Text view

ErTS_AkPG_1994_AAPopov_nar

Recording date1994
Speaker age63
Speaker sexf
Text genrepersonal narrative
Extended corpusyes
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
Bügüŋŋü kepsel ikkis hühü͡ögüger Tatʼjana Sʼemʼonovna kepsiːr dalgannar tustarɨnan hurujbut učʼonaj Andrʼej Alʼeksandrаvʼičʼ Papov tuhunan. Bu kihini bihigi dʼommut olus da bilbet Tajmɨrga. Horok kihiler bügün kepselge haŋardɨː isti͡ektere bu͡olu͡oga. Ol ihin min kördöspütüm Tatʼjana Sʼemʼonovna kepsi͡en bu učʼonaj tuhunan. Papov Andrʼej Alʼeksandrаvʼičʼ dalgattar tustarɨnan eː hurujbuta učʼonaj huruktarɨ. Raːznɨj dʼɨllarga ol huruktar eŋin (raz-) zbornʼiktarga taksɨbɨta. Biːr kinige komullubataktara kahan da. Ol kördükkeːn urut hɨhɨ͡annahaːččɨ etilere iti kɨra dʼon ologun tuhunan hurullubut ülelerge. Bejetin ületiger ol Papov ((PAUSE)) hurujar, ((PAUSE)) kannɨk naroːttan bihigi taksɨbɨppɨt, dalgattar taksɨbɨppɨt. Onton bu͡ollagɨna oloktorun hurujar, otuttaːk dʼɨllarga kajtak oloron. Gini bu͡ollagɨna üleleriger, iti dalgattarɨ gɨtta tɨːhɨčča togus süːs otuttaːk, otut ikkileːk dʼɨllarga hɨldʼɨbɨtɨn. Ikki dʼɨltan taksan. Onton hɨldʼɨbɨt hu͡ola gini͡ene aːgɨllar – üs tɨːhɨčča bi͡es süːs kʼilamʼetɨrɨnan. Ulakan iti. Bejetin üleleriger kihi bihigi tusputunan hurujar. Eː, ontum ((PAUSE)) tɨlbɨtɨn, tu͡okputun üčügej bagajdɨk bihiginneːger da biler ete. Bihigi naroːttarbɨtɨgar gini (beje) beje kihinnen aːgɨllar ebit. Patamušta giniŋ ((PAUSE)) ginner tɨllarɨnan, giniler kimnerinen, astarɨn ahaːn, taŋastarɨn taŋnan iti ikki dʼɨltan ügühü hɨldʼɨbɨt. Onton bu͡ollagɨna eː giniŋ hurujar aradavoj stroj tuhunan. Hakalar bileller iti aradavoj di͡en aːttaːččɨ etilere, dalgaːttar tustarɨnan. Noː, gini hurujar iti bihigi olokput, roːttarɨ gɨtta, uruːlarbɨtɨn gɨtta v obšʼem bilsiːnen olorsubut beje Kajtak di͡eččiler ki͡e iti? Tuspa-tuspa uruːnnan olorbut oloktoro, orodovoj olok di͡eččiler ontugun. Onton ekanomika itte oloktorun hurujbut ol. Biːr ahɨ ahaːn, biːr buldu bultanannar, taŋnannar, ahaːnnar hɨldʼɨbɨttara. Onton Papovɨŋ bu͡ollagɨna hurujar dalgaːttar biːrge üleleːnner, biːrge ahɨːr, targatar etilere bu͡olla bultarɨn otto. Ol tuhunan hurujar. Onton ginner diː üčügej kimnere ((PAUSE)) manʼeralara dalgaːttar gi͡ettere: Bu ɨ͡aldʼɨtɨ, tuːgu ahatan-ititen ataːrallar, tüːn da, künüs da ɨ͡aldʼɨt kellin. Ol tuhunan üčügej iti kimneːn di͡en. Noː kuhagan öttüleːk ebit bu͡olla hin. Dʼe bu, kolobura, kihileriŋ kɨːhɨrbɨt kihileriŋ (abʼ-) kimni͡ekterin abʼizatʼelʼna, jeslʼi (kɨ-) kɨːhɨrbɨt kihileriger i͡estehi͡ekterin