Text viewGN_Yube_xenidan_part1| Recording date | 2006-06-11 |
|---|
| Speaker age | 48 |
|---|
| Speaker sex | m |
|---|
| Text genre | traditional narrative |
|---|
| Extended corpus | no |
|---|
View options
Show: - Tags:
Javascript seems to be turned off, or there was a communication error. Turn on Javascript for more display options.
Peki,
miyui
betsa.
Ha
nukun
xenipabu
miyui,
nixi
pae
damini,
mia
yube
yuinun,
Huni,
huni
kuin
hiwea
manan
ian
tenanmaya
tenanma
Badi
kaaya
xebunxun
ian
kexa
xebum
benakunbaina.
Xebum
kapan
bexa
betxinikiaki.
Xebum
kapan
bexa
betxixun.
"Haska
xebum
aka
kayamen,
xubu
wanun",
ixun,
xubu
wanikiaki.
Manan
ian
tenanma
xabakan
daki.
Una
maspuanu
xebum
nia
aka
kaaya,
xubu
waa
tsauken.
Xubu
watan
daki,
xui
pesatan
tsauken
hunikiaki
deidan.
"Na
dei
huai",
itan
daki,
pis
tsau
itan
daki,
bitana.
Xeta
teutiya
tsakanikiaki
deidan,
dei
huxindan.
"Haba,
xeta
teutiyabin",
ixun.
Dei
mexaxun
uin
tsauken.
Hanua
tsanas
hunikiaki.
"Na
tsanas
hudidan",
ixun.
Tsanas
tsakaa
daki
bitanxun
Ah
xeta
pauya.
"habaa,
xeta
pauyabin!
haskadamen
xeta
pauyamen",
ixun
daki.
Ha
tsanas
atana
daki
dakaken.
Xubu
naisi
daki
niken
hunikiaki
awadan
Hatun
dunu
txutamis
awa
hunikiaki
ni
awadan.
Txaix
iki
daki.
"Hani?",
itan
bidan
uinadan,
ikidanikiaki
tximinku
kidanikiaki
"Na
awa
huaidan,
tsakanun",
itan
Tsaiska
ha
unan
maspu
xabakan
daki
nane
nia
daki.
Unu
txin
<<wip>>
tunatankin
daki
ha
nane
tukunbainnikiaki
Tukunbain
daki
uinnun
ha
awadan
dun
dunu
txutanun
ika
kakinbidan
nane
bitan
daki
tukunbain
Ha
habia
hawen
bai
tanabaindaki.
ha
awadan
nane
tukunbain
daki
Puku
Puku
puku
atan
Buxkatandan
daki
puta
kaidan,
pun,
unu
bexmu
nati
ikidan
manan
ian.
Ewapa
bidan
bexmu
nati
ikaya
anu
daki
ha
nane
puku
akai
daki.
Nixmatan
daki,
atimas
bidan
unu
bexmu
sa
ikaya
Ha
awadan
nane
pukutan
daki
txixtekidi
ikidan
daki.
Ukedi
hamaudi
hawen
bai
ukedi
daki
niken.
Ha
dunu
kain
daki
ha
txutamis,
yube
xeni
Batxi
keneya
sawea.
Nanen
ika
maxen
dabadia
kentxaki
daki
mabex
tsumaa
daki
ikidannikiaki.
Mani
mutsa
daki
tsuma
ikidan
daki
awa
inan,
awadan
daki
Ha
awadan
atan
daki.
Hanua
dunu
daki
yui-yui
aka
daki,
databi-databi
itan
daki.
Ha
dunu
tsistis
ikainikiaki.
Ha
dunu
tsistia
niken
daki,
ha
awa
kamepitan
anikiaki
txutakindan.
"Eheee ,
haska
ainbu
hawen
dua
txutaimenkain,
dunu
[dunu]
awa
pemanan,"
itan
Unu
hina
bidian
niken
daki
unu
txuta
<<wip>>
tan
daki
Ha
dunu
daki
tima-tima
aka.
Haska
watan
daki.
aka
ha
ainbu
Hanua
awa
ti
ikatsi,
txuta
menetan,
awa
ti
ika
daki,
nitan
daki
uina.
Hanua
dunun
daki
hawen
kentxa
bitan.
