Utterance viewFM15_52_1a| Recording date | 2011-04-15 |
|---|
| Speaker age | 70 |
|---|
| Speaker sex | m |
|---|
| Text genre | personal narrative |
|---|
| Extended corpus | no |
|---|
showing 1 - 100 of 258 • next
[1]
dat
murnungku
im-in
kam-ap
kaarrayin.
A policeman called Gordon Stott travelled from Timber Creek. dat murnungku im-in kam-ap kaarrayin.
[2]
im-in
kam-ap
la
Waterloo
an
ngu-lu
yangki
marni
nyila
ngumpin
Japalyi,
ngumpit-tu
jam-bala-lu
Waterloo-ngarna-lu,
+"
nyampa-wu-warla-npula
yani?
He arrived at Waterloo Station and the Aboriginal workers asked his policeboy Kurnmali, "Why are the two of you here"? im-in kam-ap la Waterloo an ngu-lu yangki marni nyila ngumpin Japalyi, ngumpit-tu jam-bala-lu Waterloo-ngarna-lu, +" nyampa-wu-warla-npula yani?
[3]
+"
ngu-wula
yani
ngu-rliyarra
yani
murlu-wu,
raiful-u
ngu
sign-im-bat
yuwarru
raiful.
We came to register a rifle. +" ngu-wula yani ngu-rliyarra yani murlu-wu, raiful-u ngu sign-im-bat yuwarru raiful.
[4]
+"
ngu
paper-la
yuwarru
raiful,
kuya.
"He's got to sign for the rifle," said Kurnmali. +" ngu paper-la yuwarru raiful, kuya.
[5]
But he wasn't telling them the truth. kula-yina jutuk marni.
[7]
ngu
yani
nyilama
yaluntirlu
na
ngumpitku
stockcampkulawu
The policeman had really come for those stockman. ngu yani nyila-ma yaluntirl-u ngumpit-ku stock-camp-kula-wu.
[8]
yalu-ngku
ngumpit-tu
ngu-lu
pani
ngarin
jam-wei.
Some Aboriginal men had speared a killer somewhere. yalu-ngku ngumpit-tu ngu-lu pani ngarin jam-wei.
[9]
an
ngu
<<wip>>
yinangkulu
piyarrp
na
kanya
nyilama
Waterloo
boima
And some other people had reported that the Aboriginal workers at Waterloo had done it. an ngu-yinangkulu piyarrp na kanya nyila-ma Waterloo boi-ma.
[10]
alrait
ngu-lu
tirrip
karrinya
na.
OK, so then the policeman and tracker camped overnight. alrait ngu-lu tirrip karrinya na.
[11]
ngu-lu
ask-im
kaputa-la-ma
abta
supper
ngu-lu
yangki
marni
nyila-ma
Japalyi-ma.
The Waterloo mob questioned Japalyi in the evening after supper. ngu-lu ask-im kaputa-la-ma abta supper ngu-lu yangki marni nyila-ma Japalyi-ma.
[12]
nyampawarla
eni
jaru
ngunpula
kanya
wal
imin
nyampa
nyanta
"Have you two brought any news from the north". +" nyampa-warla eni jaru ngu-npula kanya wal im-in nyampa nyanta.
[13]
+"
lawara
nyawa-ma
ngurliyarra
yani
murlu-wu-rni-warla
turlk-kaji-wu,
sign-im-bat-ku
yuwarru
paper-la,
"No we just came to register the station manager's rifle," he said. +" lawara nyawa-ma ngurliyarra yani murlu-wu-rni-warla turlk-kaji-wu, sign-im-bat-ku yuwarru paper-la, kuya.
[14]
ngu-yina
marni
kurany-karra.
But he was lying to them. ngu-yina marni kurany-karra.
[15]
kurany-karra
ngu-yina
marni.
He wasn't telling the truth. kurany-karra ngu-yina marni.
[16]
ngurla
marni
nyilama
murnungkuma
yaluwurni
headstockmankurni
kartipawu
na
ngurla
marni
In the meantime, Gordon Stott was talking to the head stockman who was a whitefella called Don McLaughlin. ngu-rla marni nyila-ma murnungku-ma yalu-wu-rni head-stockman-ku-rni kartipa-wu ngu-rla marni.