naːda. Onton bu͡ollagɨna dʼaktargar agaj bu͡olla bu, hurujar dʼaktar ologo olus küčümegej ete diːr. Ogolorun iːter, taŋas (imi-), e, tiriː imiter, taŋas tiger. Onton bu͡ollagɨna uraha dʼi͡e tutar, astanar, as oŋoror, kaːs ülgener i Iti ((PAUSE)) utujbakka da kanʼaːbakka da, er kihiŋ otto… Dʼi͡e ülete barɨta dʼaktar… Dʼi͡e ülete bu͡ollagɨna, dʼi͡e da, tas da ülete, mastanaːččɨ emi͡e ete bu͡olla gini. Ogo iːttere, barɨta gini͡eke agaj ete bu͡olla ete, iti emijinen emneren ikkiliː ogonu, iliːlerinen iːstene tüːn oloroːčču. Er kihileriŋ taska hɨldʼaːččɨ etilere bu͡olla. Kelliler da hɨnnʼannɨlar. (Atak-) nʼɨlčagaj ataktarɨn dʼaktattara abɨraktan, kuːrdan, muskujan. Ol gɨnan baran dʼaktargɨn bɨrtak dʼi͡ečči etilere bu͡olla. Ol küseːn ologur olorpottor, küseːn čaːskɨtɨnan iherpetter. Ol ihin dʼaktarɨŋ iti kimi barɨtɨn kɨlɨːlaːn hɨldʼɨ͡agɨn naːda bɨla, hɨldʼɨ͡agɨn naːda ete bu͡o. Ol ihin ol ginini kirdeːk kördük körönnör ol. Ol ihin dʼaktarɨŋ nu daže maːmɨtɨ (abɨh-) kimneːbet ete bu, atɨllaːbat ete, küreji da atɨllaːbat. Ehetin, ebetin ol orunugar da olorpot etilere. Abʼizatʼelʼna ču͡oŋal di͡ek oloru͡ogun naːda ete. Oččogo otto ičigirdik (naː-) (k-) naːda kördük körör etilere bu͡o itintigin. Onton intʼerʼes bagajtɨk hurujar bu "Tʼexnʼika dalgan" di͡en üleleːk gini. Iti bütteler ke, iti kobordoːktor, kɨptɨjdar, oldoːttor, kapkaːttar tustarɨnan, timirinen oŋohullubut ebi͡enneler tustarɨnan. Kurdar, truːbkalar, itiler tustarɨnan hurujar. Onton bu͡ollagɨna prafʼessar Tan Bagaras di͡en baːr ete, pʼervɨj učʼonɨj iti sʼevʼer dʼonun ologun Ontuŋ hurujar, Papov ülete – iti bastɨŋ üle di͡en, "pʼionʼerskʼij" üle di͡en acenka e kimniːr, haŋa eppit. Eː gini͡ene ülete bu͡ollagɨna, itinnik üle aːn dojdu ürdünnen lʼitʼeraturaga Papov hurujbutun kördük. Daže oččuguj da statʼjaːlar hu͡ok di͡en hurujbut ol. Uluː učʼonɨj Tan Bagaras, Papoːvɨ Onton Papovɨŋ bu͡ollagɨna köstör tustarɨna hurujbut. Iti bu͡olla bihi͡ene saːmɨj glavnɨj olokput, köhörbüt. Nʼuːččalɨː ettekke – oːbraz žɨznʼi. Olokput külüge duː, tu͡ok duː, hakalɨː pʼerʼevadtaːtakka. Ol tühünen dʼɨl (küŋü) bu͡ollagɨna, hurujar, hürbeliː kʼilamʼetɨrɨ barallar. Agɨstɨː-togustuː čaːhɨ köhöllör, patamušta tabaŋ orgujakaːn kamnɨːr bu͡olla tundraŋ (točk-) kočkalarɨn, balu͡otaga tu͡okka iti. Onno, di͡ete gɨnar, sasʼeːttarɨttan atɨnnɨk ginner köhöːččüler di͡en. Haːmajdarɨŋ bu͡ollagɨna (hɨrganna-) hɨrgalanallar, hakalarɨŋ bu͡ollagɨna taba ürdütüger miːnenner köhöllör. Uːčagɨnan. Nu, e uːčagɨnan köhöllör. Ontugun bu͡ollagɨna gini hurujar: Kim innige