Ha
awa
txaix
iki
daki
unu
nesekainikiaki.
"Hania
ha
ainbudan?",
itan
bidan,
ha
ainbu
uinadan
hawen
dua
haida
bidan
hawen
kentxa
habia
mapekekidanxu
anu
<<id>pu>
ikidan
unu
hikikainikiaki
"Extu,
haska
ainbu
hawen
duamen!
En
En
tsedi
en
apanan".
Ma
badi
kaikiki.
"Mexiu
kidi
enaki
iyuai",
Ana
hawa
yuiamabida,
ikidannikiaki.
Ha
hawen
dei
inun
tsanas
bidan,
taka
akidan.
Hawaidakidan
bidan,
"Min
ma
huai,
baa?",
aka
"ma
en
huai",
ikama.
Nixma
dakanikiaki.
"Min
ma
huai?",
aka
En
"En
huai",
Ana
"hen"
ikama
bidan,
nixma
"Min
miman
daka?".
Hawa
yuiama.
Hawen
disi
paketan
bidan
txitunkun
"Naki
mabexdan,
mani
mutsadan
naki",
ixun
bidan,
ainen
piti
Piama
daka
Unu
hamakidi
besua
bidan
tae
bidi-bidi
aki
pidiwe
[pidiwe,]
"Pidinanwe,
naki
deidan,
tsanas
Hawa
hantxaama.
"Min
daka
haskai
ikai,
min
miman
bidana
Min
haska
tana
daka
ikai?"
Ha
ainen
daki
hantxa
wa(a)n
daki,
hawa
yuiama
dakanikiaki.
Ixina
ana
ainbe
ikama,
ixindan
ixindan
ixindan
ixindan
Unu
matsi-matsi
ikatsi.
Unu
daki
penai,
du
dunku
ikeakeaya.
Tek,
ana
ain
yuiama,
tek
hawaida
kain
Nax,
ika
daki
niken.
Penai
daki
unu
nai
ikidankatsi
ana
dei
hunikiaki.
Dei
huai,
axun.
Aka
daki
ehn
badi
badi
hui
daki
Unu
badi
txaxai
pekidanaya
"awa
besti
txutamaxinaki,
en
tsedi
txutanun",
itan
bidan
Kainkain
bidan
benabaunadan
dakanikiaki
Bibain
"eska
waxinadukain",
ixun
bidan,
baxka-baxka
axun
Ha
putaa
kaidan,
na
habia
xubu
ewapa
ukedi
Nubu
Nubu
nubu
(kexki…)
xexki
Huxe
waai
tsauken
bidan,
dux-dux-dux
taun
hawen
xubu
petxan
aka
bidan,
xubu
"Ah ,
haskaida
hawaidakidana
daka:
Tsua
daka?",
itan
Nane
bitanxun
bidan
datantan
Ma
dama
iwenxinabin
da
ma
mexiu
kidi
en
iwexinabin
Haskai
hawaidakidana
daka!
Betsa
hua
daka?",
itan
unain
bidan
Huamas
bidan
kuxikaun
bidan
Unu
nixmaa,
unu
nixmaa.
Ana
bidan
hawaida
kain
bidan,
ana
nane
betsa
bitanxun,
Pun
aka
bidan,
txusdus,
taun,
Ana
haskadiaya,
"haskaida
daketapa(a)i",
iki
daka,
"tsua",
iki
daka.
Ana
bida
habiaskadiakidannikiaki
txux,
En
"En
daki
uintanti
tsua
Habia
hua
iki
daka,
Haskaida
hawaidakidana
daka,
haskaidamismain",
itan
Hawen
mani
mutsa
huxketan
bidai
ikidannikiaki
mani
mutsa
tsuma
Kuxikaun
bidan,
hi
dadia
Bu[k],
haskai,
txakabu
tanama
unu
batxi
keneya
pepa
Maxe
xenin
ika
bidan,
maxe
xenin
ika
Unu
pea
bidan,
nixpu
pia
hantsis
bidan
"hadakidixun
ea
axumen",
itan
bidan,
bedu-bedu
ikidankin
"hadakidixun
ea
axumen?