[17]
ngurla
marni
kuya
ya
yalama
kartiyama
manyjayina
yaluwuma
ngumpitkuma
McLaughlin told him to talk to the Aboriginal stockman. ngu-rla marni kuya yala-ma kartiya-ma manyja-yina yalu-wu-ma ngumpit-ku-ma.
[18]
ngu-yina
xxx
yiniyini
marni
ngumpit-ma
na
nyila-ma
He told him the names of the Aboriginal stockman. ngu-yina xxx yiniyini marni ngumpit-ma na nyila-ma marntaj.
[19]
an
kaputkaput-ma
ngu
tirrip-ma
karrinya
ngu-lu
bridle
mani
after
breakfast-ma.
Early in the morning after breakfast, McLaughlin grabbed a bridle. an kaputkaput-ma ngu tirrip-ma karrinya ngu-lu bridle mani after breakfast-ma.
[20]
ngu-yina
yani
cut-across
nyawa-ma
stockman-ma.
And headed across to the stockman. ngu-yina yani cut-across nyawa-ma stockman-ma.
[21]
ngu-yina
marni
stockman-ma
+"
nyuntu
nyuntu
an
nyawa
an
nyila
He picked out some stockman saying, "You, you, and this one and that one and this one too". ngu-yina marni stockman-ma +" nyuntu nyuntu an nyawa an nyila nyawa.
[23]
+"
nyurrulu
yanta-lu-rla
murnungku-ku
"You mob go with the policeman," said McLaughlin, "The policeman wants to talk to you". +" nyurrulu yanta-lu-rla murnungku-ku ngu-nyjurra malu.
[24]
"I don't know what policeman wants with you mob". +" nyatpa-nyjurra malu murnungku-wu?
[25]
+"
im
garram
jaru
la
yubala
jeya,
kuya,
ngu-yina
"He's got some news about you mob," he said to them. +" im garram jaru la yubala jeya, kuya, ngu-yina marni-ma.
[26]
ngu-lu
yanani
na
ngumpit-ma ,
yani
kurlpap
one-line
ngu-lu
waninya.
The men walked over to the policeman and formed a line. ngu-lu yanani na ngumpit-ma, yani kurlpap one-line ngu-lu waninya.
[27]
+"
kartiya-la
kuya
na
one-line,
ngu-yina
marni
nyila
Japalyi-ma
Kurnmali told them to form a line next to the policeman. +" kartiya-la kuya na one-line, ngu-yina marni nyila Japalyi-ma Kurnmali-ma.
[28]
"You mob stand near him like that". +" kuya na karra-lu-rla.
[29]
"Yeah, he's got something to say to you," said Japalyi. +" yuu ngu-nyjurra malu.
[31]
"He's wants to talk to you mob," he said. +" nyatpa-nyjurra malu, kuya.
[32]
bat
ngu-rla
marni
yalu-wu-ma
nyanuny-ku-ma
police-boy-yu-ma
Japalyi-yu-ma,
+"
nyila
wananga
manta,
murla-ngka-wu
kangka-yin
nyila
wananga
garra
long
chain
But instead Gordon Stott said to Kurnmali, "Get that bag and bring it to me," There was a long chain in the bag. bat ngu-rla marni yalu-wu-ma nyanuny-ku-ma police-boy-yu-ma Japalyi-yu-ma, +" nyila wananga manta, murla-ngka-wu kangka-yin nyila wananga garra long chain darran.
[33]
He brought the bag to him. im-in bring-im-ap na.
[34]
ngu
wanyjarni
jeya
kanyjurra.
And left on the ground there. ngu wanyjarni jeya kanyjurra.
[35]
He brought it and left it. ngu kanya ngu wanyjarni.
[36]
ngu
wirr
mani
kuya-ngku
murnungku-lu-ma
yalu-ngku-ma
marntaj
ngu
The policeman opened up the bag and then started pulling the chain out. ngu wirr mani kuya-ngku murnungku-lu-ma yalu-ngku-ma marntaj ngu mani.
[37]
ngu-wula
mani
kujarrap-kulu
murnungku-lu
an
yalu-ngku
Japalyi-lu.
The pair of them got the chain out - both Gordon Stott and Kurnmali. ngu-wula mani kujarrap-kulu murnungku-lu an yalu-ngku Japalyi-lu.
[38]
ngu-yinangkulu
yuwani
ngirlkirri-la
na.