bu͡olarɨn, kim ol innikiː kennitiger bu͡ola, bastɨŋ kennitiger bu͡olarɨn. Ol hetiːni barɨtɨn hurujar, kim kanna olororun. Intiri͡es bagaj iti üleleriger. Bu min kimnerten ɨlbɨtɨm iti ginner. Onton bu͡ollagɨna – kajdak dʼi͡eler tustarɨnan hurujar. Paka, diːr, iti čuːmnar, onton bu͡olla šɨstavɨje balkʼi (ki-) kimner. Na bu Hɨrga ((PAUSE)) hɨrga dʼi͡eler. dʼi͡eler tustarɨnan hurujar. Onton bu͡ollagɨna dalgaːttar tustarɨnan hurujar, što dalgaːttar… Urut otto nöŋü͡ö omuktarɨŋ tüːleːk taŋahɨ keteːčči etilere urbaːkɨ onnutugar. No hakalar tustarɨnan haŋarar, što bihi͡ene olus ügüs nʼuːččattan ɨlɨllɨbɨt. Bu taŋaspɨt, tu͡okput, urbaːkɨlarbɨt. Onton bu͡olan iti čeber olokko. Kas da kaːn komullubut kihilere di͡en hurujbut. Dalgaːttar bejelere (ha-) haka kördük naroːt kördük (aːt) aːta hu͡oktar, to hakalar, to dalgaːttarbɨt di͡en aːttanallar bejelerin. Bejelerin aːttanallar "tɨ͡a kihilere" di͡en. Onton bu͡ollagɨna kimniːr iti (kö-) üčügej bagajdɨk hurujar, eder ogolor bagarsallarɨn hurujar. Kergettere hemeleːčči etilere di͡en, iti kos hɨldʼallarɨn, onton kihi körörüger taptahallarɨn. Onu kimneːnner, onu kisteːnner ginner kajtak bagarsallarɨn köllöröllörün. Ogolor kajtak bagarsallarɨn kepsiːr. Iti "kɨːstahallar" di͡ečči etilere bihi͡eke urut. Erdetten bu͡ollagɨna beje bejelere utujar hirderin ke (körö-) ɨjar bu͡o kɨːhɨŋ. Ontugar ol u͡oluŋ ol dogorun gɨtta keler. Onno ös kepsiːr. Papov kepsiːr iti dʼabɨlatɨn ti͡eren baraːn, tɨ͡as hu͡ok bu͡olu͡on u͡oluŋ ol öldüːn annɨnnan, dʼernanɨ ɨlan baraːn kɨːstɨː kiːrer. Dʼe onno bu͡ollagɨna otto (kɨː-) (u͡os), (kɨː-) kɨːs, u͡ol kepseteller. Onton bu͡ollagɨna ((PAUSE)) ol ketiːr dogoro bu͡olla gini kiːreːtin dernatɨn tuspa uːran keːher. Kumaːr-tu͡ok kiːrimi͡egin, kihiler körümü͡ökterin. Onton taksar bu͡olla vremete kelen ol kihiŋ. Onno kepseteller ɨlsallarɨn, ɨlsɨbattarɨn. Eː, vot. Onton kergetteriger haŋarallar bu͡olla. Onton bu͡ollagɨna kɨːs hɨldʼan ɨ͡araːtar. Dalgaːttarga külüː bu͡olbatak ete, di͡en hurujar. Hürdeːk ogonu bagarar narot, di͡en haŋarar. Papov, intʼerʼesnɨj bagaj itinne. Ogolor aːgɨ͡aktarɨn naːda, iti kinige taksara bu͡ollar anɨ aːgɨ͡ak etilere bu͡olla. Kantan ɨlan aːgɨ͡aktara anɨ, beje bejeleriger daže, iti horoktoruŋ statʼjaːlar baːllar eːt iliːleriger. Beje bejeleriger daže aːktara bi͡eri͡ekterin kuttanallar. Ahɨnallar, vʼernʼeje. Dʼe onton bu͡ollagɨna Papovɨŋ iti eŋin-eŋin hakalar gi͡ennerin kepsiːr iti oloŋkolor tustarɨnan, ös tuhunan. "Zatundrʼenskʼije krʼestʼjanʼe" di͡en nʼuːččalar baːr etilere manna. Bu Jenʼisʼej kɨrɨːtɨgar oloror