Na
habianuxun
ea
amisbin",
itan
bidan,
dain
"Awe",
ixun
ha
ainbu
bidan
ixtxukain
Ikua
ikidan,
ha
dunun
bidan
Unu
bidan
na
hawen
pabinki
tasuatun
Sidin
iki
bidan,
hana
bidis-bidis
Unu
akuinta
nixun
bidan,
yuinikiaki:
"ea
haska
Min
hawakin
ea
haska
wai
Min
awa
haska
waama
ixinabin
Ha
hawen
kentxa
pusan
keyunkin,
hawen
mani
mutsa
hukan
keyunkindan
atxikindan.
Haska
waabida.
"Ea
haska
wayamawe,
en
mia
betxipaiaidan.
En
En
ainuma
nuitapakin,
mia
Min
awa
besti
txutamaxinken
en
mia
xinanai,
huakidan.
Ainuma
nuitapai
en
enauma,
ibuma
nuitapakin,
en
mia
akaidan",
aki.
Unu
betsabetsapa
waa
En
"En
mia
ain
wanun",
ika
ikaidan
Unu
betsabetsapa
wakinbidan
xinan
tapiskuma
dakia
<<id>xus>
<<id>tek>
inikiaki
uinwe
Dunu
Dunu
pe
txudekekidan
ti
ikidin.
Haska
waa
"Haskai
haskabia
ainyuma
inun
ibumabia
huxun,
hui
pexun
ea
yuikin
pe
wama
ea
atxikin
min
en
kentxa
ea
pusamaxumen,
piti
min
ea
txakabu
amaxumen",
aka
"Ah ,
mia
sabima,
en
mia
axuki",
aka
"Sabiamabin
ea
yui
pe
watibin.
Min
ikun
ikai
min
ibumamen?",
aka
En
"En
ibumaki,
en
Tsuan
ea
ba
waxun
Tsuan
ea
hamapai
waxuntima.
En
En
nuitapaai
Mia
awadan
txutai
uinxinxun,
mia
txutanun
ika,
hua
ikaai",
aka
"Ah ,
en
beneuma,
awadan
ea
betxinixun.
Ea
txutamis.
Ea
txutai
min
ea
uinxinaki".
"Eadan
en
ainumaki".
a
"Eadan
en
beneumaki,
awadan
ainumadiki.
Haska
betxinixun,
en
txutamamis.
En
En
txutamaai
min
ea
uinxinaki",
"Ah ,
ha
mia
haska
waai
en
uinxina
ikai",
itanbidan.
"Min
txanimamen?",
aka
En
"En
"Min
enaumamen?",
aka.
En
"En
"Min
ainumamen",
en
"Min
bakeyamenkaindan,
min
ainyamenkaindan?
Min
enayamenkaindan?",
aka.
En
"En
enaumaki,
en
mesti
en
hiwea,
"Ah ,
min
haskadan?
Peki.
En
En
mia
bene
waai,
en
mia
bene
waai,
"Min
hawayuxun
ea
betxiamen",
aka
En
"En
xebum
xubu
waxinxun,
en
mia
"Ah ,
peki",
[aka]
"min
hawa
akamamen?",
aka
"Ua
en
dei
tsakaaki",
aka.
"Ea
bixuntanwe",
Kaxun
bidan
bixuin,
kaxun
hawen
kanum
txaxixun
habianu
Hawen
pia
pua-pua
axun,
habianu
nitxinnikiaki.
Kainken
waa
daki
itan
bidan
ikidan
daki,
Ha
dunu
txuta
Txuta
menetan
"Peki,
en
mia
bene
waai,
manayuwe",
ixun.
Kaxun.
Ha
dunu
maxe
akin
axun
daki
betxexnikiaki
Betxexxun,
na
xau
senketibi
txexankeakexun.
Na
puku
naxtuanu
na
txextxun.
Haska
waa
daki
"Kawe",
aka
En
"En
iya",
"Na
en
bu
tsumawe",
anikiaki.
En
"En
bu
tsumatan
Bepexewe,
en
mia
waa
bepexexanwe",
anikiaki.
"Ia",
itanbida,
abainikiaki,
nuntanbainkinan.
Nuntanbainkin,
bukindan
xu
abainkindan,
xu
abainkindan.
Unu
ian
namakis,
manan
ian
namakis,
Unu
bexmu
sa
ikayanu
bidan,
pok,
bu
Unu
puikaman
kesuanus
"Bepexewe!",
anikiaki.