Then they chained the stockmen together by the neck. ngu-yinangkulu yuwani ngirlkirri-la na.
[39]
ngirlkirri-la
ngirlkirri-la
ola-wei
nyawa-ma
ngumpit-ku-ma,
kutitij-ja-ma
one-line-ta-ma.
They were all standing there in a line with a chain around their neck. ngirlkirri-la ngirlkirri-la ola-wei nyawa-ma ngumpit-ku-ma, kutitij-ja-ma one-line-ta-ma.
[40]
alrait
an
wartan-ta
ngu-yinangkulu
yuwani
police-boy-lu
an
murnungku-lu.
And the policeman and the tracker also chained their hands together. alrait an wartan-ta ngu-yinangkulu yuwani police-boy-lu an murnungku-lu.
[41]
ngu-yinangkulu
yuwani
marntaj.
They chained them together. ngu-yinangkulu yuwani marntaj.
[42]
rait
ngurla
ngurla
jarrakap
na
marni
ngurla
marni
manka
karni
ngurla
marni
nyilama
murnungkuma
yaluwuma
Japalyiwuma
Then policeman spoke in Kurnmali's ear so the others couldn't here. rait ngu-rla, ngu-rla jarrakap na marni ngu-rla marni, manka-ka-rni ngu-rla marni, nyila-ma murnungku-ma yalu-wu-ma Japalyi-wu-ma.
[43]
+"
yu
gu
kanyjurra
na,
kataj-karra-ku-ma
karnti
"You go down to the river to cut some short sticks". +" yu gu kanyjurra na, kataj-karra-ku-ma karnti shortshort-bala.
[44]
+"
kataj-karra-ku-ma,
marntaj
ngu-rnayina
jarrakap-parla
malu
"Cut some sticks, I want to talk to the others on my own". +" kataj-karra-ku-ma, marntaj ngu-rnayina jarrakap-parla malu na.
[45]
+"
an
nyuntu-ma-yinta
kanyjurra
kataj-karra
na
parra,
karnti
shortshort-bala,
You go down there and cut some sticks for me," he said. +" an nyuntu-ma-yinta kanyjurra kataj-karra na parra, karnti shortshort-bala, kuya.
[46]
+"
lututu-ma
karnti-ma,
kuya-ma,
"Some short sticks," he said, "OK," Kurnmali replied. +" lututu-ma karnti-ma, kuya-ma, +" yuu.
[47]
ngu
kanya
na
nyila-ma
karnti-ma
kanyjuliyit .
So he brought some sticks from the river. ngu kanya na nyila-ma karnti-ma kanyjuliyit.
[48]
warnkurr
kanya
ngu
wijkik
kiyarni
kanyjurra-k
kuya.
He carried the sticks across his shoulder and threw them on the ground at Gordon Stott's feet. warnkurr kanya ngu wijkik kiyarni kanyjurra-k kuya.
[49]
yalu-ngku
murnungku-lu
mani
kuya-ngka
wirrwirr
na
nyila-ma
karnti-ma
yapayapa-ma
marntaj.
The policeman distributed the sticks among the chained-up stockmen. yalu-ngku murnungku-lu mani kuya-ngka wirrwirr na nyila-ma karnti-ma yapayapa-ma marntaj.
[50]
jangkakarni
karnti
jarlart-baga.
Some of the sticks were really thick. jangkakarni karnti jarlart-baga.
[51]
ngu-yina
marni
+"
nyawa
nyununy
nyawa
nyununy,
nyawa
nyununy
nyawa
nyununy,
nyawa
nyununy
nyawa
nyununy,
ngu-yina
"This one is yours, this is yours, yours, yours and yours," he said to them as he handed them out. ngu-yina marni +" nyawa nyununy nyawa nyununy, nyawa nyununy nyawa nyununy, nyawa nyununy nyawa nyununy, ngu-yina marni.
[52]
an
ngu-rla
marni
police-boy-wu-ma
+"
nyawa-ma
nyununy,
kuya,
Finally he said to Kurnmalu, "And this one is yours". an ngu-rla marni police-boy-wu-ma +" nyawa-ma nyununy, kuya, police-boy-wu-ma.
[53]
ngu
luwawu
yalu-ngku-ma-nyjurra
ngumayi-la
last-ta
ngumpit,
kuya.
