Text view

YUC-TXT-AN-00000-04

Recording date2015
Speaker age32
Speaker sexf
Text genrepersonal narrative
Extended corpusno
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
le in wu'uymaj u tsikbalta'al tumeen in noolo'ob, tumeen le máako'ob u.. u k'ajóolmo'ob jun p'íit yóok'sal le le úuchben ch'i'ibalo'obo' ku ya'aliko'obe' úuchka'ach bine' le máako'obo' chen wiʔitʔoʔob wi'it'o'ob bin u nook'o'ob, leeti'o'obe' ku búukintiko'ob le... ku ts'áako'ob bin le penachos ku lelo' leti' le úuchben máako'ob ka'achilo' leetiʔoʔobeʔ yaan u nukuch jalaʔachoʔob yaan xan u u u..u... yaan u raangos, bueeno... úuchili' buka'ajil máak ku u u u..rango beyo', yaane' góobernaantes yaane' lee... lee... yuumtsilo'obo', yaan, ee... ajyuumtsilo', bey u ya'ala'alti'o' wa le esten le jkʔujoʔoboʔ leetiʔoʔob túuneʔ leetiʔoʔob u u nuuktakil bey pues tiʔal le kaajoʔob bey seentros séeremoniaales wa le nukuch kiliʔich kaajiloʔoboʔ bey túuno' ti' bin ka'ach ku yaantal u gobernantesilo'ob te'elo', baʔaleʔ ichil túun le jeʔeloʔ leetiʔoʔobeʔ ku yaʔak ku tsikbáaltaʔale jach yaan u muukʔoʔob tumeen ka'ach bino' jach yaan u yóol u tuukulilo'ob ti'al le ee... le éespiritualidaad maaya ku ya'ala'alo', tumeen leeti'o'ob bine' ku ya'ala'ale' uch u meentiko'ob le nukuch kúuchililo'ob le seentros séeremoniaales ku ya'ala'alo' pues chen bin u xusbiko'ob bin le tuunich bino', leeti'o'ob bine' ku beetiko'ob bin le... ku na'aksiko'ob bin lenukuch tuuncho'ob bin beyo' ti'al u meeto'ob bin le piraamideso' la'aten bine' jach yaan bin ti' u... u.. u tuukulil beyo', yéetel u kóoneksioonil le wa... u tsikbaloʔob bey u yilikoʔob le le kaʔanoʔ u... u yuumtsilo'ob xane' ya'ab jejeláaso'ob baʔaleʔ ichil túun le jeʔelaʔ ku jach ku yaakuntikoʔob le jajal yuumoʔoboʔ laaten túuneʔ ku yaʔalaʔaleʔ táaj yan u muukʔoʔob le... u láak' ba'ax xan kin wu'uyik tu yóok'sal xane' pues.. yook'sal le ba'alche'o'ob jach táaj yaan xan u muuk'il ichil le kuxtal úuchben máasewáalo'obo' tumeen leeti'o'ob bine', je'ex le kaano', le kukulkaan ku ya'ala'alo' le je'elo' ee... táaj yaan xan u muuk' ichil le... máasewáal kuxtalilo' kuxtalilo', wa tumeen pues, leti' bin u nojoch jala'ach... jump'éel bey jump'éel jala'ache' wa u yuumtsilo'ob bey ti' leeti'o'obo', pues eee... nojoch ba'al yanik xan ti' le kaan xan ichilo'obo', le báalamo'obo' ba'ale' ichil... láaili' xane' le úuchben máako'obo' láaj yaan bin u u k'ajóota'al yéetel u... u áapeyiidoso'ob ku ya'ala'alo' wa u yáax k'áaba'o'ob ku ya'ala'alo' e xbáalamo'ob, láaj u áapeyiidos ba'alche' kun yaan... k'iin ku ts'áabalti'o'ob báalamoʔob wa maʔ eʔ u apeyiidos úuchben apeyiidos úuchben Kanul leeti' le úuchben máako'ob, pues le bin kuxukbalo'ob tak walkil le... ee... úuchben áapeyiidos ichil túun le je'elo' ka jo'op' u bin u... uuu uuu... bin u... ya'abchaj u jela'natal le mayaso'obo' tak ichil túune' leee... in wu'uymajo' leeti' le geerra de kaastas ku ya'ala'alo' uchul u yúuchul le ba'ate'el taáambal wa geerra de kaastaso' leti' túun le máako'ob, le wiít'o'ob, yéetel le esten le... e le ka k'uch le éespañooleso'ob bino', ka bin u