"Bepexewe!",
aka
bidan,
"Yuu ",
kaman
sai-sai
inun.
Na
denei
daki
unu
tadun-tadun
inunbun,
na
aku
aki
unu
kedun-kedun
inunbun
bidan,
na
kaman
sai-sai
Na
huni
kuin
bida
sai-sai
iki
bidan,
unu
biski
ikaibuanus
pesanikiaki,
Haska
watan
"Ha
habianu
iyuwe,
habianu
iyuwe",
abainnikiaki.
Habianu
iyuwe
en
ibu
en
enayaki
en
hutxiki
en
ibuki
en
ibu
ainbuki
meseki
Min
datetidumamen?",
aka
"En
dateamaki",
Ikidan
daki,
disinai
ninikiaki.
Ha
disinai
nia
daki
dakaken.
Hanu
ibu
yuinikiaki:
"Ewan".
"He".
Itamama
xunuwantiu
bidan,
xunu
hatiumatiu
bidan
hawen
"Ewan",
aka
bidan.
"He",
"En
mia
daisya
en
en
huni
mitutanai",
"Menan",
iki
bidan,
inikapai
bidan,
unu
Tekeden
ikidankain.
Ha
tekeden
ikatsi,
"menan",
iki
daki.
"Hani?",
ikatsi.
Min
"Min
pintsiki,
min
ea
xeantiduki,
ea
xeanyamaxanwe",
aka
"Hawai
en
mia
xeanun?
Daisuma
en
nuitapai",
ikatsi.
Hanua
bidan
ibu
huni
yuinikiaki,
ibu
huni
yuia
Unu
tekeden
iki
bidan,
unu
mese-mesenikiaki
Ha
itamamadankain
xunuwantiu.
Hanua
hawen
txaita
daki
kapetawan
yuinikiaki,
uinwe.
Itamama
bidan
hatu
yuiakeaketan
bidan
huxun
bidan,
ha
ibu
ainbun
bidan
uinkin,
Unu
ha
haki
na
tsaua
daki,
uinkin,
unu
bida,
itamama
Hadakidi
tukuamadin
ibu
Ha
ibu
ainbudan
habiaskadi.
Haska
bidan,
haskai
ma
Ha
habe
hiwea
habe
isuni,
habe
puii.
Unu
[hamapai]
hanida
kakindan
putamadin
xeanunbun
henebainadan.
Haska
waa
bidan,
"Uinnun",
itan
bidan
ibidannibukiaki
Beneyatanakiaki
ika,
huidan.
Na
haxi
tsuma
bidan
tunun
Paka
haxi
mixtin
bida
Na
baka
betsa-betsapa
bidan,
hanua
kuni
bidan
binu
Maxen
kudax
itanbida
ikidanikiaki,
uinwe.
Binu
iyaa
Unu
dawa
txaibaunnikiaki
uinwe,
kunin
Na
baka
betsa-betsapatun
bidan
uinabu
bidan,
hawa
yuiama
Haskaima
bidan
habe
hiweken,
habe
Atimas
bake
wanikiaki.
Ha
bake
waa
ha
habe
hiweabida
bake
wa
<<wip>>
xina
daki
Ni
Nixi
pae
wanikiaki,
daisin,
dais
hunin,
Nixi
pae
watan
bidan.
En
"En
ibuan
nixi
Nixi
pae
en
akikai,
dakawe!",
"Dakawe,
dakaxun
ea
ninkawe",
aka
En
"En
adiai",
Ayamawe
Aya
mawe
min
nuku
dabantidukidan
akabidan
"Hamaki,
en
bin
akai,
en
akai",
aka
"Ayamawe,
habia
nun
nukuki,
nixi
paedan
habia
nun
nukuki",
En
"En
akai",
"Ayamawe,
en
mia
yuiai,
ayamawe",
aka
Ha
ibu
ainbun
bidan:
"Min
daisindan
anun
ikikiaki,
ewan",
"Amayamawe,
nuku
dabantiduki.
Nuku
abiatan,
nuku
dunu
watiduki.
"Eh,
dunu
kaai",
nuku
wakin,
nuku
dake
watiduki.
Ayamawe!",
aka
daki.
Unu
daki
bikanikiaki
uinwe.