etilere. Ontularɨŋ srazu tɨ͡a kihite bu͡olbuttara. Dʼaktardanannar, ogolononnor ol kihileriŋ hüppütter anɨ – dalgan bu͡olbuttar. Bu ke iti nʼuːčča baːrɨnnaːktar baːllar. Onton nʼuːčča kupi͡estar dʼaktardanar ebitter eː otto ke manna hakalarɨ. Onton dʼi͡eleriger barannar bejetin kergeniger, onton kɨhɨn kellegine, emi͡e itintileriger. Iti ügüs ogoloːk, ügüs ogo töröːbüt. Ol ihin üheːgiler diːller ol, iti kupi͡estar ügüs ogoloro baːllar diːn nʼuːčča törütteːkter. Allaraːgɨlarɨŋ emi͡e. Iti ortokuːlar ere olus bu͡olbatak. Onton kulʼtuːra tuhunan hurujar. Dalgaːttar ɨrɨ͡alarɨn tuhunan, tugu köröllörün. Anɨ bu͡ollagɨna bu tradʼicɨjabɨt da, kulʼturabɨt da giniŋ uːrbut bu͡olla ontugun. Belenneːbit. Anɨgɨ ogoloruŋ hurujannar, anɨgɨ olokkun kɨtɨnnarannar dalʼše huruju͡oktarɨn inni di͡et. Onton daže anɨ, di͡ebetter iti, hakalɨː daže hurujbut arxʼivtara baːllar ühü Lʼenʼingraːkka. Iti ginnerge gatoːvʼittaːbɨt bu͡olla iti naslʼedstvatɨn keːspit. Bu ke alta u͡ontan taksa dʼɨl aːsta huruktara hurullubɨttarɨttan, iti otuttaːk, otut ikkileːk dʼɨltan. Iti gini͡ene ülete, kanʼešna, kim da iliːtiger tübehe hu͡ok ete bu͡ol otto, (bihi-) (bihigi) bihi͡eke agaj bu͡olu͡ok ete, ontuŋ bihigi körögün. Bihigi naroːpput goːrdaj naroːt bu͡o, dalgaːttar. Öjdöːk naroːt. Ol-bu kaːn munnʼullubuta. Vsʼo ravno atɨn kihi bu͡olla bihi͡ene, mannaːgɨ kihitten Öjdöːk. I paetamu anɨ olokko di͡en dalgaːttarɨŋ bejelere haŋa Papoːvu törötü͡ökterin naːda bu͡olla. Törötönnör ulaːtɨnnarɨ͡aktarɨn naːda. Haŋa atkrɨtʼije oŋoru͡ogɨn. Ol naroːppɨt törüːtün, ergeteːgi törüːtterin tustarɨnan hurujar kihi törü͡ögün naːda bu͡o haŋa olokko. A to ol-bu učʼonɨj barɨta ol-bu tu haŋarar. To onnuk omuktan, bunnuk omuktan taksɨbɨt naroːt da di͡en, hitigirkeːn haŋarar. Papoːvka bu͡ollagɨna bihigi naroːpput manna pamʼatnʼik uːru͡ogun naːda. Abʼizaːtʼelʼna. A to eŋin (ras-) (Teːsim) tam, Naːnsen itinnikterge pamʼatnʼik uːrallar a Papoːvka pamʼatnʼik hu͡ok Andrʼej Alʼeksandravʼičʼka. Abʼizatʼelʼna bihigi, bejebit da dalgaːttar komullammɨt, itinnik vaproːhɨ turu͡oru͡okpɨtɨn naːda onno, pravʼitʼelʼstva itinne itinne. Hogotok kihi bu͡olla iti. Bihigi daže možem haŋarɨ͡akpɨtɨn nacianalʼnɨj gʼerojbɨt. Tatʼjana Sʼemʼonavnanɨ gɨtta kepseten büten baraːn, bihigi össü͡ö ör bagajdɨk olorbupput kepsete: Bihigi dʼommut ologun tuhunan, bɨlɨrgɨ da onton inni di͡egi da. Min emi͡e diː hanɨːbɨn, hanɨgɨː hiŋil kihilerten biːr emete učʼonɨj tagɨstagɨna huruju͡oga bu͡olu͡oga Tajmɨːr dʼonun istorʼijatɨn anɨgɨ üjetten körön.
• Interlinear Glossed Text • Utterance view