je'elpajal ya'ab ba'ax ichil le kuxtal máasewáalo' ichil túun le lela' ka tu taaso'ob le le túumben tuukulo'ob, ti' yan le relijioon katoolika ku ya'ala'alo', ichil túun e je'elo' ka bin u k'éexel, tumeen leeti'o'obe' tu taaso'ob u láak' tuukul ichil le máasewáal ee... kajtalilo' tu taaso'ob ba'alo'ob xan, túumben ba'alo'ob ka jo'op' u bin u k'éexla'aja'al wa u bin u ayiik'alkúunsiko'ob ba'alo'ob tu taaso'ob ti' leeti'o'obe' le taak'ino', le ooroso', ee.. jach nojbe'en ti' leeti'o'ob ba'ax u láak' xane' ee... ka tun tu taaso'ob u imponeerto'ob, ka tu ya'alo'ob u ts'áajo'ob le Relijioon katoolikao' ka... máasewáale' ka jo'op' u bin u... u chan bin u... u p'atik u t'anik xan bin le le maayao', tumeen láaili' táan u lu'usa'al ti' leeti'o'ob le maaya t'aan ka'achilo' ba'ale' leeti'o'obe' ma' tu cha'o'obi', tu... ma' tu cha'o'ob u pe'ets'li' tu ta'ako'ob u t'anko'ob, bey u ya'alik in noolo', tu ta'ako'ob u t'anko'ob, yóok'sal ma' u sa'atal le maaya t'aano', ichil túun le je'ela' pues ka... ka jo'op' u bin u ka'ans'aal bey le éespañool..bejla'ake' bejlaʔakeʔ bey túunoʔ ee tak ka úuch túun le geerra de kaastasoʔ ku yaʔalik in nooleʔ ku yaʔalik in in áabueelaeʔ ku ya'alike' úuch bin ka'ache' leeti'o'obe' u yilmo'ob bin le geerra de kaastas, ma' leeti'o'ob ilmili' u u áabuelóo, u tatarabuelo beyo', ba'ale' u áabueloobe' tsikbalte ti' leetio'ob leeti' bin in áabueelae', juntúul in áabueelae', ku ya'alike' - aminasil in áabueelae' u tsikbalmaj tene' bix u máan u ta'ak u báao'ob ka'ach tun yúuchul le geerra de kaastao' ku máan u ta'ak u báao'ob ich k'áax, yóok'sal ma' u kíins'aal in esten in... in... áabueelo beyo' kij leeti'o'obe' juntéenake' kij, bey u tsikbalmaj ten in áabueelao', ku ya'ake' juntéenake' kij ma'ach juntúul ichil in.. este in áabueela ma'achij ba'ale' in ma' tu cha' u báae' ka bisa'ab in áabueela k'albil ichil le geerra de kaastaso'. kʔaʔal k'a'al in áabueelae' ka jo'op' u ya'alik tun bin ti' le... le... le máako'ob bin este soldaadoso' bin beyo', cha' in jan bini' ki bin -cha' in bini' ki bin tumen tin jan bin u in wil bix yanik in mejen paalalo', ma' in woojel tu'ux u ta'akmáj u báao'obi' mientrase'- ku ya'ala'al bin ti'e' mu'un béeytal a bin- ku ya'ala'al bin ti', tumeen tene' mu'un béeytal in cha'ako'onech ki bin ba'ale' wa ka bine' yaan a kaxta'al yéetel a waalo'ob yéetel a láak'tsilo'ob yaan u taasa'alo'ob, ku ya'ala'al bin ti' ku yaʔik bin tun in áabueelaeʔ -maʔ wa ka cha'ak in bine'- ki bin, -wa ka bin tin wetele'- ki bin, -ka bine'ex tin wetele' ma'atáan a... a... esten a... ma'atáan u ye'eskubáao'ob, wa ka xi'iken tin juunale' kin taasko'ob tu ka'atéene', tumeen yaan u taalo'ob tin paaach ma'k ichil bin bey, u ya'alik bin bey te'ej máako'obo' ka bin cha'ab u bin ka a'ala'ab bin ti'e' - yaan in, yaan in... wiko'on tu'ux ka bin- yaan kts'áailo'on ta paach, ka bin bin, chen ichil le yáan k'áaxilbin beya' u je'elo' ka k'uch tun esten, ti' jump'éel bej beya' ka tu satubáae' te'ej máako'ob bino', sataj u báae' ka bin u yáalkab bin ma'ak tak ka tu u yoojel tu'ux u p'atmaj... tu'ux u ta'akmaj u báajo'ob