very rich man was sitting across (the table).
qa havaz ʁanšarna dusnaǯi šulu sar uǯur zurba, uǯur admi.
[29]
alabxu sab uǯub bačuk, uǯub palat, uǯub us̊.ni ʁizil.in spːar, t’ub.aq ʁizil.in t’ulbnar hamcːir admi dusnaǯi
Having a good sheepskin hat, good clothes, having gold teeth in mouth, golden rings on his fingers, such a man happened to be sitting there.
alabxu sab uǯub bačuk’, uǯub palat, uǯub us̊.ni ʁizil.in spːar, t’ub.aq ʁizil.in t’ulbnar hamcːir admi dusnaǯi šulu.
[30]
hamu liguraǯ šulu pirimǯin pirimǯin ap’uraji fikrariqǯi
It turned out that he had been observing Pirim thinking.
hamu liguraǯi šulu pirim.ǯin ap’uraji fikrar.iqǯi.
[31]
aˤχir ǯaχ ap’uru mu
Finally, he called him.
aˤχir ǯaχ ap’uru mu.
[32]
ja ǯihil k’ur, fu χabar u k’ur, jaman fikrar ap’urava aˤχir k’ur, fujav derdi k’ur.
Ah, boy, what's up, you are having bad thoughts, what's bothering you?
ja ǯihil k’ur, fu χabar u k’ur, jaman fikrar ap’urava aˤχir k’ur, fujav derdi k’ur.
[33]
vallah, χalu k’ur, hamcːi k’ur, sab laˤχin abxniš ap’uz k’ur, uduc̊urijza k’ur ap’uz, laˤχn.iq licuraza
O, uncle, this is the issue, if you have work to do, I would do it, I am looking for a job.
vallah, χalu k’ur, hamcːi k’ur, sab laˤχin abxniš ap’uz k’ur, uduc̊urijza k’ur ap’uz, laˤχn.iq licuraza k’ur.
[34]
qa laˤχin uzu tuvurzavuz k’ur, eger kaǯaš laˤχin.
I will give you a job, if you are capable of doing the job.
qa laˤχin uzu tuvurzavuz k’ur, eger kaǯaš laˤχin.
[35]
qa fu kavuk k’ur
So what can you do?
qa fu kavuk k’ur
[36]
vallah k’ur, dicːi uzuk sab kespi ktːarzuk k’ur.
I do not have any profession.
vallah k’ur, dicːi uzuk sab kespi ktːarzuk k’ur.
[37]
qa funub vušra ap’uraza k’ur abxiš.
But in that case I will do whatever the job would be.
qa funub vušra ap’uraza k’ur abxiš.
[38]
qa ibšri k’ur, vujige uzu ʁapi laˤχin ap’i k’ur
Well then, do the work I tell you.
qa ibšri k’ur, vujige uzu ʁapi laˤχin ap’i k’ur
[39]
uzu uvuz pulra turzavuz k’ur.
I will also give you money.
uzu uvuz pulra turzavuz k’ur.
[40]
uzu uvuz daqrus̊ra tuvurzavuz k’ur, ip’ru ülla.
I will give you a place to sleep and food to eat.
uzu uvuz daqrus̊ra tuvurzavuz k’ur, ip’ru ülla.
[41]
k’ur
****
****
[42]
ibšri k’ur, uzuz gunibra hacːibč’a dazuz ʁapnu.
Pirim said: Alright, I want nothing more than that.
ibšri k’ur, uzuz gunibra hacːibč’a dazuz ʁapnu.
[43]
ibšri, k’ur, ap’arza, χalu k’ur.
Good, I'll do it, uncle.
ibšri, k’ur, ap’arza, χalu k’ur.
[44]
ʁač k’ur, vujige.
Come with me, if so.
ʁač k’ur, vujige.
[45]
aˤru murar χʷl.az.
They went to (his) house.
aˤru murar χʷl.az.
[46]
aˤru χʷl.az, ulupuru muvaz daqru χalla dubχnu ǯibru ülra muvaz, ip’ru ülla ǯibru muvaz.
They went to (his) house, he showed him a room to sleep in, brought bread and put it out for him, put food out for him.
aˤru χʷl.az, ulupuru muvaz daqru χalla dubχnu ǯibru ülra muvaz, ip’ru ülla ǯibru muvaz.
[47]
maha k’ur uvuz χal, maha ip’rubra k’ur.