He planned for him to hit the last man in the line. ngu luwawu yalu-ngku-ma-nyjurra ngumayi-la last-ta ngumpit, kuya.
[54]
He would be hitting Mick Tailer Murtuyarri. Murtuyarri ngu panani.
[55]
+"
alrait,
ngu-rnanyjurra
malu,
redi-bala
na
karra-lu,
punyu-k-pa-rni
"All right - I'm going to give you some instructions when you're ready". +" alrait, ngu-rnanyjurra malu, redi-bala na karra-lu, punyu-k-pa-rni karra-lu.
[56]
kutitijju
ngu
ngulu
punyuk
na
karrinya
kutitij
karntiyawung
na
purrp
They all stood there ready with the sticks. kutitij-ju ngu-lu punyu-k na karrinya kutitij karnti-yawung na purrp.
[57]
raito
nyuntuma
marntaj
na
parralunyunu
murlungkuma
ngunyjurra
nyurrulu
murlangkarni
ledimgu
<<wip>>
ma
yuwarru
kuya
"OK - you mob hit each other with these sticks and then I'll let out of the chains". +"raito, nyuntu-ma, marntaj na parra-lu-nyunu murlu-ngku-ma ngu-nyjurra nyurrulu murla-ngka-rni led-im-gu-ma yuwarru, kuya.
[58]
+"
ngu-rnanyjurra
purr
yuwarru
"I'll let you go straight afterwards". +" ngu-rnanyjurra purr yuwarru murla-ngka-rni.
[59]
"Right, start hitting each other now". parra-lu-nyunu.
[60]
nyawa
na
ngu-lu-nyunu
pani.
So they started hitting each other. nyawa na ngu-lu-nyunu pani.
[61]
They bashed each other then. ngu-lu-nyunu pani na.
[62]
wanbala
ngumpit
marluka
imin
murlangka
ngu
karrinya
kanyjupal
langa
Daguragu
wa
waruk
marluka
Kamanyjingarnama
One of those fellows - he was called Yirrkalkari or Kamanyjingarna Janama and he used to live at Daguragu. wan-bala ngumpit, marluka, im-in, murla-ngka ngu karrinya kanyjupal langa Daguragu waruk, marluka Kamanyjingarna-ma.
[63]
an
im-in
hab-im
nyanuny
mali
nyawa-ma
ngumayi-la-ma.
His poison cousin was standing behind him - he was called Waterloo Bob Jikirr Jungurra. an im-in hab-im nyanuny mali nyawa-ma ngumayi-la-ma.
[65]
mali-ngku-rni
ngu
pani
nyila-ma
marluku-ma
Kamanyjingarna-ma.
Kamanyjingarna's mali started hitting him. mali-ngku-rni ngu pani nyila-ma marluku-ma Kamanyjingarna-ma.
[66]
an
ngu-rla
marni
Kamanyjingarna-ma
kuya,
+"
yamak-parla
parra-yilu
ngayiny-ju-waju
mali-ngku,
And Kamanyjingarna pleaded with him, "Please me gently - you're my poison cousin - you're not supposed to touch me". an ngu-rla marni Kamanyjingarna-ma kuya, +" yamak-parla parra-yilu ngayiny-ju-waju mali-ngku, kuya.
[67]
That's what he said to him. ngu-rla marni.
[69]
+"
ngayiny-ju-waju
mali
parra-yilu
yamak
kula
"You're my mali, please don't hit me hard". +" ngayiny-ju-waju mali parra-yilu yamak kula parra-yilu, kuya.
[71]
an
ngu-rla
marni
murnungku-ma,
murnungku-lu
im
nou
jaru-ma.
The policeman understood what he was saying and said to him. an ngu-rla marni murnungku-ma, murnungku-lu im nou jaru-ma.
[72]
ngu-rla
marni
murnungku-ma
nyila-ma
+ "
gu-an
parra
The policeman said to him, "Go on - hit that one". ngu-rla marni murnungku-ma nyila-ma +" gu-an parra nyila-ma.
[74]
nyilamangku
marnana
ngantawi
wankaj
parrayi
kuya
"It doesn't matter what he's saying to you, just hit him". nyila-ma-ngku marnana ngantawi wankaj parra-yi, kuya.
[75]
He hit him then, OK. ngu pani na, marntaj.