Hanua
dais
huni
bida
yuia ,
"ah,
hau
ayamanunwe,
ha
aismaki",
ixun
Ha
hawen
nabun
daki
nemaa,
dais
ainbu
inun
dais
hunin
nemaa
daki,
ninkaama.
Ha
ainen
nema
daki
ninkaama
unu
nenikiaki.
"A
akatsis
ikiki.
Amawe!",
ixun
daki
amanibukiaki.
Habida
"haux
haux
haux
haux
haux"
ixun
daki,
inana
Unu
Unu
bida
aka
Hanua
dais
hunin
bida :
"Ah,
uindaxankanwe,
ha
xudidan
Ah ,
bis
iyamaxankanwe!",
ixun
Unu
hatu
mese-mese
wanikiaki
uinwe.
Nixi
pae
Unu
bidan,
hanua
dais
ainbu
bidan
atan
bidan,
"haux
haux
haux
haux",
ha
bene
"huix
Hanua
ha
dais
ainbu
bida
"huix
"Huix
huix
huix
huix",
itan
Hanua
ainbu,
ainendi
bida
habiaskadi
wanikiaki
"Huix
huix",
itanbida.
Ibubis
yuantan
bidan,
ibubis
yuantan
a
Haska
watan
bidan,
ha
itan
bidan
ha
dais
dukun
bidan
paenan
bidan,
i
iki
Unu
ha
dais
ainbudi
itan
bidan,
unu
hanus
bidan
unu
sai-sai
itanaibun
bidan,
Hatun
kayati
daki
ma
waai.
Unu
pe
tanaibun
bidan,
ikawannikiaki,
Ha
"huaaaai",
itan
"Haskayamawe",
aka.
"Adai ,
huai,
dunuwanen
ea
xeaai ",
ikaya.
"Min
txakabumen?",
ixun
Ha
ainen
bidan
hanbepua,
ninkaamas
bidan,
"huai,
ea
dunuwanen
xeaai",
Natiatan
bidan
biniki
itan,
pen-pen
Unudi
dais
ainbun
aka,
unudi
dais
hunin
aka,
ainen
ain
bida
haki
"Ah ,
nun
mia
xeaamaki!
Mia
yuiaki
akuintawe!
"Habia
nun
nukukidan,"
itan
bida,
dais
ainbu
inun
dais
hunin
Hatun
kayatiwen
bida
kaya
waa,
bis-bis
itan
bida,
tsusabaina
Tsusabaina,
dakaken
bidan,
ixinnundan,
kayati
bidan
dais
ainbun
inun
dais
hunin
na
Unu
ikasima
bidan,
unu
tsaiska
kayatan
bidan,
dabe
inun
besti
badi
"Hai,
en
haskamen,
en
haskamen?",
ika.
"Min
ea
dake
wabaiai,
min
dake
waxinai",
akabidan.
"Hai,
pemaka
en
isunai",
ikatsi
kakaun
bidan,
nanta-nanta
ikaun
Xaa
anikiaki,
uinwe.
Haskatan
bida,
"en
haskaxumen",
aka
"Min
ea
dake
waxuki.
"Ea
dunu
xeaai ,
ea
dunuwanen
xeaya ,
ea
dunuwanen
xeaya ",
iki,
min
ea
dake
waxuki.
En
En
ibubube
min
ea
dunu
yuiyui
axuki",
"aitai ,
min
ea
yuibia
patapakin
en
aka
ixuka".
"Eskaki,
uinwe,
eska
en
amiski".
"Ana
ayamaxanwe",
axinabu
daki.
Haska
waimabu
daki,
hiwenikiaki
hatubedan.
Ha
haska
waima
daki,
hiwea,
ha
bake
waima
daki
Ainbu
bake.
Huni
bake
dukun
kainnikiaki,
ainbu
bakema
huni
bake
dukun
kainxina.
Huni
bake
dukun
kainxinabidan.
Ana
betsa
wanikiaki.
Ana
betsa
waxinabidan.
Huni
bakedi
kainnikiaki.
Ha
haska
Hanua
beya
waimaxun
bidan
hatubetan
nixi
Ha
huni
kuinan
ni
bakabe
hantxaama
ni
ni
tsube
hantxaama
habia
ainbe
besti
• Waveform view • Interlinear Glossed Text • Utterance view
|