Here is a room for you, here is food.
maha k’ur uvuz χal, maha ip’rubra k’ur.
[48]
tːolkːa k’ur, uzu k’ur, ʁapi birmiš ap’urva k’ur.
You will only do the instructions that I give you.
tːolkːa k’ur, uzu k’ur, ʁapi birmiš ap’urva k’ur.
[49]
tːolkːa sab k’urzavuz k’ur, qaˤl ʁuˤb daribšri k’ur, qaˤl ʁuˤb daribšri k’ur, sar sar.ika
I'll tell you only one thing, let's not be angry with each other.
tːolkːa sab k’urzavuz k’ur, qaˤl ʁuˤb daribšri k’ur, qaˤl ʁuˤb daribšri k’ur, sar sar.ika
[50]
ibšri k’ur pirim.ǯi
Alright, Pirim said.
ibšri k’ur pirim.ǯi
[51]
fu gaf vujav k’ur χalla k’ur
Why are you saying these words?
fu gaf vujav k’ur.
[52]
uzuz
****
****
[53]
uzuz ip’ru ülla, daqru χalla, uvu uzuz pulla tuvige, qaˤl haz ʁuˤruqa k’ur uzuz.
Why would I be angry if you give me food to eat, a room to sleep in, and money?
uzuz ip’ru ülla, daqru χalla, uvu uzuz pulla tuvige, qaˤl haz ʁuˤruqa k’ur uzuz.
[54]
ibšri k’ur vujige.
If so, good.
ibšri k’ur vujige.
[55]
dip’u ülla, daq k’ur gač’.ni izn.iz aˤrva k’ur jicara git’nu.
Now eat the food and go to sleep, in the morning you'll yoke the oxen and go ploughing.
dip’u ülla, daq k’ur gač’.ni izn.iz aˤrva k’ur jicara git’nu.
[56]
daqru pirim givnu k’ul.ig χlara.
Pirim lay down and put his hands under his head.
daqru pirim givnu k’ul.ig χlara.
[57]
gač’in šulu.
Then morning came.
gač’in šulu.
[58]
riʁ alabximič’la kučru hin ʁuduʒ̊ k’ur.
When the sun had only just risen, they knocked [at the door] and said: Get up!
riʁ alabximič’la kučru hin ʁuduʒ̊ k’ur.
[59]
jicar git’na k’ur, [UNCLEAR] dušu k’ur, ap’i k’ur
The oxen are yoked, go and plough the field.
jicar git’na k’ur, [UNCLEAR] dušu k’ur, ap’i k’ur izan.
[60]
ap’urza k’ur pirim.ǯi, ʁadabʁnu, jicara ʁadaʁnu qavnu jicarra ilipu durucra aˤru.
Pirim said, I'll do it, and he took the oxen, drove the oxen, put the plough down, and went along.
ap’urza k’ur pirim.ǯi, ʁadabʁnu, jicara ʁadaʁnu qavnu jicarra ilipu durucra aˤru.
[61]
gaˤbʁru pirim.ǯi izan ap’uz.
Pirim started ploughing the field.
gaˤbʁru pirim.ǯi izan ap’uz.
[62]
izan ap’uru ap’uru ap’u ru riʁra udubc̊’uru
He ploughed and ploughed, the sun rose.
izan ap’uru, ap’uru, riʁra udubc̊’uru
[63]
mani šulu, adar ül, χuradar.
It became hot, there was no bread, they didn't bring any.
mani šulu, adar ül, χuradar.
[64]
ja šid χuradar fužk’ara adar.
Neither did they bring water, there was nobody (else).
ja šid χuradar fužk’ara adar.
[65]
ap’uru izan, aˤχ ap’uru, aˤχ ap’uru muvu, jiʁar lisin šulu.
He ploughed the field, he suffered, the day approached noon.
ap’uru izan, aˤχ ap’uru, aˤχ ap’uru muvu, jiʁar lisin šulu.
[66]
fužk’ara ʁuˤradar.
Nobody came.
fužk’ara ʁuˤradar.
[67]
aˤχir sanu hamu jiʁan ʁuzru mu ficːivušra.
In the end he somehow stayed (this way) that day.
aˤχir sanu hamu jiʁan ʁuzru mu ficːivušra.
[68]
ja kas k’ur, aˤχ ap’iǯiza k’ur, fuk’ara abxun šul k’ur.