bey in... áabueelao'ob... esten in... uu,... u u áabuelos in bauela, je'elo' ka bino'obe' ti' láaj ti'ano'ob túune' ti' p'áat inalo'obe', ma' tu ka e'esaj u báaj bin ti' le bey túun je'exik le kin tsikbatika' pues, jump'éel eee ba'atetáambal ku ya'aliko'obe' jach talam úuchik úuchik ku u... u... u... t'i'itkubáaj máak esteen beyo', pues tak e le... le ba'alo'ob taasa'ab tumeen le e... ee... e.. españoles wa le káastelaan máako'obo' lela' bin u jelpesik ya'ab ba'ax ichil le miaatsilo' tumen pues. ee tak u tʔaanoʔobeʔ ol u ol u pʔáatak maʔ u u chaʔabal u tʔankoʔob maʔ ba'ax u láak' xane' pues lete'ej xan le ee... e máako'ob xan be'elake', pues táan in wiko'on bik le le úuchben máaseáal máako'obo' jach jaaj este... e... e... káastelaano'obo' jach jaaj k'ucho'ob, jeʔex tu kaajil Chan Kaj Véerakruuseʔ kaxtaʔan le saantosoʔob ichil le esten le le saantos u saantos e españoolesoʔoboʔ e yaan tu seentro séeremoniaale Chan Kaj puro láaj, wa ka wile', láaj u yich éespañooleso'ob yaan ti' jeʔeloʔ tak u orose saantosoʔ láaj yaan láaj ti kaxtaʔab tuuni jeʔeloʔ láaj u tiʔal le le le lemáakoʔob bey pues káastelaan máakoʔoboʔ leetiʔ túun jeʔel u béeytal in wikoʔoneʔ jach jaaj jeʔex u kaxtaʔal xan le taakʔinoʔob tiʔ le mukaʔanoʔoboʔ le jeʔeloʔ jumpʔéel baʔal tu tu taʔakaj le eee máakoʔoboʔ pues tiʔ bin maʔ bin u u chen u saʔataltiʔoʔob bey tunoʔ jach bey tak bejlaʔak tuneʔ le le kʔiin bejlaʔakeʔ le masewáaloʔonaʔ pues tiʔan weyeʔ kuxaʔanoʔon eee kin kuxtaloʔon ichil le e síinkretiismo ku yaʔalaʔaloʔ tumen pues ya'ab ba'ax yaanto'on ich maaya, yaanto'on xan ich káastelaan, in in xaʔakʔpeskʔajaʔan in miaatsiloʔon baʔaloʔob kin kankoʔon tumeen baʔalob kin kankoʔob baʔaleʔ yaaneʔ maʔ in tʔanej maʔ in tuʔubsoʔon in tʔaanoʔoniʔ maʔ in tuʔubsoʔon kmiaatsiloʔoniʔ yaʔab baʔax tak iche je'ex le k'iimbesaj ku meenta'al te'ej kajtalilo'obo', yan ba'axe' ol ich ol ich..ka'ap'eelchaja'an beyo', yaan e tuukul kastelaano', yaan u tuukulil leeti' tun le be'ela'ak te'ej k'iino'oba', je'el le cha'aj cháak, je'ex le janlil kool, tu láakal le ba'alo'ob beyo' táan u bin u tu'ubsa'al be'ela'ak te'ej k'iino'oba'. u kanoʔob wa u maʔ u pʔatikoʔob e ayiik'alil ku p'áatik to'on be'elake' tak je'ex u ya'alik in noole', be'ela'ake' yaan paalalo'obe saajak u ch'a' jump'éel responsabilidad, u kanáant le ba'ax ku ye'esa'al ti' tumeen u noolo' tumeen yaan k'iine' tun ya'ala'alto'ne' kin p'atik tech le ayiik'alila', kanántej, meyajtej. ba'ale' to'one' saajko'on in ch'a'o'one' wa kin meyajto'on wa... kin wa'alo'one pues yan... je'ex wa, je'ex u ya'alik in áabueelao', in k'áate' in wáabilo'obe' u kano'ob le jku ya'alik, ku kano'ob le páarteriia ku ya'ala'alo' wa le ilaj paalo' ba'ale' yaan k'iine' kin wa'ako'one pues saajko'on in ch'a'ao'on le responsabilidad yaan k'iino' tumeen yaan kʔiineʔ maʔ in tiʔaloʔoni wa maʔeʔ yaan a a bixij miʔin wooliʔ bey in tuukul bejlaʔak teʔej kʔiinaʔ jach táaj yaʔab baʔax tsʔoʔok u kʔéexel ichil le tʔaanoʔ ichil le tuukuloʔ ichil le miaatsiloʔ yaʔab baʔax ku bin u jelpajal
• Waveform view • Interlinear Glossed Text • Utterance view