[76]
ngu-yina
led-im-gu-warla
yuwani
ngu-yina
mani
yilayilarrp
na
ngirlkirri-nginyi
wartan-nginyi
Then, true to his word, he took the chains from their necks and wrists. ngu-yina led-im-gu-warla yuwani ngu-yina mani yilayilarrp na ngirlkirri-nginyi wartan-nginyi marntaj.
[77]
ngulu
nyawama
wankaj
na
karrinya
luwanunginyi
They were all battered from the beating. ngu-lu nyawa-ma wankaj na karrinya luwanu-nginyi.
[78]
nyilama
najanma
Japalyiluma
pani
nyilama
Murtuyarrima
One Japalyi (not the police boy) had beaten Murtuyarri. nyila-ma najan-ma Japalyi-lu-ma pani nyila-ma Murtuyarri-ma.
[79]
najing
pangkilypangkily
pani
ngu
kuya-rniny-ma
binij.
He had hit him again and again over the head. najing pangkilypangkily pani ngu kuya-rniny-ma binij.
[80]
And he beat Jampin too - George Wangararra Jampin from Newrie Station. an Jampin ngu pani.
[81]
wan-bala
Jampin,
yala-ny-mawu-rni
marluka
kayirrampa.
That Jampin was a traditional owner of the area north of Waterloo. wan-bala Jampin, yala-ny-mawu-rni marluka kayirrampa.
[82]
im
nyila-ma
Jampin-ma
blanganta
Kildurk.
Jampin was a TO of Kildurk. im nyila-ma Jampin-ma blanganta Kildurk.
[83]
ngu
nyila
na
pani
jurtakik-karra
Japalyi-lu-ma
marntaj.
Japalyi had based him on the back of the neck. ngu nyila na pani jurtakik-karra Japalyi-lu-ma marntaj.
[84]
nyila-rni-warla
ngu-rna
marnana
jaru-ma
nyila
na.
That's the story. nyila-rni-warla ngu-rna marnana jaru-ma nyila na.
[85]
nyila-rni-warla
ngu-rnangku
piyarrp
yuwani.
I told you that story now. nyila-rni-warla ngu-rnangku piyarrp yuwani.
[87]
murnungku-ma
nyila-ma
Gordon
Stott.
The policeman was called Gordon Stott. murnungku-ma nyila-ma Gordon Stott.
[88]
ngu
wankajpirri,
im
kuliyan.
He was an agressive fellow. ngu wankajpirri, im kuliyan.
[89]
im-in
la
Timber
Creek.
He was at Timber Creek. im-in la Timber Creek.
[90]
nguyina
tirrkkarra
mani
kuyarniny
Timber
Creekkulama
karrawarrama
He was known for chaining people up near Timber Creek. ngu-yina tirrk-karra mani kuya-rniny Timber Creek-kula-ma karrawarra-ma.
[91]
At Fitroy Station. Fitroy-la-ma.
[92]
ngu-yina
tirrk-karra
mani
marntaj.
He used to chain them up there, OK. ngu-yina tirrk-karra mani marntaj.
[93]
yangyang-bala-lu-ma
ngu-lu
ngarin
pani
kaarrampa-ma.
Some young blokes were spearing cattle on eastern side. yangyang-bala-lu-ma ngu-lu ngarin pani kaarrampa-ma.
[95]
ngu-yina
kanya
Timber
Creek-jirri
wart.
He brought them back to Timber Creek. ngu-yina kanya Timber Creek-jirri wart.
[96]
nguyinama
Timber
Creekkula
ngantukuwarla
ngu
wuliny
yangki
marni
kujarra
yangbala
At Timber Creek he asked the young fellows, "Who's the one who killed the cattle". ngu-yina-ma Timber Creek-kula ngantuku-warla ngu-wuliny yangki marni kujarra yang-bala.
[98]
yirrap-ma
kula-lu-rla
pina
yalu-wu-ma
ngarin-ku-ma
yalu-ngku-ma
kujarra-lu
ngu-wula
pani.
The other mob there didn't know which of the two of them had killed the cattle. yirrap-ma kula-lu-rla pina yalu-wu-ma ngarin-ku-ma yalu-ngku-ma kujarra-lu ngu-wula pani.
[100]
ngu-wuliny
kanya
rait-ap
karlampa.
So he took both of them to Timber Creek. ngu-wuliny kanya rait-ap karlampa.
Text view • Interlinear Glossed Text
|