He said: I will be patient, maybe something will happen.
ja kas k’ur, aˤχ ap’iǯiza k’ur, fuk’ara abxun šul k’ur.
[69]
[UNCLEAR] sabur tuvnu ʁuˤru χaˤbaˤq.ǯi pirim
Pirim was patient and returned in the evening.
[UNCLEAR] sabur tuvnu ʁuˤru χaˤbaˤq.ǯi pirim
[70]
qavnu jicara, uc̊’nu urar.ǯi.
Driving the oxen, he entered the yard.
qavnu jicara, uc̊’nu urar.ǯi.
[71]
hajat.ǯiǯi uc̊’igen qa liguru hamu aˤχuˤ ijesi dusnaǯi šulu ajvan.ǯiq čaj uquri hap’uva, hap’uva, pirim k’ur.
When he entered the yard, he looked around: the master was sitting on the balcony, drinking tea and asking: How are you, how are you, Pirim?
hajat.ǯiǯi uc̊’igen qa liguru hamu aˤχuˤ ijesi dusnaǯi šulu ajvan.ǯiq čaj uquri hap’uva, hap’uva, pirim k’ur.
[72]
qaˤlqre
****
****
[73]
qaˤlqre si gafar ap’uru, hap’uva.
He spoke as if mocking: How are you?
qaˤlqre si gafar ap’uru, hap’uva.
[74]
vallah k’ur, manira abxuvuz
It's been hot for you.
vallah k’ur, manira abxuvuz ha.
[75]
k’ur
****
****
[76]
ergnura vuva ha k’ur
And you are tired.
ergnura vuva ha k’ur
[77]
ergnura šul k’ur fni ülla adaǯi k’ur hap’nik’e uvu k’ur
You are tired, how are you doing without having food in your stomach?
ergnura šul k’ur, fn.i ülla adaǯi, hap’nik’e uvu k’ur.
[78]
pirim.ǯi sanu hamcːi ʁapige, čak kaˤqrajib aˤʁuˤ ʁabxige, ap’uru muvaz nuˤq’nar.
When he said so, Pirim started scolding him, thinking that he was mocking him.
pirim.ǯi sanu hamcːi ʁapige, čak kaˤqrajib aˤʁuˤ ʁabxige, ap’uru muvaz nuˤq’nar.
[79]
jav devlet.ǯikra c’a kabqrijav k’ur, jav hamu uvu duk’u sadaq’.iz ibšrijav
May your wealth burn, may it become alms for your death!
jav devlet.ǯikra c’a kabqrijav k’ur, jav hamu uvu duk’u sadaq’.iz ibšrijav k’ur.
[80]
hatmu hamu ix č’aliinǯi ap’uru muvaz aˤχuˤ nuˤq’nar
He said to him serious curses in our language.
hatmu hamu ix č’al.iinǯi ap’uru muvaz aˤχuˤ nuˤq’nar.
[81]
hap’nu pirim k’ur qaˤl ʁafunuz k’ur
What happened, Pirim? Have you gotten angry?
hap’nu, pirim, qaˤl ʁafunuz k’ur?
[82]
značit qaˤl ʁafige murar.in, značit jiq’rar hacːib vu urχub gardan jivub.
So the agreement was to cut off their heads if they get angry.
značit qaˤl ʁafige murar.in, značit jiq’rar hacːib vu urχub gardan jivub.
[83]
birmiš ap’uru vezirar.iz ʁadaʁir k’ur
He gave the order to the servants: Take him away from me.
birmiš ap’uru vezirar.iz ʁadaʁir k’ur sanu uzxa hadmu.
[84]
pirim ʁaˤdavuru murar.i.
They took Pirim.
pirim ʁaˤdavuru murar.i.
[85]
hamus kerimna selim giligura, pirim ʁuˤru k’ur.
At this time Kerim and Selim were waiting, Is Pirim coming back?.
hamus kerimna selim giligura, pirim ʁuˤru k’ur.
[86]
sab vaz aˤbʁuˤru, q’uˤb vaz aˤru, sis č’uk adar, gaf č’al adar, ǯaχ ǯik adar.
One month passed, two months passed, no news, no talk, no nothing.
sab vaz aˤbʁuˤru, q’uˤb vaz aˤru, sis č’uk’ adar, gaf č’al adar, ǯaχ ǯik’ adar.
[87]
aˤχir kerim.ǯi k’ur, uzxa aˤχ ap’uz šuladazxa k’ur ʁardaš dušnu.
Finally, Kerim said: I can't stand anymore that our brother is gone.
aˤχir kerim.ǯi k’ur, uzxa aˤχ ap’uz šuladazxa k’ur ʁardaš dušnu.
[88]
k’ur
****
****
[89]
muvaz k’ur fuk’ara abxnu šul k’ur, daš mu ʁuˤrur u
Something must have happened to him, otherwise he would have come back.
muvaz k’ur fuk’ara abxnu šul k’ur, daš mu ʁuˤrur u k’ur.
[90]
uzu aˤraza k’ur.
I will go.
uzu aˤraza k’ur.
[91]
uduc̊’uru selim-- kerim ʁadabʁnu čan palatra, erčnu ʁuˤn.i herbira, hamu raˤqː.ǯi adaqus̊.aǯi adaqri k’ur, hele aˤǯaza k’ur, [UNCLEAR]
Kerim took his clothes, put the bag on his shoulders, went out on the road, and said: Whatever place I find myself in, let me be there, I am now going, let it be.
uduc̊’uru selim-- kerim ʁadabʁnu čan palatra, erčnu ʁuˤn.i herbira, hamu raˤqː.ǯi adaqus̊.aǯi adaqri k’ur, hele aˤǯaza k’ur, [UNCLEAR] ibšri.
[92]
licuri, licuri, licuri, licuri aˤru, aˤru mu aˤχir adaquru mu šahr.iǯi, qanara hamura
He went and searched, went and searched, finally he happened to be in the city, this time it was him.
licuri, licuri, licuri, licuri aˤru, aˤru mu aˤχir adaquru mu šahr.iǯi, qanara hamura
[93]
hamu pirim adaqu čajχain.ǯi adaquru mu.
He happened to be in the teahouse where Pirim had been.
hamu pirim adaqu čajχain.ǯi adaquru mu.
[94]
dusnu hams̊a ergnajir, ubquri čajra, ap’uri fikrar, hap’zajk’e, ficːi ap’uzajk’e, fu herχuzajk’e, šl.ixa herχuzajk’e, naʔana abguzajk’e laˤχin k’ur.
He was sitting at this place, tired, drinking tea and thinking: What am I going to do, how am I going to do [it], what should I ask, who should I ask, where should I look for work?
dusnu hams̊a ergnajir, ubquri čajra, ap’uri fikrar, hap’zajk’e, ficːi ap’uzajk’e, fu herχuzajk’e, šl.ixa herχuzajk’e, naʔana abguzajk’e laˤχin k’ur.
[95]
hamcːi fikir ap’uraǯi livuru, hamu admi adaquru qana hamina.
Having these thoughts, he looked: that man happened to be there.
hamcːi fikir ap’uraǯi livuru, hamu admi adaquru qana hamina.
[96]
livuru, dufnajib, ʁiraʁ.ǯila dufnajib, aˤʁu šulu muvaz.
He (the man) looked and understood that he (Kerim) had come from a distant place.
livuru, dufnajib, ʁiraʁ.ǯila dufnajib, aˤʁu šulu muvaz.
[97]
miʁar.i mus̊a ajir dar, fu χabar, ǯihil, k’ur, jaman fikrar ap’urava aˤχir, fu jav derdi k’ur.
Nothing has happened here these days, what's up, young man, you are having bad thoughts, what's your problem?
miʁar.i mus̊a ajir dar, fu χabar, ǯihil, k’ur, jaman fikrar ap’urava aˤχir, fu jav derdi k’ur.
[98]
fuk’ara adru darub anev k’ur, fuk’ara abxib aji k’ur
Is something missing from you? Something has happened.
fuk’ara adru darub anev k’ur, fuk’ara abxib aji k’ur
[99]
χat’a bala dubxnaji k’ur
Something bad happened.
χat’a bala dubxnaji k’ur
[100]
vallah k’ur, hamcːi k’ur ʁardaš liχuz ʁušnu, ʁardašra ʁafundar k’ur.
Oh, my brother has gone off to work and has not come back.
vallah k’ur, hamcːi k’ur ʁardaš liχuz ʁušnu, ʁardašra ʁafundar k’ur.

Text viewWaveform viewInterlinear Glossed Text